Hyderabad | జీవవెవిధ్య నగరి భాగ్యనగరి.. బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌లో మెరుగైన హైదరాబాద్‌

Hyderabad | నానక్‌రాంగూడలోని హైదరాబాద్‌ గ్రోత్‌ కారిడార్‌ లిమిటెడ్‌ కార్యాలయంలో హైదరాబాద్‌ నగర జీవ వైవిధ్య సూచీ (సిటీ బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌)ను ఆయన విడుదల చేశారు. అనంతరం కేటీఆర్‌ మాట్లాడుతూ దేశంలో ప్రత్యేకంగా బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌ను తయారు చేసిన ఏకైక నగరంగా హైదరాబాద్‌ ఘనత సాధించిందని చెప్పారు.

Hyderabad | హైదరాబాద్‌ సిటీబ్యూరో, ఏప్రిల్‌ 18 (నమస్తే తెలంగాణ): హైదరాబాద్‌ జీవ వైవిధ్య సూచీని 23 రకాల అంశాలను కొలమానంగా తీసుకొని రూపొందించారు. మొత్తం 23 అంశాలకు గరిష్ఠంగా 92 మారులను కేటాయించగా జీహెచ్‌ఎంసీ 57 మారులు సాధించింది. 2012లో నగరంపై రూపొందించిన బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌ 36 మారులు మాత్రమే సాధించింది. గత పది సంవత్సరాలుగా హైదరాబాద్‌లో జీవ వైవిధ్యాన్ని పెంచేందుకు ప్రభుత్వం చేపట్టిన అనేక కార్యక్రమాల వలన సూచిలో గణనీయమైన వృద్ధి సాధించింది.

హైదరాబాద్‌ మహానగరం జీవ వైవిధ్యంలో గణనీయమైన వృద్ధి సాధించిందని ఐటీ, పరిశ్రమలు, మున్సిపల్‌ శాఖల మంత్రి కే తారకరామారావు అన్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన హరితహారం, పట్టణ ప్రకృతి వనాలు, నీటి వనరులు, అడవుల సంరక్షణ వంటి కార్యక్రమాలు జీవ వైవిధ్యానికి బాసటగా నిలిచాయని తెలిపారు. మంగళవారం నానక్‌రాంగూడలోని హైదరాబాద్‌ గ్రోత్‌ కారిడార్‌ లిమిటెడ్‌ కార్యాలయంలో హైదరాబాద్‌ నగర జీవ వైవిధ్య సూచీ (సిటీ బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌)ను ఆయన విడుదల చేశారు. అనంతరం కేటీఆర్‌ మాట్లాడుతూ దేశంలో ప్రత్యేకంగా బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌ను తయారు చేసిన ఏకైక నగరంగా హైదరాబాద్‌ ఘనత సాధించిందని చెప్పారు.

నగరంలో జీవ వైవిధ్య పర్యవేక్షణ, పరిరక్షణ, అభివృద్ధికి ఈ బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌ ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుందని అన్నారు. బయోడైవర్సిటీ రంగంలో సింగపూర్‌ భాగస్వామ్యానికి గుర్తింపుగా దీన్ని సింగపూర్‌ ఇండెక్స్‌ పేరుతో పిలుస్తున్నారని వెల్లడించారు. జీవ వైవిధ్య నివేదికను తయారుచేసిన అధికారులను కేటీఆర్‌ అభినందించారు. దీర్ఘకాలంలో జీవ వైవిధ్యాన్ని పెంపొందించేందుకు పట్టణాభివృద్ధి శాఖ ఐదు సంవత్సరాల యాక్షన్‌ ప్లాన్‌ను సిద్ధం చేసుకోవాలని సూచించారు. అంతర్జాతీయ పర్యావరణ దినోత్సవాన్ని ఘనంగా నిర్వహించి ప్రజల్లో బయోడైవర్సిటీ పట్ల మరింత అవగాహన పెంచేలా చర్యలు చేపడతామని చెప్పారు. పట్టణాల్లో పచ్చదనాన్ని పెంచటంలో కృషిచేసిన పురపాలికలకు, సిబ్బందికి జూన్‌ 5న ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవం సందర్భంగా హరిత అవార్డులు ప్రదానం చేస్తామని ప్రకటించారు.

జీవ వైవిధ్యమే అభివృద్ధికి ఆధారం

హైదరాబాద్‌ నిజమైన ప్రపంచస్థాయి నగరంగా మారే క్రమంలో జీవ వైవిద్యం అత్యంత కీలకమైన అంశంగా నిలుస్తుందని మంత్రి కేటీఆర్‌ అన్నారు. ‘జీవించు- జీవించనివ్వు అన్న స్ఫూర్తి ఆధారంగా నగరీకరణ జరిగినప్పుడే ప్రకృతితో మమేకమై బతకగలిగే పరిస్థితి ఉంటుంది. ఇప్పటికే తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేపట్టిన హరితహారం, చెరువుల సంరక్షణ, అడవుల పెంపకం, అర్బన్‌ లంగ్‌ స్పేసెస్‌ అభివృద్ధి తదితర కార్యక్రమాలు నగర జీవ వైవిధ్యానికి ఎంతగానో ఉపయోగపడ్డాయి. భవిష్యత్తులోనూ నగరంతోపాటు, చుట్టుపకల ప్రాంతాల్లో జీవి వైవిధ్యం మరింత పెరుగుతుంది. అన్ని పురపాలికల్లో జీవ వైవిధ్యాన్ని పెంచడమే లక్ష్యంగా హరితహారం కార్యక్రమాన్ని పెద్ద ఎత్తున చేపడుతున్నాం. పట్టణ ప్రకృతి వనాలు, నర్సరీల ఏర్పాటుకు ప్రత్యేకంగా గ్రీన్‌ బడ్జెట్‌ను ఏర్పాటు చేశాం. ఇప్పటికే హైదరాబాద్‌తోపాటు అనేక పట్టణాలకు అవార్డులు సైతం లభించాయి’ అని వివరించారు.

లేక్‌ సిటీగా హైదరాబాద్‌

సరస్సుల నగరంగా పేరు పొందిన హైదరాబాద్‌లో ప్రస్తుతం దాదాపు రెండు వేల హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉన్న 1,350కి పైగా జల వనరులు, 1,600 హెక్టార్లలో విస్తరించిన సహజ రాళ్లగుట్టలు (రాక్‌ ఫార్మేషన్స్‌), రెండు జాతీయ పారులు (కేబీఆర్‌తోపాటు హరిత వనస్థలి పారులు) నగరంలో జీవవైవిధ్యానికి ఎంతగానో దోహదం చేస్తున్నాయని నివేదికలో పేర్కొన్నారు. దీంతోపాటు హైదరాబాద్‌ సెం ట్రల్‌ యూనివర్సిటీ, ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ, ఇక్రిశాట్‌ వంటి సంస్థలకు ఉన్న సువిశాలమైన క్యాంపస్‌లు జీవ వైవిధ్యానికి కేంద్రాలుగా ఉన్నాయని తెలిపారు. హైదరాబాదులో 1,305 వృక్షజాతులు, 577 ప్రాంతీయ వృక్ష జాతులు, 728 ఇతర ప్రాంత వృక్ష జాతులు ఉన్నాయని తేలింది. 30 రకాల తూనీగ జాతు లు, 141 జాతుల సీతాకోక చిలుకలు, 42 రకాల సాలీడ్లు, 60 రకాల చేపలు, 16 రకాల ఉభయచర జాతులు, 41 రకాల సరీసృపాలు, 315 పక్షి జాతులు, 58 క్షీరదాలు వంటి జీవులు ఉన్నట్టు నివేదికలో వెల్లడించారు.

23 కొలమానాలతో సూచీ

హైదరాబాద్‌ జీవ వైవిద్య సూచీని 23 రకాల అంశాలను కొలమానంగా తీసుకొని రూపొందించారు. మొత్తం 23 అంశాలకు గరిష్ఠంగా 92 మారులను కేటాయించగా జీహెచ్‌ఎంసీ 57 మారులు సాధించింది. 2012లో నగరంపై రూపొందించిన బయోడైవర్సిటీ ఇండెక్స్‌ 36 మారులు మాత్రమే సాధించింది. గత పది సంవత్సరాలుగా హైదరాబాద్‌లో జీవ వైవిధ్యాన్ని పెంచేందుకు ప్రభుత్వం చేపట్టిన అనేక కార్యక్రమాల వలన సూచిలో గణనీయమైన వృద్ధి సాధించింది.

హైదరాబాద్‌ బయోడైవర్సిటీ సూచీలోని ముఖ్యాంశాలు

• సూచీ కొలమానాలు 23
• గరిష్ఠ మార్కులు 92
• జీహెచ్‌ఎంసీ పొందిన మార్కులు 57
• 2012 ఇండెక్స్‌లో పొందిన మార్కులు 36
• హైదరాబాద్‌ జల వనరులు ఆక్రమించిన ప్రాంతం 2 వేల హెక్టార్లు
• హైదరాబాద్‌లో జల వనరుల సంఖ్య 1,350
• నగరంలో సహజ రాళ్ల గుట్టలు విస్తరించిన ప్రాంతం 1,600 హెక్టార్లు
• నగరంలోని జాతీయ పారులు 2 (కేబీఆర్‌, హరిత వనస్థలి)
• హైదరాబాదులో వృక్ష జాతులు 1,305
• ప్రాంతీయ వృక్ష జాతులు 577
• ఇతర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన వృక్ష జాతులు 728
• తూనీగ జాతులు 30
• సీతాకోక చిలుక జాతులు 141
• సాలీడు జాతులు 42
• చేప జాతులు 60
• ఉభయచర జాతులు 16
• సరీసృపాల జాతులు 41
• పక్షి జాతులు 315
• క్షీరదాల జాతులు 58