రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లులు గట్టెక్కేనా?.. ఉభయ సభల్లో మెజారిటీకి ఎన్డీయే దూరం

అత్యంత కీలకమైన మూడు రోజుల సమావేశంగా విస్తరించుకున్న ప్రస్తుత బడ్జెట్‌ సమావేశాల్లో 2023 సెప్టెంబర్‌లో ఎంతో ఆర్భాటంగా ఆమోదం పొందిన చారిత్రాత్మక నారీ శక్తి వందన్‌ అధినియమ్‌ శాసనపరమైన తీవ్రమైన ఒత్తిడికి కేంద్రంగా మారింది.

న్యూఢిల్లీ, ఏప్రిల్‌ 14: అత్యంత కీలకమైన మూడు రోజుల సమావేశంగా విస్తరించుకున్న ప్రస్తుత బడ్జెట్‌ సమావేశాల్లో 2023 సెప్టెంబర్‌లో ఎంతో ఆర్భాటంగా ఆమోదం పొందిన చారిత్రాత్మక నారీ శక్తి వందన్‌ అధినియమ్‌ శాసనపరమైన తీవ్రమైన ఒత్తిడికి కేంద్రంగా మారింది. ఈ చట్టం ఇప్పటికే రాజ్యాంగ(103వ సవరణ) చట్టంగా ఉన్నప్పటికీ దాని అమలు మొదట్లో కొత్త జనాభా గణన, తదుపరి నియోజకవర్గాల పునర్విభజనతో ముడిపడి ఉంది. 2029 సార్వత్రిక ఎన్నికల కోసం 33 శాతం కోటాను అమలులోకి తీసుకువచ్చేందుకు రెండు-బిల్లుల వ్యూహాన్ని ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ప్రతిపాదిస్తోంది. కొత్త జన గణన నుంచి మహిళా కోటాను వేరుచేసేందుకు ఒక రాజ్యాంగ సవరణ, లోక్‌సభ మొత్తం సీట్లను 50 శాతం పెంచే ప్రణాళికను ప్రభుత్వం ప్రతిపాదిస్తోంది. ఇప్పుడు ప్రశ్న కేవలం మహిళా ప్రాతినిధ్యానికి మద్దతు ఇవ్వడం గురించి కాదు.

భారతదేశ ఎన్నికల పటాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించడానికి ఎన్‌డీఏకి సంఖ్యాపరమైన బలం ఉందా లేదా అనేది కూడా. లోక్‌సభలో తగినంత సంఖ్యాబలం ఎన్‌డీఏకి అసలు ఉందా? లోక్‌సభలో ప్రస్తుత సంఖ్యాబలం ప్రభుత్వానికి తగినంత బలం ఉన్నప్పటికీ అది పూర్తిగా సొంత బలం మాత్రం కాదు. 543 మంది సభ్యులున్న లోక్‌సభలో బీజేపీ నేతృత్వంలోని ఎన్డీయేకు సుమారు 293 నుంచి 294 సభ్యుల మద్దతు ఉంది. సాధారణ మెజారిటీ మార్కు 272 కంటే ఇది చాలా ఎక్కువ. అయినప్పటికీ రాజ్యాంగ సవరణ అనేది పూర్తిగా భిన్నమైన విషయం.

ఆర్టికల్‌ 368 ప్రకారం రాజ్యాంగ సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ అవసరం. దీనిని సభ మొత్తం సభ్యులలో మెజారిటీ, హాజరై ఓటు వేసిన వారిలో మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీగా నిర్వచించారు. కొత్త సవరణలను సునాయాసంగా ఆమోదింపచేసుకోవాలంటే సభ్యులందరూ హాజరైతే ఎన్డీయేకు సుమారు 362 ఓట్లు అవసరం. అంటే ఎలాంటి విధానపరమైన అడ్డంకులను నివారించడానికి ప్రభుత్వం తన అధికారిక కూటమి వెలుపల నుంచి అదనంగా సుమారు 68 నుంచి 70 ఓట్లను పొందవలసి ఉంటుంది.

రాజ్యసభలో పరిస్థితి?

ఎగువ సభ అధికార కూటమికి మరింత సవాలుతో కూడిన వేదికగా ఉంది. అయినప్పటికీ ఇటీవలి ద్వైవార్షిక ఎన్నికలు ఎన్డీయే స్థానాన్ని బలోపేతం చేశాయి. మార్చిలో జరిగిన రాజ్యసభ ఎన్నికల తర్వాత 245 సభ్యులున్న సభలో ఎన్డీయే బలం సుమారు 141 సీట్లకు పెరిగింది. ఇది పటిష్టమైన మెజారిటీ అయినప్పటికీ పూర్తి హాజరును పరిగణనలోకి తీసుకుంటే మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీకి అవసరమైన 164 ఓట్ల మార్కుకు ఇది ఇంకా తక్కువగానే ఉంది. ఈ 23 సీట్ల అంతరాన్ని పూడ్చేందుకు బీఆర్‌ఎస్‌, వైఎస్‌ఆర్‌సీపీ, బీజేడీ వంటి పార్టీలను ఆకట్టుకునేందుకు బీజేపీ ప్రయత్నిస్తోంది. ఈ పార్టీలు సూత్రప్రాయంగా మహిళా కోటాకు మద్దతు ఇస్తున్నప్పటికీ ప్రతిపాదిత సీట్ల విస్తరణ, ప్రాంతీయ ప్రాతినిధ్యంపై దాని ప్రభావం పట్ల అప్రమత్తంగా ఉన్నారని ప్రాథమిక సంకేతాలు సూచిస్తున్నాయి.