జీవాల వలస.. జాగ్రత్తలు తెలుసా..!

జీవాల పెంపకం చేపట్టేవారు వాటిని ఒకేచోట మేపడం వీలుకాదు. మేత కోసం మందలను ఇతర ప్రాంతాలకు తోలుక పోతుంటారు. సాధారణంగా ఎండాకాలంలో మేత దొరకక ప్రతిరోజు జీవాలను మేపుతూ వాటితో పాటు వందల కిలోమీటర్ల కొద్ది వలసలు వెళ్తుంటారు పెంపకందారులు. ఇలా వెళ్లేప్పుడు తగు జాగ్రత్తలు పాటించడం ద్వారా జీవాలకు ఏ విధమైన హానీ కలుగకుండా అనుకున్న చోటికి చేరడమే కాకుండా ఆరోగ్యంగా పెరిగి వాటి ద్వారా లాభాలను గడించవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

• మందకు వ్యాధి నిరోధక టీకాలు వేయించిన తర్వాతే బయల్దేరాలి
• ప్రథమ చికిత్స మందులను వెంట తీసుకెళ్లాలి
• సమస్యలుంటే పశు వైద్యులను సంప్రదించాలి

న్యూస్‌నెట్‌వర్క్‌, నమస్తే తెలంగాణ మే 5 : జీవాల పెంపకం చేపట్టేవారు వాటిని ఒకేచోట మేపడం వీలుకాదు. మేత కోసం మందలను ఇతర ప్రాంతాలకు తోలుక పోతుంటారు. సాధారణంగా ఎండాకాలంలో మేత దొరకక ప్రతిరోజు జీవాలను మేపుతూ వాటితో పాటు వందల కిలోమీటర్ల కొద్ది వలసలు వెళ్తుంటారు పెంపకందారులు. ఇలా వెళ్లేప్పుడు తగు జాగ్రత్తలు పాటించడం ద్వారా జీవాలకు ఏ విధమైన హానీ కలుగకుండా అనుకున్న చోటికి చేరడమే కాకుండా ఆరోగ్యంగా పెరిగి వాటి ద్వారా లాభాలను గడించవచ్చని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. జీవాలు వలస వెళ్లేప్పుడు ఎదురయ్యే సమస్యలు, తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు.

• సరైన మేత లభించక పోవడం, ఆహారంలో మాంసపు కృత్తులు లోపించడం వల్ల మాంసోత్పత్తి అంతంత మాత్రమే ఉంటుంది
• శక్తి లోపం వల్ల పునరుత్పత్తి లోపం ఏర్పడుతుంది. పోటెళ్లలో మరణాల శాతం ఎక్కువ కనుబడుతుంది
• టీకాలు, పునరుత్పత్తి మొదలగు కార్యక్రమాలను అమలు చేయడం కష్టం
• అడవి జంతువులు, దొంగల బెడద, వాహనాల వల్ల ప్రమాదాలు మొదలగు కారణాల వల్ల నష్టం సంభవించే ప్రమాదం
• ఖనిజ లవణాలు (కాల్షియం, పాస్పరస్‌, కాపర్‌, ఇనుము మొదలైనవి) లోపిస్తాయి

వలసకు ముందే పరిశీలించుకోవాలి

జీవాలను మేత కోసం ఒక చోటు నుంచి మరొక చోటుకు తోలుకుని వెళ్లేప్పుడు తప్పనిసరిగా ప్రత్యేకంగా పరిశీలించాలి. ప్రథమ చికిత్స మందులను తప్పనిసరిగా వెంట తీసుకువెళ్లాలి. రోగ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే పశు వైద్యాదికారిని సంప్రదించి తగిన చికిత్సలు చేయించుకోవాలి. అనారోగ్యంగా ఉన్న జీవాలపై ప్రత్యేకంగా శ్రద్ధ చూపుతూ మేతను ప్రత్యేకంగా వేయాలి. అలా చేస్తేనే జీవాల పెంపకందారులు ఆశించిన లాభాలను పొందగలుగుతారు.

– సీహెచ్‌.నాగేంద్ర, మండల పశు వైద్యాధికారి, గరిడేపల్లి

తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

• జీవాలు వలస వెళ్లే ముందు అన్నింటికీ పేడ పరీక్ష చేయించి నట్టల మందులు తాపించాలి
• జీవాలకు చిటిక రోగం, గాలికుంటు మొదలైన వ్యాధుల నివారణకు ముందే టీకాలు వేయించుకుని బయల్దేరాలి.
• జీవాలతో వెళ్లేవారు జీవాల ప్రథమ చికిత్సకు కావాల్సిన మందులను తీసుకెళ్లాలి. టింక్చర్‌ అయోడిన్‌, పొటాషియం పర్మాంగనేట్‌, యాంటీ బయోటిక్‌, జ్వరం, నొప్పి తగ్గించే మాత్రలను హిమాలయన్‌ బత్తిసా, నెబ్లాన్‌, సిరంజీలు, దూది అవసరం అవుతాయి.
• వలస వెళ్లిన ప్రాంతాల్లో జీవాలకు సమస్యలు ఎదురైతే ప్రభుత్వ పశు వైధ్యాదికారుల సలహాలు తీసుకోవాలి. వాడిన మందుల వివరాలను రాసి ఉంచుకుని చూపించాలి.
• ఉదయం మంద మేతకు బయల్దేరే ముందు, సాయంత్రం మంద ఒక దగ్గర చేరిన తర్వాత జీవాలను ఒక పావు గంట జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి. అనారోగ్యంగా ఉన్న జీవాలను, గాయాలైన జీవాలను, చూడి జీవాలను గమనించి చికిత్సలు చేయాలి.
• ఖనిజ లవణాల లోపాల నివారణకు అప్పుడప్పుడు రాళ్లపై జల్లితే జీవాలు నాకుతుంటాయి
• పిల్లల్ని పెద్ద జీవాలతో సమానంగా నడిపించకూడదు. వాటిని అవసరమైతే ఎత్తుకోవాలి
• మందలో మేత మేయని, మందలో వెనుకబడే జీవాల్ని గమనిస్తూ వాటికి ఆకులు, రెమ్మలు కోసి ప్రత్యేకంగా అందించాలి.
• కొన్ని ప్రాంతాల్లో హానీ కలిగించే మొక్కలుంటాయి. వాటిని తినకుండా శ్రద్ధ వహించాలి
• అనారోగ్యంగా కనిపించే జీవాలకు జావ, అంబలి, అరటిపండ్లు తినిపించి సంరక్షిస్తూ తక్కువ రేటుకు జీవాలను అమ్ముకోకుండా వైద్యం చేయించాలి.
• రాత్రి వేళల్లో జీవాల రక్షణకు వలలు, తడికలు, జాలీలు వాడాలి. దొంగలు, అడవి జంతువుల నుంచి జీవాలను రక్షించుకోవాలి.