Salmonella | సాల్మొనెల్లా అనే బ్యాక్టీరియా కలుషితమైన ఆహారం, నీరు, పెంపుడు జంతువులు, పక్షులు, సరీసృపాలు, అలాగే కలుషితమైన వస్తువులు, ఉపరితలాల ద్వారా మనుషులకు వ్యాపిస్తుంది. ఆహారంతో వచ్చే అనారోగ్యాలకు కారణమయ్యే ముఖ్యమైన బ్యాక్టీరియాల్లో ఇది ఒకటి. మనం రోజువారీ జీవితంలో తాకే అనేక వస్తువులు, ఆహార పదార్థాలు, జంతువుల ద్వారా ఇది వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉండటంతో, వ్యక్తిగత పరిశుభ్రతతోపాటు ఆహారాన్ని సురక్షితంగా నిర్వహించడం చాలా ముఖ్యం. తాజాగా అమెరికాలో సాల్మొనెల్లాతో సంబంధం ఉన్న 10 వ్యాప్తి ఘటనలను అధికారులు గుర్తించారు. వీటిలో జలపెనో మిరపకాయలు, ఇంటి వద్ద పెంచే పౌల్ట్రీ, గుడ్లు, మునగ ఆకుల పొడి, తాబేళ్లు, ఊసరవెల్లులు, గెక్కోలు, బియర్డ్డ్ డ్రాగన్స్ వంటి వివిధ వనరులు ఉన్నాయి. గత కొన్నేళ్లలో హోమ్ డెలివరీ భోజనాలు, డ్రై డాగ్ ఫుడ్, తర్బూజా, లోప్, కీరదోస, తరిగిన ఉల్లిపాయలు, అల్ఫాల్ఫా మొలకలు, తులసి, పిండి, పచ్చి కుకీ డో, చేపలు, మాంసం, చార్కుటరీ మాంసం, పిస్తా క్రీమ్, పీనట్ బటర్ వంటి ఆహార పదార్థాలతో కూడా సాల్మొనెల్లా వ్యాప్తి నమోదైంది.
సాల్మొనెల్లా ప్రధానంగా మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు, కీటకాల జీర్ణాశయాల్లో ఉంటుంది. ఇవి విసర్జించే మలంతో బ్యాక్టీరియా బయటకు వచ్చి, అది తాకిన ఆహారం, నీరు, మట్టి, వస్తువులు లేదా ఇతర ఉపరితలాలను కలుషితం చేస్తుంది. అనుకూల పరిస్థితుల్లో సాల్మొనెల్లా నీటిలో కొన్ని వారాల పాటు, మట్టి లేదా ఆహారంలో సంవత్సరాల పాటు జీవిస్తుంది. ఈ బ్యాక్టీరియా సాధారణంగా 35 నుంచి 37 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత, తటస్థ ఆమ్లత్వం, అధిక తేమ ఉన్న పరిస్థితుల్లో వేగంగా పెరుగుతుంది. అయితే వివిధ పరిస్థితులకు తట్టుకునే సామర్థ్యం కూడా సాల్మొనెల్లాకు ఉంటుంది. తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు, అధిక లేదా తక్కువ ఆమ్లత్వం వంటి పరిస్థితుల్లో కూడా కొంతకాలం జీవించగలగడం వల్ల ఇది అనేక రకాల వాతావరణాల్లో, ఆహారాల్లో కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. సాల్మొనెల్లా మనుషులకు ప్రధానంగా ఫీకల్-ఓరల్ మార్గంలో సోకుతుంది. అంటే సోకిన మనిషి లేదా జంతువు మలంలో ఉన్న బ్యాక్టీరియా చేతులు, ఆహారం, నీరు లేదా ఇతర వస్తువుల ద్వారా మరో వ్యక్తి నోటికి చేరినప్పుడు ఇన్ఫెక్షన్ ఏర్పడుతుంది. సాల్మొనెల్లాలో 2,500కు పైగా రకాలను గుర్తించినప్పటికీ, వాటిలో సుమారు 100 రకాలు మాత్రమే మనుషుల్లో అనారోగ్యానికి కారణమవుతాయి. సాల్మొనెల్లా ఎంటెరిటిడిస్, సాల్మొనెల్లా టైఫిమ్యూరియం వంటి రకాలు ఎక్కువగా ఇన్ఫెక్షన్లకు కారణమవుతాయి.
సాల్మొనెల్లా సోకిన తర్వాత సాధారణంగా 8 నుంచి 72 గంటల్లో లక్షణాలు ప్రారంభమవుతాయి. ఎక్కువమందిలో ఇవి సుమారు 3 నుంచి 5 రోజుల పాటు కొనసాగుతాయి. తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి లేదా మలబద్ధకం కాకుండా నీళ్ల విరేచనాలు, కొన్నిసార్లు మలంలో రక్తం లేదా శ్లేష్మం కనిపించడం సాధారణ లక్షణాలు. తలనొప్పి, వికారం, ఆకలి తగ్గడం వంటి సమస్యలు కూడా వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణీలు, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారు ఆహారం ద్వారా వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్లకు మరింత సున్నితంగా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వీరు కలుషితమైన ఆహారం, నీరు లేదా జంతువులతో సంబంధం ఉన్నప్పుడు అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. సాల్మొనెల్లా ఇన్ఫెక్షన్ను నివారించడంలో చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవడం మొదటి రక్షణ చర్య. టాయిలెట్ ఉపయోగించిన తర్వాత, తినే ముందు, ఆహారం తయారు చేసే ముందు, జంతువులను తాకిన తర్వాత లేదా వాటి మలాన్ని శుభ్రం చేసిన తర్వాత తప్పనిసరిగా చేతులు కడుక్కోవాలి. కలుషితమై ఉండే అవకాశం ఉన్న వస్తువులు లేదా ఉపరితలాలను తాకిన తర్వాత కూడా చేతులను శుభ్రం చేసుకోవాలి.
చేతులు కడుక్కునేటప్పుడు కనీసం 20 సెకన్ల పాటు సబ్బుతో రుద్దాలి. వేళ్ల మధ్య, గోళ్ల కింద, మణికట్టు వరకు అన్ని భాగాలను శుభ్రం చేసి, పరిశుభ్రమైన నీటితో కడిగి శుభ్రమైన టవల్తో ఆరబెట్టాలి. కేవలం నీటితో చేతులు కడగడం కంటే సబ్బుతో పూర్తిగా శుభ్రం చేసుకోవడం ముఖ్యం. సాల్మొనెల్లా నీటిలో కూడా ఉండే అవకాశం ఉన్నందున సరస్సులు, నదులు, చెరువుల్లో ఈత కొట్టేటప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఈ నీటిని నోటిలోకి వెళ్లకుండా చూసుకోవాలి. ఈత పూర్తయిన తర్వాత శుభ్రమైన నీటితో స్నానం చేయడం ద్వారా కలుషిత నీటి ద్వారా బ్యాక్టీరియా ఇతర శరీర భాగాలకు లేదా వస్తువులకు వ్యాపించే అవకాశాన్ని తగ్గించవచ్చు. ఆహారం తయారు చేసే సమయంలో ముడి మాంసం, గుడ్లు లేదా సాల్మొనెల్లా ఉండే అవకాశం ఉన్న ఇతర ఆహార పదార్థాలు తాకిన ఉపరితలాలను పూర్తిగా శుభ్రం చేసి, అవసరమైతే శానిటైజ్ చేయాలి. ముడి ఆహారం, ఇప్పటికే వండిన లేదా నేరుగా తినే ఆహారంతో కలవకుండా జాగ్రత్త పడాలి. కూరగాయలు, పండ్లను తినే ముందు చల్లని ప్రవహించే నీటితో బాగా కడగాలి. గట్టి తొక్క ఉన్న పదార్థాలపై మట్టి లేదా మురికి తొలగించేందుకు శుభ్రమైన బ్రష్ను ఉపయోగించాలి.
ఆహారాన్ని సరైన అంతర్గత ఉష్ణోగ్రతకు ఉడికించడం కూడా సాల్మొనెల్లా నివారణలో కీలకం. మాంసం, గుడ్లు, చేపలు, షెల్ఫిష్ను కనీసం 145 డిగ్రీల ఫారెన్ హీట్ లేదా సుమారు 63 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు ఉడికించాలి. ముక్కలు చేసిన మాంసాన్ని 160 డిగ్రీల ఫారెన్హీట్ లేదా సుమారు 71 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు, పౌల్ట్రీ, క్యాసరోల్స్, మిగిలిపోయిన ఆహారాన్ని 165 డిగ్రీల ఫారెన్హీట్ లేదా సుమారు 74 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు వేడి చేయాలి. వండిన ఆహారాన్ని వెంటనే తినకపోతే త్వరగా రిఫ్రిజిరేటర్లో ఉంచాలి. వేడిగా ఉంచాల్సిన ఆహారాన్ని 135 డిగ్రీల ఫారెన్హీట్ లేదా సుమారు 57 డిగ్రీల సెల్సియస్ కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో ఉంచడం మంచిది. చల్లగా ఉంచాల్సిన ఆహారాన్ని 40 డిగ్రీల ఫారెన్హీట్ సుమారు 4 డిగ్రీల సెల్సియస్ కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో ఉంచాలి. రిఫ్రిజిరేషన్ అవసరమైన ఆహారాన్ని ఎక్కువసేపు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉంచకుండా, సాధారణంగా రెండు గంటలకు మించకుండా జాగ్రత్త పడాలి. ఇంటివద్ద పెంచే పక్షులు, కోళ్లు, తాబేళ్లు, ఊసరవెల్లులు, గెక్కోలు వంటి సరీసృపాల నుంచి కూడా సాల్మొనెల్లా వ్యాపిస్తుంది. వీటిని తాకిన తర్వాత చేతులను తప్పనిసరిగా సబ్బుతో శుభ్రం చేసుకోవాలి. ఈ జంతువులు తాకే ప్రదేశాలను శుభ్రంగా ఉంచాలి. వాటి దగ్గర ఆహారం తినకుండా ఉండటంతో పాటు, పిల్లలను పెంపుడు జంతువుల ఆహార పాత్రలు, ట్రీట్లకు దూరంగా ఉంచడం మంచిది.
పెంపుడు జంతువులకు ఇచ్చే ఆహారాన్ని తాకిన తర్వాత కూడా చేతులు కడుక్కోవాలి. ముఖ్యంగా పిల్లలు పెంపుడు జంతువుల ఆహారం లేదా వాటి పాత్రలను తాకకుండా జాగ్రత్త తీసుకోవాలి. జంతువులు, వాటి ఆహారం లేదా వాటి మలంతో సంబంధం ఉన్న వస్తువులను వంటగది, భోజన ప్రదేశాల నుంచి దూరంగా ఉంచడం ద్వారా కలుషితమయ్యే అవకాశాన్ని తగ్గించవచ్చు. సాల్మొనెల్లాను పర్యావరణం నుంచి పూర్తిగా తొలగించడం సాధ్యం కాకపోయినా, కొన్ని సాధారణ జాగ్రత్తలతో ఇన్ఫెక్షన్ ముప్పును గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. చేతుల పరిశుభ్రత, ఆహారాన్ని సురక్షితంగా నిల్వ చేయడం, ముడి-వండిన ఆహారాలను వేరుగా ఉంచడం, ఆహారాన్ని తగినంతగా ఉడికించడం, పెంపుడు జంతువులతో వ్యవహరించిన తర్వాత చేతులు కడుక్కోవడం వంటి చర్యలు సాల్మొనెల్లా వ్యాప్తిని అడ్డుకోవడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.