Diamonds in Moosi region | మూసీ సంగమం..వజ్ర నిక్షేపం

• కృష్ణా సంగమ ప్రాంతంలో కింబర్‌లైట్‌ శిలలు
• కర్ణాటక, ఏపీ, తెలంగాణలో అనేకచోట్ల గుర్తింపు
• హాలియా సంగమ ప్రాంతంలో విలువైన వజ్రాలగుట్ట మాయం
• ఓయూ భూభౌతిక శాస్త్ర అధ్యాపకుల సర్వేలో గుర్తింపు
• గతంలోనూ తేల్చిన జీఎస్‌ఐ

హైదరాబాద్‌ /ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ జనవరి 1 : సమైక్య పాలకుల నిర్లక్ష్యంతో మురికి కూపంలా మారిన మన మూసీనదికి ఎంతో ఘనమైన చారిత్రక ప్రాశస్త్యం ఉన్నది. ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్న మొక్కలను స్పృశిస్తూ సాగే ఈ జీవనది వజ్రాల గని అని జియోలాజికల్‌ సర్వే ఆఫ్‌ ఇండియా (జీఎస్‌ఐ) గతంలోనే తేల్చింది. తాజాగా ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ (ఓయూ) భూభౌతిక శాస్త్ర అధ్యాపకులు జరిపిన సర్వేలోనూ ఇదే విషయం వెల్లడైంది. మూసీ-కృష్ణా నదుల సంగమ ప్రాంతంలో వజ్రాలతో కూడిన కింబర్‌లైట్‌ శిలలు ఉన్నట్టు వారు గుర్తించారు. ఇందుకు చారిత్రక ఆనవాళ్లు కూడా ఉన్నాయని ఈ అధ్యయనానికి నేతృత్వం వహించిన ఓయూ భూభౌతిక శాస్త్ర విభాగ మాజీ అధిపతి ప్రొఫెసర్‌ జీ రాందాస్‌ చెప్తున్నారు. మూసీ ప్రవాహ మార్గంలోని భూమి పొరల్లో చోటుచేసుకున్న అనేక మార్పులతో ఈ నది ప్రవాహ దిశ మారినట్టుగా కూడా గుర్తించామని తెలిపారు. భీమా-కృష్ణా, తుంగభద్ర-కృష్ణా సంగమ ప్రాంతాల్లోనూ పలు చోట్ల కింబర్‌లైట్‌ శిలలు ఉన్నట్టు తేలిందని స్పష్టం చేశారు. ప్రొఫెసర్‌ రాందాస్‌తోపాటు ఓయూ అధ్యాపకులు కే కిశోర్‌, జీ ఉదయలక్ష్మి నిర్వహించిన ఈ సర్వేలో అనేక ఆసక్తికర అంశాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.

అధ్యయన నివేదికలోని కొన్ని ప్రధానాంశాలు

• పాత మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లాలోని నారాయణపేట్‌ నుంచి నల్లగొండ జిల్లా మిర్యాలగూడ పరిధిలోని రామడుగు వరకు పలుచోట్ల కింబర్‌లైట్‌, లాంప్రాయిట్స్‌ (వజ్రాలు కలిగిన అగ్నిశిలలు) ఉన్నట్టు గుర్తించారు.
• మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా అచ్చంపేట, కొల్లాపూర్‌ తాలూకాల పరిధిలోని బొల్లారం, అమరగిరి, అలిబెంచి, సోమశిల, మద్దిమడుగు పరిధిలో కృష్ణా నది గట్లల్లో కింబర్‌లైట్స్‌ ఉన్నట్టు తేల్చారు. 2014లో రమేశ్‌చంద్రపాణి నిర్వహించిన అధ్యయనంలోనూ ఇదే విషయం వెల్లడైంది.
• కోయిల్‌కొండ-దేవరకద్ర పరిధిలో 29 కింబర్‌లైట్‌ పైపులు ఉన్నట్టు గుర్తించారు. గతంలో జీఎస్‌ఐ నిర్వహించిన అధ్యయనంలోనూ ఇదే విషయం వెల్లడైంది.
• అనంతపురం, ప్రకాశం, కృష్ణా, మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లాల పరిధిలో 400 చదరపు కిలోమీటర్ల (మద్దూర్‌-మహబూబ్‌నగర్‌ సెక్షన్‌) మేర కింబర్‌లైట్స్‌ ఉన్నట్టు గుర్తించారు.
• నారాయణపేట్‌ పరిధిలో 32, గురుమక్తల్‌-యాద్గిర్‌ పరిధిలో 16 కింబర్‌లైట్‌ శిలలున్నట్టు తేల్చారు.
• భీమా-కృష్ణా సంగమ ప్రాంతంలోని వాదగెర పరిధిలో 12 కింబర్‌లైట్‌ శిలలు ఉన్నట్టుగా గుర్తించారు.
• కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతాల్లోని ప్రధాన ఉప నదుల సంగమ ప్రదేశాల్లో వజ్రాల లభ్యత ఉన్నట్టు స్పష్టమవుతున్నది. ముఖ్యంగా నల్లగొండ జిల్లాలో హాలియా వాగు కృష్ణా నదిలో కలిసే ప్రదేశం (వాడపల్లి సమీప ప్రాంతం) వద్ద గతంలో వజ్రాల గుట్ట ఉన్నట్టు ఆనవాళ్లున్నాయని, ప్రస్తుతం ఆ గుట్ట మాయమైందని ప్రొఫెసర్‌ రాందాస్‌ చెప్తున్నారు. ఈ గుట్ట వద్ద శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో మైనింగ్‌ జరిగినట్టు ఓయూ చరిత్ర అధ్యాపకురాలు శకుంతలాదేవి తన పరిశోధనా పత్రాల్లో పేర్కొన్నట్టు తెలిపారు.

మూసీ సంగమ ప్రాంతంలో భారీగా వజ్రాలు
మూసీ నది జన్మస్థలమైన అనంతగిరి ప్రాం తం వాస్తవానికి భీమా బేసిన్‌లోకి వస్తుందని, మూసీ నదికి సంబంధించిన సర్వేలో పలు ఆసక్తికర అంశాలు వెల్లడయ్యాయని ప్రొఫెసర్‌ రాం దాస్‌ తెలిపారు. ఈ ప్రాంతంలోనూ రింగ్‌ టైప్‌ నిర్మాణాలను గుర్తించామని, పూర్వం ఇక్కడ వ జ్రాల మైనింగ్‌ జరిగినట్టు చారిత్రక ఆధారాలున్నాయని చెప్పారు. యాదాద్రి-భువనగిరి జిల్లా పరిధిలోని ఏదులాబాద్‌ వద్ద మూసీ ప్రవాహ దిశ మారిన ప్రాంతం నుంచి కృష్ణాలో కలిసే వరకు 5 కిలోమీటర్ల మేర భూమి పైకిలేచినట్టుగా ఉండటాన్ని గుర్తించామని, ఈ పరిధిలోనే భారీ ఎత్తున వజ్రాలు ఉన్నట్టు తేలిందని వివరించారు.