Tech Talk | మిస్టర్‌ జెడ్‌.. బీ అవేర్‌ ఆఫ్‌ డిజిటల్‌ రెడ్‌

ఒకప్పుడు కాలక్షేపం అంటే ఆటలు, పాటలు, నాటికలు ఇలా ఉండేవి! మరిప్పుడో.. ఒకే సమాధానం స్మార్ట్‌ఫోన్‌. బండ సెల్‌ఫోన్‌ రింగ్‌టోన్‌ విని ఏడుపు మానేసిన జనరేషన్‌ జెడ్‌ ఇప్పుడు స్మార్ట్‌ దునియాలో చక్కర్లు కొడుతున్నది. వాళ్లు ఎదిగే కొద్దీ... సాంకేతికత కొత్తపుంతలు తొక్కింది.

Tech Talk | ఒకప్పుడు కాలక్షేపం అంటే ఆటలు, పాటలు, నాటికలు ఇలా ఉండేవి! మరిప్పుడో.. ఒకే సమాధానం స్మార్ట్‌ఫోన్‌. బండ సెల్‌ఫోన్‌ రింగ్‌టోన్‌ విని ఏడుపు మానేసిన జనరేషన్‌ జెడ్‌ ఇప్పుడు స్మార్ట్‌ దునియాలో చక్కర్లు కొడుతున్నది. వాళ్లు ఎదిగే కొద్దీ… సాంకేతికత కొత్తపుంతలు తొక్కింది. డబ్బా ఫోన్‌ కాస్తా ఇస్మార్ట్‌గా మారిపోయింది. కానీ, మితిమీరిన పరిజ్ఞానం ఈ తరాన్ని ఊర్రూతలు ఊగించడం మాట అటుంచితే.. వారి ప్రవర్తనపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నది. సాంకేతిక చట్రంలో ఇరుక్కొన్న జనరేషన్‌ జెడ్‌కు ఉపశమనం డిజిటల్‌ వెల్‌బీయింగ్‌ ఉపదేశమే!

యాభై ఏండ్లు వెనక్కి వెళ్తే.. అప్పటి తరానికి ‘ఆకాశవాణి వార్తలు చదువుతున్నది..’ అని వార్తలు పద్ధతిగా అందేవి. పాతికేండ్ల కిందట దూరదర్శన్‌ ద్వారా దురభిప్రాయాల పొడ చూడని వార్తలు కనిపించేవి. ఈ తరం దగ్గరికి వచ్చేసరికి వారికి న్యూస్‌ కన్నా వ్యూస్‌ ఎక్కువ వేగంగా చేరుతున్నాయి. కుప్పలు తెప్పలుగా వస్తున్న తప్పుడు సమాచారాన్ని గుడ్డిగా నమ్మి చాలామంది ముప్పుల పాలవుతున్నారు. మతాలను కించపరిచేలా వ్యాఖ్యానాలు, చరిత్రను వక్రీకరిస్తూ భాష్యాలు, భావోద్వేగాలను రెచ్చగొట్టేలా సందేశాలు, వైరల్‌ మాయలో అసభ్యకరమైన రీల్స్‌ ఇవీ జనరేషన్‌ జెడ్‌ రోజంతా చూస్తున్న, చదువుతున్న విషయాలు. ఏది మంచో, ఏది చెడో అర్థం చేసుకోలేకపోతే.. యంగ్‌ హిందుస్థాన్‌ ఐడియాలజీ విపరీతాలకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది.

బాధ్యతతో మసులుకుందాం..

బాధ్యత లేకుండా చేసే పని పతనానికి కారణం అవుతుంది. చేసే పనిమీద అవగాహన, అందుకు ఎంచుకున్న మార్గంపై సాధికారత ఉన్నప్పుడే ఆ పని విజయవంతం అవుతుంది. అవగాహన లేమితో డిజిటల్‌ ప్రపంచంలోకి ఎంటర్‌ అయితే.. పొందే ప్రయోజనాల కన్నా, ప్రమాదాలే అధికంగా ఉంటాయి. అందుకే డిజిటల్‌ వెల్‌బీయింగ్‌ (సాంకేతికతను బాధ్యతాయుతంగా వాడటం) అలవర్చుకుంటే తప్ప ఈ సైబర్‌ వైతరణిని సులభంగా దాటలేం. అందుకు కొన్ని సూత్రాలు ఇవి..

• ఆన్‌లైన్‌ని ప్రభావవంతంగా నేవిగేట్‌ చేయడం ద్వారా నమ్మదగిన సమాచారాన్ని పొందే అవకాశాలు ఉంటాయి.
• సామాజిక మాధ్యమాలు, ఇతర ఆన్‌లైన్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో వచ్చిందే తడవుగా ఫ్రెండ్‌ రిక్వెస్ట్‌లను యాక్సెప్ట్‌ చేస్తే అసలుకే ఎసరు రావొచ్చు. ఆరోగ్యకరమైన స్నేహాలను ప్రోత్సహించడం అవసరం అని గుర్తించండి. నాణ్యమైన స్నేహాల వల్ల మీ నైతికతకు ఎలాంటి ముప్పు వాటిల్లదు.
• ఆన్‌లైన్‌లో గడిపే సమయంపై స్వీయ నియంత్రణ పాటించడం అత్యావశ్యకం. మీరు నమ్మిన సిద్ధాంతాలను ఇతరులపై రుద్దేలా సామాజిక మాధ్యమాల్లో రాసే రాతలు లేనిపోని రాద్ధాంతాలకు దారితీస్తాయని గుర్తెరగండి.
• సైబర్‌ బెదిరింపులకు బెంబేలెత్తిపోతే.. ఆర్థికంగా నష్టపోవడంతోపాటు మానసికంగానూ కుంగిపోవాల్సి వస్తుంది. ఇలాంటి విషయాల్లో ఎంత దూరం పాటిస్తే అంత మంచిది.
• మనం చేసే పోస్టులు, కామెంట్లు మన నైతికతను ప్రతిబింబిస్తాయి. అనాలోచితంగా రాసే వ్యాఖ్యానాలు మిమ్మల్ని నాసిరకం మనిషిగా ప్రపంచం ముందు నిలబెట్టే ప్రమాదం ఉంది.
• మీ డిజిటల్‌ ట్రాక్‌ రికార్డు ఉద్యోగ అవకాశాలను దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉంది. ఉబుసుపోక ఆన్‌లైన్‌లో రాసే పిచ్చిరాతలు మీ కెరీర్‌ షీట్‌పై కొట్టివేతలుగా మారవచ్చు. తస్మాత్‌ జాగ్రత్త.

వాస్తవాలు తెలిస్తే..

• డిజిటల్‌ ప్రపంచంలో పొంచి ఉన్న ఎరలకు చిక్కకుండా ఉండటం చాలా అవసరం. అందుకోసం ఈ టిప్స్‌ ఫాలో అవ్వండి..
• ప్రైవసీ సెట్టింగ్స్‌ పక్కాగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. ఆన్‌లైన్‌లో చక్కర్లు కొట్టే పుకార్లలో షికార్లు చేయకుండా.. వాస్తవాలను తెలుసుకోవడం అవసరం.
• సైబర్‌ నేరాలు, స్కామర్ల వ్యూహాలపై కనీస అవగాహన కలిగి ఉండాలి. తల్లిదండ్రులు డిజిటల్‌ పేరెంటింగ్‌ ఆవశ్యకతను గుర్తించాలి.
• ఆన్‌లైన్‌ మోసాలకు గురైనప్పుడు ఎలా స్పందించాలో తెలుసుకొని ఉండాలి. సైబర్‌ నేరగాళ్ల ఆట కట్టించడానికి చట్టపరంగా ఎలాంటి మార్గాలు ఉన్నాయో తెలుసుకోవాలి.
• స్క్రీన్‌ సమయాన్ని వీలైనంత తగ్గించుకోవడం చాలా అవసరం. ఆన్‌లైన్‌ తరగతుల నేపథ్యంలో స్క్రీన్‌టైమ్‌ పెరుగుతుంటుంది. మిగతా సమయాల్లో ఫోన్‌కు దూరంగా ఉండటం అలవాటు చేసుకోవాలి.
• ఆన్‌లైన్‌లో జరిగే చర్చోపర్చల్లో తలదూర్చకపోవడం అసలైన డిజిటల్‌ వెల్‌బీయింగ్‌ అనిపించుకుంటుంది.

అనిల్‌ రాచమల్ల
వ్యవస్థాపకులు
ఎండ్‌నౌ ఫౌండేషన్‌