AI | ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన సందేహాలకు సమాధానాల కోసం చాలామంది ఇప్పుడు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) చాట్బాట్లను ఆశ్రయిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా క్యాన్సర్ వంటి తీవ్రమైన వ్యాధుల విషయంలో చికిత్స, దుష్ప్రభావాలు, రేడియేషన్ అవసరమా లేదా వంటి ప్రశ్నలకు ఏఐ ఇచ్చే సమాధానాలను కొందరు వైద్యుల సూచనలతో సమానంగా భావిస్తున్నారు. అయితే ఏఐ అందించే సమాచారం ప్రతి రోగి పరిస్థితికి సరిపోదని, వైద్య నిర్ణయాల్లో దానిపై పూర్తిగా ఆధారపడటం ప్రమాదకరమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇటీవల క్యాన్సర్ చికిత్సకు సంబంధించి ఏఐ రూపొందించిన సమాధానాలను తీసుకుని రోగులు వైద్యులను సంప్రదించే పరిస్థితులు పెరుగుతున్నాయి. ఒక రోగికి టార్గెటెడ్ థెరపీ ద్వారా ట్యూమర్ను నియంత్రించవచ్చని, రేడియేషన్ అవసరం లేదని, రేడియేషన్ వల్ల గుండెకు నష్టం లేదా భవిష్యత్తులో రెండోసారి క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం ఉందని ఏఐ సమాధానం ఇచ్చిన సందర్భాన్ని దీనికి ఉదాహరణగా చెప్పారు. అయితే ఈ వాదనల్లో ప్రతిదీ వేర్వేరు కారణాల వల్ల తప్పుదోవ పట్టించేవిగా ఉంటున్నాయి.
క్యాన్సర్ చికిత్సలో టార్గెటెడ్ థెరపీ అనే పదాన్ని చాలామంది తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటున్నారు. టార్గెటెడ్ థెరపీ అంటే క్యాన్సర్ కణాల్లో ఉండే నిర్దిష్ట రిసెప్టర్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని పనిచేసే మందులను ఉపయోగించడం. ఉదాహరణకు హెచ్ఈఆర్2 పాజిటివ్ క్యాన్సర్లో ట్రాస్టుజుమాబ్ వంటి మందులు క్యాన్సర్ కణాలపై ఉండే నిర్దిష్ట లక్ష్యాలను గుర్తించి పనిచేస్తాయి. అయితే ఈ చికిత్స శరీరంలోని ప్రతి క్యాన్సర్ ప్రభావిత ప్రాంతాన్ని, ట్యూమర్ ఉన్న ప్రదేశాన్ని లేదా చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలను పూర్తిగా నియంత్రిస్తుందని అర్థం కాదు. రేడియేషన్ థెరపీ విషయంలోనూ ఇలాంటి అపోహలు ఉంటాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో రేడియేషన్ను తొలగించే విషయంపై వైద్య రంగంలో చర్చలు జరుగుతాయి. ఉదాహరణకు వయసు ఎక్కువగా ఉన్న మహిళకు చిన్న పరిమాణంలో, లింఫ్ నోడ్స్కు వ్యాపించని, హార్మోన్ పాజిటివ్ క్యాన్సర్ ఉన్నప్పుడు రేడియేషన్ అవసరమా అనే నిర్ణయం రోగి పరిస్థితిని బట్టి మారుతుంది. ఇలాంటి క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో వయసు, క్యాన్సర్ లక్షణాలు, లింఫ్ నోడ్స్ పరిస్థితి, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి అనేక అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. చాట్బాట్కు ఈ క్లినికల్ సందర్భాలను పూర్తిగా అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యం ఉండదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
వైద్య రంగంలోని కొన్ని అధ్యయనాలు కూడా ఏఐ సమాధానాల్లో ఇలాంటి పరిమితులు ఉంటాయని సూచించాయి. నిపుణుల మధ్య కూడా భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్న క్లిష్టమైన క్యాన్సర్ కేసులపై ఒక ఏఐ మోడల్ను పరీక్షించినప్పుడు, అది స్పష్టమైన సమాధానం ఇవ్వలేని పరిస్థితుల్లో కూడా నమ్మకంగా కనిపించే చికిత్సా ప్రణాళికలను అందించినట్లు ఒక అధ్యయనం పేర్కొంది. మరో అధ్యయనంలో రొమ్ము క్యాన్సర్కు సంబంధించిన 60 ప్రశ్నలను పరిశీలించగా, చికిత్సకు సంబంధించిన ప్రశ్నల్లో మూడు ఏఐ మోడళ్ల సగటు కచ్చితత్వం 44 శాతంగా నమోదైంది. రేడియేషన్ థెరపీ దుష్ప్రభావాల గురించి ఏఐని అడిగితే గుండెకు నష్టం, రెండోసారి క్యాన్సర్ వచ్చే ప్రమాదం, లింఫ్ ఎడిమా, ఊపిరితిత్తుల నష్టం, నరాలకు సంబంధించిన సమస్యలు వంటి అనేక ప్రమాదాలను అది పేర్కొనే అవకాశం ఉంది. ఇవన్నీ వైద్యపరంగా గుర్తించిన దుష్ప్రభావాలే అయినప్పటికీ, వాటిలో కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం ఉపయోగించిన పాత రేడియేషన్ పద్ధతులకు సంబంధించిన అధ్యయనాల నుంచి వచ్చినవే ఉండే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
ప్రస్తుతం రేడియేషన్ చికిత్సలో అధునాతన సాంకేతికత, వ్యక్తిగత అవసరాలకు అనుగుణంగా రూపొందించే చికిత్సా ప్రణాళికలు, మెరుగైన అల్గారిథమ్స్, ఆధునిక చికిత్సా పద్ధతులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. దీంతో గతంలో కనిపించిన కొన్ని దుష్ప్రభావాల ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించే అవకాశం ఉంది. అయితే ఏఐ ఏ కాలానికి చెందిన పరిశోధనల నుంచి సమాచారాన్ని తీసుకుంది, వాటి సందర్భం ఏమిటి వంటి వివరాలు సాధారణంగా వినియోగదారులకు స్పష్టంగా తెలియవు. చికిత్స ఖర్చుల విషయంలోనూ ఏఐ సమాధానాలు పరిమితంగానే ఉంటున్నాయి. ముఖ్యంగా ఆరోగ్య బీమా లేని రోగులకు క్యాన్సర్ చికిత్స ఖర్చు పెద్ద ఆర్థిక భారంగా మారుతుంది. ఏఐ వ్యవస్థలకు అందుబాటులో ఉన్న రోగులకు సంబంధించిన అనేక సమాచార వనరులు ఉత్తర అమెరికా వంటి దేశాల ఆరోగ్య వ్యవస్థలను దృష్టిలో ఉంచుకుని రూపొందించారు. అక్కడ బీమా, ఆసుపత్రి సేవలు, నర్సింగ్ సహాయం వంటి వ్యవస్థలు అందుబాటులో ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. కానీ భారత్ లో చికిత్సా ఖర్చులు, ఆరోగ్య బీమా పరిస్థితులు, ప్రభుత్వ పథకాల అర్హతలు, ఆసుపత్రుల ధరలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.
దేశంలో క్యాన్సర్ చికిత్సకు సంబంధించిన ఖర్చులను ఒకే ప్రమాణంతో అంచనా వేయడం కూడా కష్టంగా ఉంటుంది. ప్రభుత్వ ఆరోగ్య పథకాల ప్యాకేజీ రేట్లు ఒక జాతీయ స్థాయి ఆధారంగా ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో మార్పులు, వైద్య ఖర్చుల పెరుగుదల వంటి అంశాలు చికిత్స వ్యయాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ఒక నిర్దిష్ట రోగికి ఆరు నెలల చికిత్సకు ఎంత ఖర్చవుతుంది, చికిత్స మధ్యలో ఆసుపత్రిలో చేరాల్సి వస్తే ఎంత అదనపు వ్యయం అవుతుంది, ఏ ఆరోగ్య పథకం వర్తిస్తుంది వంటి విషయాలకు సాధారణ ఏఐ సమాధానం కచ్చితమైన అంచనాను ఇవ్వలేదని నిపుణులు తెలియజేస్తున్నారు. చికిత్స సమయంలో ఎదురయ్యే సమస్యల విషయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి ఉంటుంది. పాశ్చాత్య దేశాల్లో జరిగిన క్లినికల్ ట్రయల్స్లో నమోదైన దుష్ప్రభావాలు భారత్ లోని వనరులు పరిమితంగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో అదే విధంగా ఉండవు. చికిత్స మధ్యలో ఆగిపోవడం, పోషకాహార లోపం, ఇన్ఫెక్షన్లు, తక్షణ దుష్ప్రభావాలు వంటి సమస్యలు కొన్ని పరిస్థితుల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఇలాంటి వ్యక్తిగత ప్రమాదాలను ముందుగానే కచ్చితంగా అంచనా వేసేంత సమాచారం ఏఐకి అందుబాటులో ఉండదు.
ఏఐ ఇచ్చే సమాధానం మనం ప్రశ్నను ఎలా అడుగుతున్నామనే దానిపై కూడా మారుతుంది. ఉదాహరణకు రొమ్ము క్యాన్సర్కు శస్త్రచికిత్స తర్వాత రేడియేషన్ ను సిఫారసు చేస్తారా అని అడిగితే ఒక సమాధానం వస్తుంది. అదే రేడియేషన్ నిజంగా అవసరమా? అని అడిగితే మరో విధమైన సమాధానం వస్తుంది. వినియోగదారుడు తనకు నచ్చిన సమాధానం వచ్చే వరకు ప్రశ్నను వివిధ రకాలుగా అడిగే అవకాశం ఉంటుంది. నిపుణుల అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా సమాధానం ఇవ్వడం కంటే వినియోగదారుడి అంచనాలకు అనుగుణంగా స్పందించే ఈ ధోరణిని సైకోఫెన్సీగా పేర్కొంటారు. ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన ప్రశ్నల్లో ఏఐని ఉపయోగించేటప్పుడు వ్యక్తిగత వైద్య నివేదికలను అప్లోడ్ చేయడంలో కూడా జాగ్రత్త అవసరం. బయాప్సీ నివేదికలో పేరు, ఆసుపత్రి నంబర్, ఫోన్ నంబర్, వ్యాధి నిర్ధారణ వంటి సున్నితమైన ఆరోగ్య సమాచారం ఉంటుంది. ఇటువంటి సమాచారాన్ని డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్లలో పంచుకునే ముందు గోప్యత, డేటా వినియోగ నిబంధనలను తెలుసుకోవడం అవసరం. వాట్సాప్ వంటి మెసేజింగ్ యాప్లలో అందుబాటులో ఉండే ఏఐ సేవలను ఉపయోగించేటప్పుడు కూడా వ్యక్తిగత ఆరోగ్య సమాచారాన్ని పంచుకోవడంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఏఐతో జరిగే సంభాషణలు ఎలా ప్రాసెస్ అవుతాయి, వాటి ఆధారంగా వ్యక్తిగతీకరణ లేదా ఇతర సేవలు ఎలా పనిచేస్తాయి వంటి అంశాలను వినియోగదారులు తెలుసుకోవడం అవసరం.
ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన విషయాల్లో ఏఐని ఉపయోగించాలనుకునే వారు చికిత్స గురించి నేరుగా నిర్ణయం అడగడం కంటే వ్యాధి గురించి సాధారణ సమాచారాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగించడం మంచిదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఉదాహరణకు హెచ్ఈఆర్ 2 పాజిటివ్ రొమ్ము క్యాన్సర్ అంటే ఏమిటి? వంటి ప్రశ్నలు సాధారణ అవగాహనకు ఉపయోగపడతాయి. కానీ నాకు రేడియేషన్ అవసరమా? వంటి వ్యక్తిగత చికిత్సా నిర్ణయాలను ఏఐ సమాధానాల ఆధారంగా తీసుకోవడం సరికాదు. క్యాన్సర్ చికిత్సలో ఏ విధానం ఎంచుకోవాలనే నిర్ణయం క్యాన్సర్ రకం, దాని దశ, బయాప్సీ ఫలితాలు, మార్జిన్లు, లింఫ్ నోడ్స్, రిసెప్టర్లు, వయసు, ఇతర అనారోగ్యాలు వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వీటన్నింటినీ పరిగణనలోకి తీసుకుని రోగికి సరైన చికిత్సను నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది. అందుకే ఏఐ అందించే సాధారణ సమాచారాన్ని వైద్యుల ప్రత్యక్ష సలహాకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించకూడదు. చికిత్సపై సరైన అవగాహన, వైద్యుడితో నమ్మకమైన సంభాషణ, వ్యక్తిగత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తీసుకునే నిర్ణయాలే అత్యంత ముఖ్యమైనవని వారు చెబుతున్నారు.