Visit:
AI | ఆరోగ్య రంగంలో కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) వినియోగం వేగంగా పెరుగుతోంది. వైద్య చిత్రాలను విశ్లేషించడం నుంచి రోగ నిర్ధారణకు సహాయం చేయడం వరకు అనేక పనులను వేగంగా పూర్తి చేయగల సామర్థ్యం ఏఐకి ఉంది. అయితే ఏఐ సాధనాలు అందిస్తున్న ప్రయోజనాల వెనుక కొన్ని పరిమితులు, అదనపు ఖర్చులు, చట్టపరమైన బాధ్యతలు కూడా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఒక పరీక్షలో తప్పుగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తులను అనుమానితులుగా గుర్తించడం, ఏఐ ఫలితాలను వైద్యులు తప్పనిసరిగా పరిశీలించాల్సి రావడం, వ్యవస్థను కొనసాగించేందుకు అయ్యే ఖర్చు వంటి అంశాలు రోగులకు, వైద్యులకు కొత్త సవాళ్లుగా మారుతున్నాయి. రేడియేషన్ చికిత్సకు ముందు నిర్వహించే సీటీ స్కాన్లో చికిత్స అందించాల్సిన కణజాలం, రక్షించాల్సిన అవయవాలను వైద్యులు ఒక్కో చిత్రాన్ని పరిశీలిస్తూ గుర్తించాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియను ఆటోమేటిక్గా చేయడానికి ఏఐ ఆధారిత చిత్ర విశ్లేషణ సాధనాలను రూపొందించారు. అయితే వాస్తవ వైద్య పరిస్థితుల్లో అనేక ఏఐ సాధనాలు ప్రచారంలో చెప్పినంత స్థాయిలో పనిచేయడం లేదన్న అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. చిత్రాన్ని చదవడంలో ఏఐ సహాయపడినా, రోగి మొత్తం పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని చికిత్స నిర్ణయం తీసుకోవడం మాత్రం అంత సులభం కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఏఐ సాధనాల విషయంలో ఎక్కువగా ప్రచారం పొందుతున్న అంశాల్లో ఒకటి వాటి కచ్చితత్వం. సాధారణంగా రేడియాలజిస్టులు స్కాన్లోని గాయాలను గుర్తించగలుగుతారు. అయితే శిక్షణ పొందిన వైద్య నిపుణుల సంఖ్య తక్కువగా ఉన్న చోట్ల వారికి సహాయపడేందుకు ఏఐ ఉపయోగపడుతుందన్న ఆలోచనతో ఇలాంటి సాధనాలు అభివృద్ధి చెందాయి. 2021లో క్షయవ్యాధి నిర్ధారణ కోసం ఛాతీ ఎక్స్రేలను పరిశీలించి అనుమానాస్పద చిత్రాలను గుర్తించే కంప్యూటర్ ఆధారిత సాంకేతికతను ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ కూడా సిఫార్సు చేసింది. అయితే ఒక పరీక్ష ఎంతమందిని గుర్తిస్తుందన్నదే కాకుండా, ఆరోగ్యంగా ఉన్న వారిని అనవసరంగా అనుమానితులుగా గుర్తించకుండా ఉండడం కూడా ఎంతో ముఖ్యం. లిమాలోని ఒక ఆసుపత్రిలో విస్తృతంగా ఉపయోగించే ఛాతీ ఎక్స్రే ఏఐ సాధనంపై జరిగిన అధ్యయనంలో సున్నితత్వం 0.91గా ఉండగా, ప్రత్యేకత 0.32గా నమోదైంది. అంటే క్షయవ్యాధి ఉన్న 10 మందిలో సుమారు 9 మందిని గుర్తించినప్పటికీ, వ్యాధి లేని వారిలో దాదాపు మూడింట రెండొంతుల మందిని కూడా అనుమానితులుగా గుర్తించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. అలాంటి వ్యక్తులకు మళ్లీ ఎక్స్రే, కఫ పరీక్ష వంటి అదనపు పరీక్షలు అవసరమవుతాయి. భారత్ వంటి దేశాల్లో దీనివల్ల ఒక రోజు కూలి కోల్పోవడం వంటి అదనపు భారాలు కూడా పడతాయి. అయితే ఒక జిల్లాలో వెయ్యి మందిని పరీక్షించినప్పుడు ఇలాంటి తదుపరి పరీక్షల వల్ల అయ్యే ఖర్చు ఎంత అన్నదానిపై స్పష్టమైన సమాచారం ఇంకా అందుబాటులో లేదు.
భారత్లో ఏఐ ఆధారిత స్క్రీనింగ్ అవసరాన్ని నిర్ణయించే ముందు దేశంలో ఇప్పటికే ఉన్న స్క్రీనింగ్ పరిస్థితులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. దేశవ్యాప్తంగా అందరికీ మామోగ్రఫీ పరీక్షలు నిర్వహించే కార్యక్రమం ప్రస్తుతం లేదు. జాతీయ విధానం ప్రకారం ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి ఆరోగ్య కార్యకర్త ద్వారా రొమ్ములను శారీరకంగా పరీక్షించే విధానం ఉన్నప్పటికీ, ఐదో జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే ప్రకారం ఒక శాతం కంటే తక్కువ మంది మహిళలు మాత్రమే జీవితంలో ఎప్పుడైనా ఈ పరీక్ష చేయించుకున్నట్లు వెల్లడైంది. అంటే రొమ్ము క్యాన్సర్తో మరణించే అనేక మంది మహిళలు స్క్రీనింగ్ వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించకపోవడమే ప్రధాన సమస్యగా కనిపిస్తోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కేవలం మామోగ్రఫీని చదివే ఏఐ సాధనాన్ని ప్రవేశపెట్టడం ఎంతవరకు ప్రయోజనకరమన్న ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. అలాగే మామోగ్రఫీ పరీక్షల నిర్వహణకు అయ్యే ఖర్చును కూడా ఎవరు భరిస్తారన్నది మరో ప్రశ్నగా మారుతోంది. ప్రస్తుతం ఏఐ ఆధారిత వైద్య సాధనాలను సాధారణంగా వైద్యుడికి సహాయక సాధనాలుగా పరిగణిస్తున్నారు కానీ వైద్యుడి స్థానాన్ని పూర్తిగా భర్తీ చేసే సాధనాలుగా కాదు. దీంతో ఏఐ ఇచ్చిన ఫలితాన్ని చివరికి వైద్యుడే పరిశీలించి నివేదికపై సంతకం చేయాల్సి ఉంటుంది. ఇక్కడ ఒక సమస్య ఏర్పడుతోంది. ప్రతి ఏఐ ఫలితాన్ని వైద్యుడు మళ్లీ తనిఖీ చేయాల్సి వస్తే, ఏఐ వల్ల ఆదా కావాల్సిన సమయం పూర్తిగా ఆదా కాకుండా పోతుంది. మరోవైపు ఫలితాన్ని పరిశీలించకుండా వైద్యుడు సంతకం చేస్తే, తాను ధ్రువీకరించని సమాచారానికి చట్టపరమైన బాధ్యత వహించాల్సి వస్తుంది.
సీటీ, ఎంఆర్ఐ వంటి పరీక్షల సంఖ్య పెరుగుతున్న కొద్దీ వాటిని విశ్లేషించే బాధ్యత కూడా రేడియాలజిస్టులపై పెరుగుతోంది. ఈ పరీక్షల్లో రోగికి సంబంధించిన అసలు సమస్య కాకుండా అనుకోకుండా కనిపించే చిన్న చిన్న అసాధారణతలు కూడా బయటపడుతుంటాయి. అవి ప్రమాదకరం కావని నిర్ధారించేందుకు కూడా వైద్యులు అదనపు పరీక్షలు చేయాల్సి వస్తుంది. అయితే ఇలాంటి పెరుగుతున్న పనిభారంపై ఏఐ సాధనాలు శిక్షణ పొందిన రేడియాలజిస్టులపై కలిగించే ప్రభావానికి సంబంధించిన భారతీయ అధ్యయనాలు పరిమితంగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం మార్కెట్లో ఉన్న అనేక ఏఐ ఉత్పత్తులు ఛాతీ ఎక్స్రేల చుట్టూనే ఎక్కువగా కనిపించడానికి వాణిజ్య కారణాలు కూడా ఉన్నాయి. పెద్ద సంఖ్యలో లేబుల్ చేసిన ఛాతీ ఎక్స్రే చిత్రాలు ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండడంతో, వాటితో ఏఐ నమూనాలకు శిక్షణ ఇవ్వడం సులభంగా ఉంటుంది. కొన్ని నెలల్లోనే ఒక మంచి నమూనాను అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ఇప్పటికే మార్కెట్లో ఉన్న ఉత్పత్తులతో సమానమైన పనితీరు చూపిస్తే నియంత్రణ అనుమతులు పొందడం కూడా సులభంగా ఉంటుంది. దీంతో వాణిజ్య ప్రయోజనాలు నిజంగా వైద్య రంగానికి అత్యవసరంగా అవసరమైన సాధనాల అభివృద్ధితో ఎల్లప్పుడూ సరిపోలవు.
ఆరోగ్య రంగంలో ఏఐని ఉపయోగించడానికి ప్రారంభ కొనుగోలు ఖర్చుతోపాటు నిరంతరం అయ్యే వ్యయాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. సాధనానికి చందా రుసుము, రోగుల చిత్రాలను భద్రపరిచే నిల్వ వ్యవస్థ, నిరంతర సేవలు, సాఫ్ట్వేర్ సంస్కరణల నిర్వహణ, సాంకేతిక సహాయం వంటి వాటికి నిరంతరం ఖర్చు అవుతుంది. ఈ వ్యయాన్ని చివరికి ఎవరు భరిస్తారన్నది స్పష్టంగా ఉండాలి. అమెరికాలో కూడా రేడియాలజీ ఏఐ సాధనాలకు చెల్లింపుల విధానం ఇంకా పూర్తిగా పరిష్కారం కాలేదు. అనుమతి పొందిన వందలాది సాధనాల్లో కొద్ది వాటికే ప్రత్యేకమైన చెల్లింపు విధానం అందుబాటులో ఉంది.
ఏఐ పనితీరుపై ప్రచారంలో కనిపించే వాదనలతో పోలిస్తే ఇప్పటివరకు అందుబాటులో ఉన్న వైద్య ఆధారాలు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలని సూచిస్తున్నాయి. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ స్క్రీనింగ్ కమిటీ కోసం నిర్వహించిన ఒక సమీక్షలో నిజమైన స్క్రీనింగ్ పరిస్థితుల్లో ఏఐ కచ్చితత్వాన్ని అంచనా వేసిన ముందస్తు అధ్యయనాలు కనిపించలేదని పేర్కొంది. 36 ఏఐ వ్యవస్థలను రేడియాలజిస్టుల నిర్ణయాలతో పోల్చినప్పుడు 34 వ్యవస్థలు ఒక్క రేడియాలజిస్టుతో పోలిస్తే తక్కువ కచ్చితత్వాన్ని చూపించాయి. అలాగే ఇద్దరు రేడియాలజిస్టులు కలిసి చదివిన ఫలితంతో పోలిస్తే అన్ని వ్యవస్థల పనితీరు తక్కువగా ఉన్నట్లు సమీక్ష వెల్లడించింది. రేడియేషన్ క్యాన్సర్ చికిత్సకు సంబంధించిన ఏఐ వ్యవస్థల విషయంలోనూ ఆధారాలు పరిమితంగానే ఉన్నాయి. అందువల్ల ఆసుపత్రులు ఏఐ ఆధారిత సాధనాలను కొనుగోలు చేసే ముందు కొన్ని కీలక ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవాలి. ఆ సాధనాన్ని పరీక్షించిన రోగుల సమూహం ఎవరు? ఏఐ ఫలితాలను మానవులు ఇచ్చిన అంచనాలతో పోల్చారా, లేక రోగికి వాస్తవంగా జరిగిన ఫలితాలతో పోల్చారా? ఆసుపత్రి ఉపయోగించబోయే స్థాయిలో ఆ సాధనం ప్రత్యేకత ఎంత ఉంది? ఏఐ ఇచ్చిన ఫలితాలను ఎవరు పరిశీలిస్తారు? ఫలితం తప్పుగా వచ్చినప్పుడు దానికి ఎవరు బాధ్యత వహిస్తారు? సాధనాన్ని వ్యవస్థలో అనుసంధానం చేయడం, సమాచారాన్ని నిల్వ చేయడం, సాంకేతిక సహాయం పొందడం వంటి అన్ని ఖర్చులను కలిపితే దాని నిర్వహణకు ఎంత వ్యయం అవుతుంది? వంటి ప్రశ్నలను పరిశీలించాలి.
ఏఐ సాంకేతికత వైద్య రంగంలో ఉపయోగపడే స్థాయికి చేరుకున్నప్పటికీ, దాని ప్రయోజనాలు అన్ని సందర్భాల్లో సమానంగా ఉండవు. ప్రచారంలో కనిపించే హామీలను మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకోకుండా, వాస్తవ వైద్య అవసరం. రోగులకు కలిగే ప్రయోజనం, అదనపు పరీక్షల భారం, వైద్యులపై పడే బాధ్యత, నిర్వహణ ఖర్చు వంటి అంశాలను సమగ్రంగా పరిశీలించిన తర్వాతే ఏఐ సాధనాలను వైద్య వినియోగంలోకి తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉంది. భారత్లోని పెద్ద సంఖ్యలో రోగులకు నిజంగా ఉపయోగపడే విధంగా స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణమైన ఏఐ సాధనాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఇది ఒక అవకాశంగా మారుతుంది. అయితే వైద్య వినియోగానికి ముందు సాంకేతికతపై ఉన్న ప్రచారం, వాణిజ్య ప్రయోజనాలు, వాస్తవ ప్రయోజనాల మధ్య తేడాను స్పష్టంగా గుర్తించడం అత్యంత ముఖ్యం.
