Visit:
Trekking | పర్వత ప్రాంతాల్లో ట్రెక్కింగ్కు వెళ్లడం ఉత్సాహాన్ని కలిగించే అనుభవమే. అయితే ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ట్రెక్కింగ్ చేయడానికి శారీరకంగా ఫిట్గా ఉండటం ఒక్కటే సరిపోదు. రెగ్యులర్గా వ్యాయామం చేయడం, బరువులు ఎత్తడం, మంచి స్టామినా ఉండటం వల్ల శరీరం తక్కువ ఆక్సిజన్ ఉన్న ఎత్తైన ప్రాంతాలకు సులభంగా అలవాటు పడుతుందని చెప్పలేం. అందుకే హై ఆల్టిట్యూడ్ ట్రెక్కింగ్కు వెళ్లే ముందు ఆరోగ్య పరిస్థితిని ఒకసారి అంచనా వేయడం ముఖ్యం. ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ వాతావరణ పీడనం తగ్గుతుంది. దీంతో ప్రతి శ్వాసలో శరీరానికి అందే ఆక్సిజన్ పరిమాణం తగ్గుతుంది. ఫలితంగా ఊపిరితిత్తులు, గుండెతోపాటు ఇతర అవయవాలపై అదనపు ఒత్తిడి పడుతుంది. ముఖ్యంగా ఎత్తుకు శరీరం సరిగ్గా అలవాటు పడకముందే వేగంగా పైకి ఎక్కితే ఆల్టిట్యూడ్ సిక్నెస్ వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
శారీరక ఫిట్నెస్, శరీరం ఎత్తైన ప్రాంతాలకు తట్టుకునే సామర్థ్యం రెండూ వేర్వేరు అంశాలు. క్రమం తప్పకుండా పరుగెత్తే వ్యక్తికి కూడా సరైన అక్లైమటైజేషన్ లేకుండా ఎత్తైన ప్రాంతాలకు వెళ్తే అనారోగ్య సమస్యలు వస్తాయి. సాధారణంగా సుమారు 2,450 మీటర్లకు పైగా ఎత్తులో నిద్రించే, ఆ ఎత్తుకు ఇంకా అలవాటు పడని ఎవరికైనా ఆల్టిట్యూడ్ ఇల్నెస్ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. దీనిని ముందుగానే కచ్చితంగా అంచనా వేసే ఒకే ఒక్క సాధారణ పరీక్ష కూడా లేదు. గతంలో ఎత్తైన ప్రాంతాలకు వెళ్లినప్పుడు శరీరం ఎలా స్పందించింది, ఎంత వేగంగా ఎత్తుకు చేరుకుంటున్నారు అనే అంశాలు కూడా ముఖ్యమైన సూచికలుగా ఉంటాయి. అందుకే ట్రెక్కింగ్కు ముందు చేసే హెల్త్ చెకప్ను కేవలం ఫిట్నెస్ సర్టిఫికెట్ గా కాకుండా ఆరోగ్యపరమైన ప్రమాదాలను గుర్తించే ఒక ముందస్తు పరిశీలనగా చూడాలి. వయసు, గత వైద్య చరిత్ర, ప్రస్తుత ఆరోగ్య పరిస్థితి, ఫిట్నెస్ స్థాయి, వెళ్లబోయే ప్రాంతం ఎంత ఎత్తులో ఉంది వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని అవసరమైన పరీక్షలను నిర్ణయించాలి.
ముందుగా ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యాన్ని పరిశీలించడం ముఖ్యం. ముఖ్యంగా ఆస్తమా, దీర్ఘకాలిక దగ్గు, గతంలో క్షయవ్యాధి వచ్చిన చరిత్ర, ధూమపానం అలవాటు, స్లీప్ అప్నియా లేదా కారణం తెలియని శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉన్నవారు ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. అవసరాన్ని బట్టి ఆక్సిజన్ శాచురేషన్ పరీక్షతో పాటు పూర్తి శ్వాసకోశ ఆరోగ్య చరిత్రను పరిశీలించుకోవాలి. కొందరికి స్పైరోమెట్రీ వంటి పరీక్షలు కూడా అవసరమవుతాయి. ఇన్హేలర్లను క్రమం తప్పకుండా ఉపయోగించే వారు వాటిని సరైన విధంగా ఎలా ఉపయోగించాలో తెలుసుకోవడంతో పాటు, ట్రెక్కింగ్ సమయంలో అవసరమైన మందులను తమ వెంట తీసుకెళ్లాలి. ఆరోగ్యం అకస్మాత్తుగా క్షీణిస్తే ఏం చేయాలనే దానిపై ముందుగానే ఒక ప్రణాళిక కూడా సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. రక్తహీనత కూడా ట్రెక్కింగ్కు ముందు పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అంశమే. రక్తంలో హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తక్కువగా ఉంటే శరీరంలోని కణజాలాలకు ఆక్సిజన్ను చేరవేసే సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. దీంతో ఎక్కువ శారీరక శ్రమ చేయాల్సి వచ్చినప్పుడు అలసట, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి సమస్యలు ఎక్కువగా వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. వ్యక్తిగత ఆరోగ్య చరిత్రను బట్టి వైద్యులు కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్ వంటి పరీక్షలను సూచిస్తూ ఉంటారు.
బ్లడ్ ప్రెజర్, బ్లడ్ షుగర్ స్థాయిలను కూడా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో శారీరక శ్రమ, చల్లని వాతావరణం, తక్కువ ఆక్సిజన్ లభ్యత, నిద్రలో మార్పులు వంటి అనేక ఒత్తిళ్లు శరీరంపై ఒకేసారి ప్రభావం చూపుతాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో అదుపులో లేని అధిక రక్తపోటు లేదా మధుమేహం మరింత సమస్యాత్మకంగా మారుతుంది. ఇప్పటికే ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు ట్రెక్కింగ్ ప్రణాళిక గురించి వైద్యుడితో ముందుగానే చర్చించడం మంచిది. కొంతమందికి గుండె ఆరోగ్యాన్ని కూడా పరీక్షించాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వయసు ఎక్కువగా ఉన్నవారు, గుండె సంబంధిత ప్రమాద కారకాలు ఉన్నవారు, గతంలో గుండెకు సంబంధించిన లక్షణాలు ఉన్నవారు లేదా సంబంధిత వైద్య చరిత్ర ఉన్నవారికి వైద్యుల సూచన మేరకు ఈసీజీ లేదా వ్యాయామ సమయంలో గుండె పనితీరును అంచనా వేసే పరీక్షలు చేస్తూ ఉంటారు. అవసరాన్ని బట్టి కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్, బ్లడ్ గ్లూకోజ్, కిడ్నీ ఫంక్షన్ పరీక్షలు, ఈసీజీ లేదా ఎక్సర్సైజ్ అసెస్మెంట్ వంటి పరీక్షలు సూచిస్తారు. అయితే ప్రతి ఒక్కరికీ అన్ని పరీక్షలు అవసరం ఉండదు. ట్రెక్కింగ్కు ఎంచుకున్న మార్గం, ప్రయాణ ప్రణాళిక కూడా ఆరోగ్య అంచనాలో భాగమే. ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ఆల్టిట్యూడ్ సిక్నెస్ను నివారించడంలో ఎంత వేగంగా పైకి వెళ్తున్నారు అనేది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఎత్తు పెరిగిన కొద్దీ శరీరానికి తక్కువ ఆక్సిజన్ పరిస్థితులకు అలవాటు పడేందుకు తగిన సమయం ఇవ్వాలి. 3వేల మీటర్లకు పైగా ఎత్తులో నిద్రించే స్థాయిని సాధారణంగా రోజుకు సుమారు 500 మీటర్లకు మించి పెంచకపోవడం, ప్రతి అదనపు 1వేయి మీటర్ల ఎత్తు పెరుగుదల తర్వాత ఒక రోజు అక్లైమటైజేషన్కు కేటాయించడం వంటి జాగ్రత్తలను సూచిస్తారు. హడావుడిగా పూర్తి చేసే ట్రెక్కింగ్ ప్లాన్ ఆరోగ్యంగా ఉన్నవారిలో కూడా ఆల్టిట్యూడ్ సంబంధిత అనారోగ్య ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
కొన్ని సందర్భాల్లో ఆల్టిట్యూడ్ సిక్నెస్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించేందుకు అసిటజోలమైడ్ అనే మందును సూచిస్తారు. అయితే ఇది ప్రతి ఒక్కరికీ అవసరమని కాదు. అలాగే సరైన అక్లైమటైజేషన్కు ఈ మందు ప్రత్యామ్నాయం కూడా కాదు. ఆల్టిట్యూడ్ సిక్నెస్ కోసం ఏదైనా మందు తీసుకోవాలని భావించే వారు ముందుగానే వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి. ఎత్తుకు వెళ్లిన తర్వాత శరీరంలో కనిపించే కొన్ని లక్షణాలను కూడా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. తలనొప్పితో పాటు వికారం, అసాధారణంగా తీవ్రమైన అలసట లేదా ఇతర లక్షణాలు కనిపిస్తే అవి అక్యూట్ మౌంటెన్ సిక్నెస్కు సంకేతాలు అవుతాయి. లక్షణాలు క్రమంగా తీవ్రమవుతున్నా వాటిని పట్టించుకోకుండా ట్రెక్కింగ్ కొనసాగించడం ప్రమాదకరం. విశ్రాంతిగా కూర్చున్నప్పుడు లేదా పడుకున్నప్పుడు కూడా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, గందరగోళం, సరిగ్గా నడవలేకపోవడం, వేగంగా తీవ్రమవుతున్న దగ్గు వంటి లక్షణాలు మరింత తీవ్రమైన సమస్యలకు సంకేతాలు అవుతాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వెంటనే తక్కువ ఎత్తుకు దిగడం, అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందడం చాలా కీలకం.
ట్రెక్కింగ్కు ముందు హెల్త్ చెకప్ చేయించుకోవడం వల్ల ఆల్టిట్యూడ్ సిక్నెస్ అసలు రాదని హామీ ఇవ్వలేం. అలాగే ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ప్రతి వ్యక్తి శరీరం ఎలా స్పందిస్తుందో కచ్చితంగా ముందుగానే చెప్పగలిగే ఒకే ఒక్క పరీక్ష కూడా లేదు. అయితే ఈ పరీక్షలు దాగి ఉన్న ఆరోగ్య సమస్యలను గుర్తించడంలో, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాధులను నియంత్రణలో ఉంచుకోవడంలో, వ్యక్తిగత ప్రమాదాలను అంచనా వేయడంలో సహాయపడతాయి. కాబట్టి హై ఆల్టిట్యూడ్ ట్రెక్కింగ్కు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు కేవలం జిమ్లో స్టామినా పెంచుకోవడంపైనే దృష్టి పెట్టకూడదు. ఊపిరితిత్తులు, గుండె, రక్తంలోని హిమోగ్లోబిన్, బ్లడ్ ప్రెజర్, షుగర్, వాడుతున్న మందులు, వెళ్లబోయే ప్రాంతం ఎత్తు, పైకి ఎక్కే వేగం వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. సరైన ముందస్తు ఆరోగ్య పరిశీలన, తగిన అక్లైమటైజేషన్, శరీరం ఇచ్చే హెచ్చరికలను గమనించడం ద్వారా పర్వత ప్రయాణాన్ని మరింత సురక్షితంగా మార్చుకోవచ్చు.
