డెంగీని నిర్మూలిద్దాం

డెంగీజ్వరం పేరు వింటేనే ప్రజల్లో ఒకరకమైన దఢ మొదలవుతుంది. డెంగీ బారిన పడకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నా అక్కడక్కడ కేసు లు నమోదవుతూనే ఉన్నాయి. ప్రతిఒక్కరూ బాధ్యతగా వ్యవహరిస్తేనే వ్యాధిని అరికట్టవ చ్చు.

• సిరోటైఫ్‌ వైరస్‌తో వ్యాధి వ్యాప్తి
• మూడు దశల్లో డెంగీ నిర్ధారణ
• ముందస్తు జాగ్రత్తలతోనే నియంత్రణ
• నేడు జాతీయ డెంగీ నివారణ దినోత్సవం

వనపర్తి, మే 15 : డెంగీజ్వరం పేరు వింటేనే ప్రజల్లో ఒకరకమైన దఢ మొదలవుతుంది. డెంగీ బారిన పడకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నా అక్కడక్కడ కేసు లు నమోదవుతూనే ఉన్నాయి. ప్రతిఒక్కరూ బాధ్యతగా వ్యవహరిస్తేనే వ్యాధిని అరికట్టవ చ్చు. సమాజంలోని ప్రజలందరూ డెంగీపై అవగాహన ఉంటే దేశం నుంచి తరిమికొట్టవచ్చు. ముందస్తు జాగ్రత్తలపై అవగాహన కల్పించేందుకుగానూ కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమశాఖ ప్రతి ఏడాది మే 16న జాతీయ డెంగీ నివారణ అవగాహన దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తూ వస్తున్నది.

చికిత్స ఇలా…
సాధారణంగా వైరస్‌ వల్ల వచ్చే వ్యాధులకు కచ్చితమైన చికిత్స ఏమీ లేదు. డెంగీకి కూడా కచ్చితమైన చికిత్స లేదు. రోగి లక్షణాలను మేరకు చేసే చికిత్స అనేది సహాయకారిగా మాత్రమే ఉంటుంది. రోగికి పూర్తి విశ్రాంతితోపాటు ద్రవరూప ఆహారం ఇవ్వాలి. నొప్పి నివారణకు ఆస్ట్రిన్‌ ఐబ్రూపెన్‌ వంటి మాత్రలు వాడకూడదు.

వ్యాప్తి ఇలా..
డెంగీ సిరోటైఫ్‌ 1,2,3,4 అనే వైరస్‌ వల్ల వ్యాపిస్తుంది. ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపింపజేయడంలో ఆడ ఏడిస్‌ ఈజిప్టయి అనే దోమ ప్రధానపాత్ర పోషిస్తుంది. డెంగీజ్వరం వ్యాపించేందుకు 16నుంచి 40 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్‌ ఉష్ణోగ్రత అనుకూలమైనది. ఈ దోమలు పగలు, రాత్రివేళల్లో కూడా కుడుతాయి. అయితే క్లాసికల్‌ డెంగీజ్వరం, డెంగీ హిమారాజికల్‌ జ్వరం, డెంగీ షాక్‌ సిండ్రోమ్‌ అనే మూడు దశల్లో వ్యాధి కనిపిస్తుంది.

క్లాసికల్‌ డెంగీజ్వరం..

• ఇది హఠాత్తుగా వచ్చే తీవ్రమైన జ్వరం.
• జ్వరంతోపాటు ఎముకలు, కండరాల్లో భరించలేనంత నొప్పి ఉంటుంది.
• రోగి కనుగుడ్లు వెనుక భరించలేనంత నొప్పి ఉంటుంది.
• శరీరంపై పొక్కులు, దద్దుర్లు కనిపిస్తాయి.
• వాంతులు, వికారం, ఆకలి మందగించడం, రుచిలో మార్పులు, మలబద్దకం వంటి లక్షణాలు కలిగిన ప్రాణాంతక వ్యాధి.

డెంగీ హిమారాజికల్‌ జ్వరం..

• ఇది చాలా తీవ్రమైన ప్రమాదకరమైన దశ.
• జ్వరం వస్తూ పోతూ ఉన్న దశలో మొఖంమీద గానీ, కాళ్ల మీద లేదా చర్మం లోపల, ముక్కు, చెవుల్లో రక్తం చెమర్చినట్లుగా ఎర్రటి మచ్చలు కనబడుతాయి.
• రోగిలో వికారం వల్ల వాంతులు అవుతాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రేగుల్లో రక్తస్రావం జరిగి రక్తపువాంతి కావొచ్చు.
• రోగిలో ప్లేట్‌లెట్స్‌ తగ్గిపోతాయి. ఎర్ర రక్తకణాలు ఘణపరిమాణం పెరుగును.

డెంగీ షాక్‌ సిండ్రోమ్‌..

• డెంగీ తీవ్ర దశలో రోగి షాక్‌లోకి వెళ్లవచ్చు.
• రోగి శరీరంలో ద్రవాల శాతం తగ్గి ,రక్తం చిక్కబడడం వల్ల బీపీ పడిపోవడం, నాడీ అందకపోవడం, స్పృహ తప్పడం వంటి లక్షణాలతో రోగి మరణించే ప్రమాదం ఉంటుంది.

వ్యాధి నిర్దారణ ఇలా..

డెంగీ జ్వరంగా అనుమానించబడిన రోగికి సంపూర్ణ రక్త పరీక్ష చేయాలి. దీనిలో తెల్లరక్త కణాలు తగ్గడం, ప్లేట్‌లెట్స్‌ కణాల సంఖ్య తగ్గడం, ఎర్ర రక్తకణాల పరిమాణం పెరగడం మేరకు ఎలీసా పరీక్షతో కచ్చితంగా నిర్దారించవచ్చు.

నియంత్రణ చర్యలు..

• డెంగీజ్వరం వ్యాప్తి చెందడంలో ఆడదోమ ప్రధానపాత్ర పోషిస్తుంది. దోమల్లో ఉన్న వైరస్‌లు ఇతరులకు వ్యాప్తి చెందకుండా దోమల నివారణ, నియంత్రణ చర్యలు చేపట్టాలి.
• దోమలు పుట్టకుండా, కుట్టకుండా తగు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
• ఆరోగ్య సిబ్బంది యాంటీలార్వా ఆపరేషన్స్‌ నిర్వహించడం, పైరేథ్రం ఫోకల్‌స్ప్రే చేయడంతో దోమల నివారణ పెరుగుదలను అరికట్టవచ్చు.

అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాం
జిల్లా వైద్యారోగ్యశాఖ ఆధ్వర్యంలో ఆరోగ్య కార్యకర్తలు, గ్రామస్థాయిలో ఆశ కార్యకర్తల సహకారంతో బృందాలను ఏర్పాటు చేసి ప్రజలకు అవగాహన కల్పిస్తున్నాం. ఈ బృందాలతో యాంటీలార్వా ఆపరేష న్స్‌, డెంగీజ్వరంపై అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టడం వల్ల జిల్లాలో డెంగీని సాధ్యమైనంత వరకు తగ్గించడం జరిగింది.

– డాక్టర్‌ సాయినాథ్‌రెడ్డి,ప్రోగ్రాం అధికారి, వనపర్తి జిల్లా