పలుకుబడులు
-
అర్థ వివరణ
కాగు, ఈత పుల్లలతో తయారు చేసిన ఇసిరె (పోరగాళ్లను తిండికి సంపుతడు.. ఏది అడిగినా డబ్బుల్లేవ్‌ అంటడు.. గుమ్మిల అడ్లు.. గుమ్మిలనే ఉండాలె.. -
కుక్కిన పేనులా పడుండాలె!
‘నువ్‌ ఈ ఇంట్ల ఉన్నంత కాలం మేం జెప్పినట్లె చెయ్యాలె. ఎన్నిమాటలన్నా.. కొట్టినా, తిట్టినా కుక్కిన పేనులా ఇంట్ల పడుండాలె. కాదని ఎదురు తిరిగితే.. కాట్లో కలిసిపోతవ్‌' అనే వార్నింగ్‌లు చిన్నప్పుడు బాగా వినిపించ� -
మారన్నం వేసుకోకుంటే మల్లరారట
కొందరు ఇష్టాయిష్టాలను మాటల్లో వ్యక్తపరిస్తే.. ఇంకొందరు చేతల్లో వెల్లడిస్తారు. అలాంటివారిని పసిగట్టమంటూ జానపదులు చెప్పిన సామెత ఇది. ఒక్కొక్కరి స్వభావం ఒక్కోలా ఉంటుంది. ఏ ఇద్దరూ ఒకేలా ఆలోచించరు. -
కుక్కకు సందిస్తే.. మూతులు నాకిందట
కొందరు మంచితనాన్ని తేలిగ్గా తీసుకుంటారు. తమ పరిధి దాటి ప్రవర్తిస్తున్నామని కూడా గుర్తించరు. చనువిచ్చిందే చాలు సంకలోకి ఎక్కుతుంటారు. సరిగ్గా అలాంటి వారిని ఉద్దేశించి అనుభవపూర్వకంగా చెప్పిన సామెత.. ‘కుక� -
అర్థవివరణ
అరెయ్‌.. చెప్పిన మాట విను. ఎక్కువ చెయ్యకు. పట్టిందే కావాలని గార్వం చెయ్యకు. గార్వం గంజికేడిస్తే.. ఈపు దెబ్బలకు ఏడ్చిందట.. ఈపు సాపైతది బిడ్డా -
పెద్దోడు తొంబదోలు.. చిన్నోడు లంగ!
‘ఇగ మా ఇంటి గురించి పెద్దగా చెప్పేదేం లేదు.. మా పెద్దోడు గోదసుంటోడు తొంబదోలి పోతడు. ఇక చిన్నోని సంగతి మీ అందరికీ ఎర్కేనాయె.. లంగల సోపతి చేసి.. వాడు కూడా లంగయిండు’ అంటుంటారు. -
‘తిరిగి తిరిగొచ్చి దేవుని మడి ఎందుకు కోసిర్రు’ అన్నడట!
మాటలతో కాలం వెళ్లబుచ్చుతూ.. రుబాబు చేస్తూ బతుకుతుంటారు కొందరు. పనిచెయ్యడం చేతగాని వ్యక్తులు.. కష్టపడే వారిపైనే పెత్తనం చేసే సందర్భంలో ఈ సామెతను ఉపయోగిస్తారు. ఈ తరహా మనుషులు ఎదుటి వ్యక్తుల పనిలో వంకలు వెతు -
నగెవాళ్ల ముందర జారిపడ్డట్టు
కొందరికి ఎన్ని అవకాశాలు ఇచ్చినా.. విజయవంతంగా పూర్తిచేయలేరు. ఆ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోలేక.. శత్రువుల ముందు అభాసుపాలు అవుతారు. అలాంటి సందర్భాల్లో ‘నగెవాళ్ల ముందర జారిపడ్డట్టు’ అనే సామెతను ఉపయోగిస్త� -
అరపార లేనోడు ఏడూళ్ల మెతరితనం ఒప్పుకొన్నడట
నిత్య జీవితంలో ఎంతోమంది మాటకారులు ఎదురవుతూ ఉంటారు. తమపని తాము చేసుకోలేకపోయినా.. పక్కవాళ్ల పనులు చేసామని ఊకదంపుడు మాటలు చెప్పి.. ఏవో బాధ్యతలు నెత్తినేసుకుంటారు. -
మన సామెతలు – ఇంట్ల ఈగలమోత.. వీధిల పల్లకిమోత
కొందరు ఇంట్లో నుంచి అడుగు బయటపెట్టగానే.. నలుగురిలో విపరీతమైన మర్యాదలు పొందుతారు. అదే పెద్దమనిషి ఇంట్లో అడుగుపెడితే.. కనీసం పని పనుషులు కూడా లెక్కచేయరు. అలాంటి వ్యక్తులను ఉద్దేశించి జానపదులు చెప్పిన సామె� -
పదబంధం
ఇద్దరు లగ్గానికెదిగిన బిడ్డలున్నరు. చదువేంది? తిండేంది? బట్టలేంది? -
గిచ్చి కయ్యం పెట్టుడు
‘ఎహే.. వాడొట్టి కయ్యాలమారోడు. గిచ్చి కయ్యం పెడ్తడు. నలుగుట్ల గిచ్చి జోలపాడ్తడు’ అంటుంటారు. ఈ పదబంధం తెలంగాణలోని ప్రతిపక్ష నాయకులకు సరిగ్గా సరిపోతుంది. మొదటినుంచీ అంతే. వీళ్ల తీరు గిచ్చి జోల పాడినట్టు ఉంది -
అగడువడ్డోడు ఐనంవోతే.. ఉన్న బోళ్లన్ని తోమి బోర్లిచ్చిండ్రట
అత్యాశపరులను ఉద్దేశించిన సామెత ‘అగడువడ్డోడు ఐనంవోతే.. ఉన్న బోళ్లన్ని తోమి బోర్లిచ్చిండ్రట’. అగడుపడటం అంటే బాగా ఆకలిమీద ఉండటం.. ఇష్టంగా తినాలని ఆశపడటం. అంతటి ఆశ ఉన్న వ్యక్తి ఐనం (పెండ్లికి) పోతే అప్పటికే.. వ� -
గిద్దెడు బియ్యానికి పొంగుడు లావు
కొందరిది కొంచెపు బుద్ధి. తినడానికి కొద్దిగ ఉన్నా చాలు.. తమంత తోపు లేడని మిడిసిపడుతుంటారు. ఇలాంటివారిని ఉద్దేశించిన సామెత ‘గిద్దెడు బియ్యానికి పొంగుడు లావు’. అలాంటివారు తమ పద్ధతిని మార్చుకోవడానికి ఇష్టప� -
గుణం తక్వ గున్గు కూరకు ఏం పెట్టి అండినా కనరు కనరే
నిత్య జీవితంలో అల్పబుద్ధి మనుషులు ఎదురవుతూ ఉంటారు. ఎంత పెట్టినా, ఎంత చేసినా.. కొంచెపు బుద్ధిని ప్రదర్శిస్తూ ఉంటారు. అలాంటివారిని ఉద్దేశించి జానపదులు చెప్పిన సామెత ఇది.
