మంచు చిరుతలు.. తేలిన ‘తొలి’ లెక్కలు

దేశంలో చిరుత పులుల స్థితి - 2022

• ఇది 5వ చిరుత పులుల లెక్కింపు
• దీన్ని 2024, ఫిబ్రవరి 29న కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పు శాఖ మంత్రి భూపేంద్ర యాదవ్‌, న్యూఢిల్లీలో విడుదల చేశారు.
• ఈ లెక్కింపును NTCA, WII లు పులుల జనాభా ఉన్న రాష్ట్ర అటవీ శాఖల సహకారంతో చేశారు.
• ఈ చిరుత పులుల లెక్కింపు దేశంలో ప్రతీ 4 సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుంది.
• ఈ లెక్కింపు “పులి, ఇతర మాంసాహారుల ఆహారం, నాటి నివాసాల పర్యవేక్షణ” లో భాగంగా చేశారు. [Monitoring of Tiger, Co-Predators Prey and thier Habitat]
• దేశంలో చిరుత పులులు – 13,874 [వ్యాప్తి – 12,616 -15,132]
• 2018 లెక్కల ప్రకారం – 12,852 [వ్యాప్తి – 12,172 – 13,535]
• హిమాలయాలు, పులుల ఆవాసాలు లేని దేశంలోని పాక్షిక శుష్క ప్రాంతాల్లో లెక్కింపు జరగలేదు
• మధ్య భారతదేశంలో చిరుతల జనాభా స్థిరంగా లేదా కొంచెం పెరిగింది. (2018లో 8071 ఉండగా 2022లో 8820కు పెరిగింది)
• శివాలిక్‌ కొండలు, గంగా మైదానాలతో చిరుతల సంఖ్య తగ్గింది. (2018లో 1253 ఉండగా 2022లో 1109కు తగ్గింది)
• దేశమంతటా 2018, 2022 రెండింటిలో నమూనా చేసిన ప్రాంతాన్ని పరిశీలిస్తే సంవత్సరానికి 1.08శాతం వృద్ధి రేటు ఉంది.
• శివాలిక్‌ కొండలు, గంగా మైదానాల్లో సంవత్సరానికి – 3.4శాతం క్షీణత ఉంది.
• ఎక్కువ వృద్ధి రేటు మధ్య భారతం, తూర్పు కనుమలు (1.5 శాతం)

చిరుత పులులు ఎక్కువగా ఉన్న రాష్ర్టాలు

1. మధ్యప్రదేశ్‌ – (3907) (2018లో 3412)
2. మహారాష్ట్ర – (1985) (2018లో 1690)
3. కర్ణాటక – (1879) (2018లో 1783)
4. తమిళనాడు – (1070) (2018లో 868)

• చిరుత పులులు ఎక్కువగా ఉన్న పులుల సంరక్షణ కేంద్రాలు

1. నాగార్జున సాగర్‌ శ్రీశైలం (ఆంధ్రప్రదేశ్‌) (360)
2. పన్నా పులుల సంరక్షణ కేంద్రం (మధ్యప్రదేశ్‌) (317)
3. సాత్పూరా పులుల సంరక్షణ కేంద్రం (మధ్యప్రదేశ్‌) (256)

• ఈ లెక్కింపు 4 ప్రధాన పులుల సంరక్షణ ప్రాంతాల్లోని 20 రాష్ర్టాల్లో జరిగింది.
• ఈ లెక్కింపు మాంసాహార సంకేతాలు, వేట సమృద్ధి అంచనా వేయడానికి 6,41,449 కి.మీ.ల మేర పాదాల సర్వే జరిగింది.
• కెమెరా ట్రాప్‌లను 32,803 ప్రదేశాల్లో ఉంచారు.
• మొత్తం ఫొటోలు తీసినవి 4,70,81,881
• చిరుతల ఫొటోలు 85,488
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చిరుతపులులు – 569 (2018లో 492)
• తెలంగాణలో – 297 (2018లో 334)
• మధ్య భారతదేశం + తూర్పు కనుమలు = 3596 – శివాలిక్‌ కొండలు, గంగా మైదానాలు – 1109
• పశ్చిమ కనుమలు – 8820
• ఈశాన్య రాష్ర్టాలు – 349 (బ్రహ్మపుత్ర వరద మైదానాలు)
• సున్నా (0) చిరుతలు ఉన్న రాష్ర్టాలు – మిజోరాం, నాగాలాండ్‌
• ఇండియన్‌ లియోపార్డ్‌ శాస్త్రీయ నామం – పాంథారా పార్దస్‌ ఫుస్కా

ఈ లెక్కింపు 3 దేశాల్లో జరిగింది

• దశ 1 – M-STrIPES మొబైల్‌ అప్లికేషన్‌ ఉపయోగించి డేటా సేకరణ [Monitoring System for Tigers : Intensive Protection and Ecological Status]
• దశ 2 – ఆవాస లక్షణాలు, మానవ ప్రభావాల ఆధారంగా చిరుత పులి ఆక్యుపెన్సీ, సమృద్ధిని మోడల్‌ చేయడానికి రిమోట్‌గా గ్రహించిన, ద్వితీయ డేటాను ఉపయోగించడం.
• దశ 3 – కెమెరాలతో సేకరించిన డేటాని ధ్రువీకరించడం (CaTRAT యాప్‌ని ఉపయోగిస్తారు)

Tiger Reserves

• Total – 55
• 54 = వీరాంగన దుర్గావతి (మధ్యప్రదేశ్‌) – 2023
• 55 = ధోల్‌పూర్‌ – కారాలి (రాజస్థాన్‌) – 2023

భారతదేశంలో మంచు చిరుతల సంఖ్య

• దేశంలో మంచు చిరుతపులుల సంఖ్యను లెక్కించడం ఇదే తొలిసారి.
• ఈ నివేదికను 2024, జనవరి 30న విడుదల చేశారు.
• ఈ లెక్కింపు 2019లో మొదలై 4 ఏళ్లు కొనసాగింది. ఎందుకంటే మంచు చిరుత పులులు అంతుచిక్కకుండా మంచు పర్వతాలపైన నివసించడం వల్ల లెక్కింపు కష్టంతో కూడుకున్న పని.
• ఈ గణన ప్రకారం దేశంలో మొత్తం మంచు చిరుతల సంఖ్య – 718
• ఈ మొత్తం మంచు చిరుతలు 6 రాష్ర్టాలు/కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో మాత్రమే నివసిస్తున్నాయి. అవి –

• 2023 డిసెంబర్‌ 30 నుంచి కర్గిస్థాన్‌ దేశం మంచు చిరుతను తన జాతీయ చిహ్నంగా ప్రకటించింది.
• ఈ భారతదేశ మంచు చిరుతల సంఖ్య ప్రపంచంలో 10 శాతం నుంచి 15 శాతం వరకు ఉంది.
• ఈ గణన కోసం 1971 ప్రాంతాల్లో కెమెరా/కెమెరా ట్రాప్‌లు ఉపయోగించి 13,450 కి.మీ.ల ప్రాంతంలో సర్వే చేశారు. వాటి పేడ, జుట్టు, ఇతర శరీర అవయవాల ద్వారా లెక్కించారు.
• ఈ గణన కోసం డెహ్రాడూన్‌లోని వైల్డ్‌లైఫ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా అనే కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రిత్వశాఖలోని స్వతంత్ర సంస్థ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను ఉపయోగించారు.
• ఈ గణనలో పాల్గొన్న సంస్థలు – వరల్డ్‌ లైఫ్‌ ఫండ్‌ ఫర్‌ నేచర్‌ ఇన్‌ ఇండియా, నేచర్‌ కన్జర్వేషన్‌ ఫౌండేషన్‌ (మైసూరు), వైల్డ్‌లైఫ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా ఈ సర్వేను Snow Leopard Population Assessment In India (SPAI) అని అంటారు.

IBCA International Big Cat Alliance

• దీన్ని ‘ప్రాజెక్ట్‌ టైగర్‌’ 50వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా 2023, ఏప్రిల్‌ 9న ప్రారంభించారు.
• దీని ద్వారా 7 రకాల పులుల జాతులను సంరక్షించనున్నారు.
  1. పులి 2. సింహం 3. మంచు చిరుత పులి 4. చిరుత పులి 5. జాగ్వార్‌ 6. ప్యూమా 7. ఛీతా (ఈ ఏడు రకాల్లో భారత్‌లో పులి, సింహం, చిరుతపులి, ఛీతా, మంచు చిరుతలు ఉంటాయి)
• IBCA ఏర్పాటుకు కేంద్ర కేబినేట్‌ ఆమోదం తెలిపిన తేదీ – 2024, ఫిబ్రవరి 29
• ఇది పులుల సంరక్షణ కోసం భారతదేశం కేంద్రంగా ఏర్పాటవుతున్న అంతర్జాతీయ కూటమి.
• దీన్ని 2023-24 నుంచి 2027-28 వరకూ అంటే 5 ఏళ్ల పాటు రూ.150 కోట్లు ఏకకాలిక బడ్జెట్‌ కేటాయింపుతో అమలు చేయనున్నారు.
• IBCA అనేది 96 దేశాల, సంస్థల కూటమి.
• ఇందులో పైన చెప్పిన 7 పులుల జాతులు కనిపించే దేశాలు, వాటి సంరక్షణలో ఆసక్తి ఉన్న ఇతర దేశాలు, వాటి పరిరక్షణకు పనిచేస్తున్న శాస్త్రీయ సంస్థలు ఉంటాయి.
• దీనికి అదనంగా వ్యాపార సమూహాలు, కార్పొరేట్‌ కంపెనీలతో ఒక నెట్‌వర్క్‌ను స్థాపించి, కేంద్రీకృత పద్ధతిలో సహకారాన్ని పెంచడానికి ఇది ఒక ఉమ్మడి వేదికగా తీసుకురావచ్చు.
• ఈ పులుల సంరక్షణను కొనసాగించడంతో పరస్పర ప్రయోజనాల కోసం ఆయా దేశాల మధ్య పరస్పర సహకారాన్ని పెంపొందించడం IBCA లక్ష్యం.
• IBCA పాలన యంత్రాంగంలో సభ్యుల అసెంబ్లీ (అసెంబ్లీ ఆఫ్‌ మెంబర్స్‌) నిర్వహణ కమిటీ (స్టాండింగ్‌ కమిటీ) సచివాలయం (సెక్రటేరియట్‌)లు ఉంటాయి.
• దీని ప్రధాన కార్యాలయం భారతదేశంలో ఉంటుంది.
• IBCA ‘ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ ఆఫ్‌ అగ్రిమెంట్‌’ ను (శాసనం) ప్రధానంగా అంతర్జాతీయ సౌరకూటమి (ISA) నమూనా ఆధారంగా రూపొందించగా, దీన్ని అంతర్జాతీయ స్టీరింగ్‌ కమిటీ ఖరారు చేస్తుంది.
• IBCAకి పూర్తిస్థాయి డైరక్టర్‌ జనరల్‌ నియమింపబడే వరకూ, MoEFCC సచివాలయం తాత్కాలిక అధిపతిగా DGను నియమిస్తుంది.
• మంత్రివర్గం స్థాయిలో, IBCA అసెంబ్లీకి MoEFCC అధ్యక్షుడు సారధ్యం వహిస్తారు.
• MoEFCC: Ministry of Environment, Forest and Climatic Change
• నిధులను ద్వైపాక్షిక, బహుపాక్షిక సంస్థల ద్వారా వచ్చే నిధులు, ఇతర అర్హత సంస్థలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, జాతీయ, అంతర్జాతీయ సంస్థలు, దాత సంస్థలు నుంచి సమీకరిస్తారు.

1. దేశంలో 2022లో పులుల స్థితిపై చేసిన లెక్కలు ఎన్నోవి?

1) 4 2) 5 3) 3 4) 6

2. స్టేటస్‌ ఆఫ్‌ టైగర్స్‌-2022 ప్రకారం దేశంలో పులుల సంఖ్య?

1) 3,167 2) 2,967 3) 3,617 4) 2,697

3. కింది వాక్యాలను పరిశీలించి సరైన వాక్యాన్ని గుర్తించండి.

ఎ. దేశంలో పులుల జనాభా లెక్కింపు ప్రతి నాలుగేళ్లకోసారి నిర్వహిస్తారు
బి. మొదటి లెక్కలు 2006లో జరిగాయి
సి. గ్లోబల్‌ టైగర్స్‌ డేను జూలై 29న పాటిస్తారు
డి. ప్రపంచంలో తొలి తెల్లపులుల సంరక్షణ కేంద్రం 2016లో మధ్యప్రదేశ్‌లో ప్రారంభించారు

1) 1, 2, 3             2) 2, 3, 4
3) 1, 3, 4            4) 1, 2, 3, 4

4. స్టేటస్‌ ఆఫ్‌ టైగర్స్‌-2022 ప్రకారం సరైన వాక్యం?

ఎ. 2018 నివేదికతో పోలిస్తే పులుల సంఖ్య పెరిగింది
బి. 2014 నుంచి 2018 మధ్య పులుల సంఖ్య వృద్ధి రేటుతో పోలిస్తే 2022 నాటికి వృద్ధిరేటు తగ్గింది
సి. ఈ నివేదికను దేశంలో అటవీ ప్రాంతాలు కలిగిన 20 రాష్ర్టాల్లో నిర్వహించారు
డి. ఈ నివేదికను నరేంద్రమోదీ కర్ణాటకలో మైసూరులో విడుదల చేశారు

1) 1, 2, 3, 4        2) 2, 3, 4
3) 1, 2, 4            4) 1, 3, 4

5. స్టేటస్‌ ఆఫ్‌ టైగర్స్‌-2022ను నరేంద్ర మోదీ ఏ కార్యక్రమం 50 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకొన్న సందర్భంగా విడుదల చేశారు?

1) ప్రాజెక్ట్‌ ఎలిఫెంట్‌
2) ప్రాజెక్ట్‌ టైగర్‌ రిజర్వ్‌
3) ప్రాజెక్ట్‌ టైగర్‌
4) వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం

6. స్టేటస్‌ ఆఫ్‌ టైగర్స్‌-2022 కోసం చేసిన వాటిలో సరైనది ?

ఎ. అడవుల్లో 32,588 ప్రదేశాల్లో కెమెరా ట్రాప్‌లు ఏర్పాటు చేశారు
బి. కెమెరా ట్రాప్‌లలో 4,70,81,881 ఫొటోలు తీసిన
సి. తీసిన మొత్తం ఫొటోల్లో 97,399 పులులు ఉన్నాయి
డి. కెమెరాకు చిక్కిన పులులు 3080

1) ఎ, బి, సి           2) ఎ, బి, సి, డి
3) ఎ, బి, డి           4) బి, సి, డి

7. స్టేటస్‌ ఆఫ్‌ టైగర్స్‌-2022 ప్రకారం సరైన వాక్యం?

ఎ. ప్రపంచ పులుల సంఖ్యలో భారత్‌ 70 శాతం కలిగి ఉంది
బి. ఈ లెక్కల కోసం 20 రాష్ర్టాలను 5
రీజియన్లుగా విభజించారు
సి. వీటిని మూడు దశల్లో చేపట్టారు

1) 1, 2          2) 2, 3
3) 1, 3          4) 1, 2, 3

8. స్టేటస్‌ ఆఫ్‌ టైగర్స్‌-2022 ప్రకారం కింది ఏ రాష్ర్టాల్లో పులుల సంఖ్య తగ్గిందని మునపటి స్థాయికి తీసుకురావడానికి చర్యలు చేపట్టాలని సూచించింది?

1) ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ, ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్‌
2) ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ, ఛత్తీస్‌గఢ్‌, పశ్చిమబెంగాల్‌, ఒడిశా
3) ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ, ఒడిశా, పశ్చిమబెంగాల్‌
4) ఆంధ్రప్రదేశ్‌, తెలంగాణ, ఒడిశా, జార్ఖండ్‌, ఛత్తీస్‌గఢ్‌

– తాన్న రవి
ఫ్యాకల్టీ ఏకేఆర్‌ స్టడీసర్కిల్‌
వికారాబాద్‌
91107 62187