Polio | ప్ర‌పంచంలో ఇప్ప‌టికీ కొన్ని దేశాల్లో వ్యాప్తి చెందుతున్న పోలియో.. కార‌ణాలేమిటి..?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి 200 పోలియో వైరస్‌ సంక్రమణల్లో ఒక సందర్భంలో ఈ వైరస్‌ కండరాలను నియంత్రించే నరాలపై దాడి చేస్తుంది. ముఖ్యంగా కాళ్లకు సంబంధించిన నరాలు ప్రభావితమవడంతో బాధితులు జీవితాంతం పక్షవాతానికి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది. పోలియో వైరస్‌ ప్రధానంగా మనిషి పేగుల్లో నివసిస్తుంది.

Polio | ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి 200 పోలియో వైరస్‌ సంక్రమణల్లో ఒక సందర్భంలో ఈ వైరస్‌ కండరాలను నియంత్రించే నరాలపై దాడి చేస్తుంది. ముఖ్యంగా కాళ్లకు సంబంధించిన నరాలు ప్రభావితమవడంతో బాధితులు జీవితాంతం పక్షవాతానికి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది. పోలియో వైరస్‌ ప్రధానంగా మనిషి పేగుల్లో నివసిస్తుంది. వ్యాధి సోకిన వ్యక్తి మలంలోని సూక్ష్మ క్రిములు చేతులు, ఆహారం లేదా నీటి ద్వారా ఇతరుల నోటిలోకి చేరడం వల్ల వ్యాధి వ్యాపిస్తుంది. శుభ్రమైన తాగునీరు, మురుగునీటి పారుదల వ్యవస్థలు సరిగా లేని ప్రాంతాల్లో దీని వ్యాప్తి ఎక్కువగా ఉంటుంది. చాలామందిలో ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించకపోయినా, వారి ద్వారా ఇతరులకు వైరస్‌ వ్యాపించే అవకాశం ఉంటుంది. పోలియోకు నిర్దిష్ట చికిత్స లేకపోయినా, టీకాల ద్వారా జీవితకాల రక్షణ పొందవచ్చు.

3.5 ల‌క్ష‌ల మందికి ప‌క్ష‌వాతం..

1988లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా 125 దేశాల్లో సుమారు 3.5 లక్షల మంది చిన్నారులు పోలియో కారణంగా పక్షవాతానికి గురయ్యారు. దీంతో అదే ఏడాది ప్రపంచ దేశాలు కలిసి పోలియో నిర్మూలన కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించాయి. ఈ ప్రయత్నాల ఫలితంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోలియో కేసులు 99 శాతానికి పైగా తగ్గాయి. గతంలో మూడు రకాల సహజ పోలియో వైరస్‌లు ఉండగా, ప్రస్తుతం మొదటి రకం వైరస్‌ మాత్రమే మిగిలి ఉంది. సహజ పోలియో వైరస్‌ వ్యాప్తి ప్రస్తుతం ప్రధానంగా ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌, పాకిస్థాన్‌ దేశాల్లోనే కొనసాగుతోంది. 2025లో ఈ రెండు దేశాల్లో 52 మంది చిన్నారులు పోలియో కారణంగా పక్షవాతానికి గురయ్యారు. యుద్ధ పరిస్థితులు, భద్రతాపరమైన సమస్యలు, టీకా సిబ్బందిపై దాడుల కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇంటింటికీ వెళ్లి టీకాలు వేయడం కష్టమవుతోంది. ఫలితంగా టీకాలు అందని చిన్నారుల సంఖ్య పెరుగుతోంది.

పోలియో ఎందుకు పెరుగుతోంది..

మరోవైపు, టీకాలు తక్కువగా వేసిన ప్రాంతాల్లో టీకా ద్వారా ఉత్పన్నమయ్యే పోలియో వైరస్‌ సమస్య కూడా తలెత్తుతోంది. నోటిద్వారా ఇచ్చే పోలియో చుక్కల్లో బలహీనపరిచిన వైరస్‌ ఉంటుంది. ఇది శరీరంలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది. టీకా తీసుకున్న చిన్నారుల మలం ద్వారా ఈ బలహీన వైరస్‌ బయటకు వచ్చినా, చుట్టుపక్కల పిల్లలందరికీ టీకాలు వేసి ఉంటే అది వ్యాప్తి చెందకుండా అంతమవుతుంది. అయితే 80 శాతం కంటే తక్కువ మంది చిన్నారులకే టీకాలు వేసిన ప్రాంతాల్లో ఈ వైరస్‌ ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపిస్తూ మార్పులకు లోనై, తిరిగి పక్షవాతం కలిగించే స్థాయికి చేరే ప్రమాదం ఉంటుంది. దీనికి కారణం టీకా కాదు, తగినంతమంది పిల్లలకు టీకాలు అందకపోవడమే. పేద కుటుంబాలు, మారుమూల గ్రామాలు, యుద్ధ ప్రాంతాల్లో నివసించే చిన్నారులకు టీకాలు అందించడం ప్రత్యేక సవాలుగా మారుతోంది. అలాగే టీకాలపై తప్పుడు ప్రచారం, అపోహలు కూడా వ్యాధి వ్యాప్తికి దోహదం చేస్తున్నాయి. 2003లో నైజీరియాలో టీకాలపై వచ్చిన తప్పుడు ప్రచారం కారణంగా కొన్ని ప్రాంతాల్లో టీకా కార్యక్రమం నిలిచిపోయి, పోలియో మళ్లీ వ్యాపించింది.

ఒక దేశానికే ప‌రిమితం కావ‌డం లేదు..

పోలియో వైరస్‌ ఒక దేశానికే పరిమితం కాకుండా ప్రయాణాల ద్వారా ఇతర దేశాలకు చేరుతుందని పలు సంఘటనలు నిరూపించాయి. 2025 అక్టోబర్‌లో జర్మనీలోని హాంబర్గ్‌ నగరంలో మురుగునీటిని పరీక్షించగా సహజ పోలియో వైరస్‌ ఆనవాళ్లు బయటపడ్డాయి. ఆ వైరస్‌ జన్యు లక్షణాలు ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో గుర్తించిన వైరస్‌తో సరిపోలాయి. అయితే జర్మనీలో చిన్నారులకు టీకాలు అందుబాటులో ఉండడంతో ఎవరూ పక్షవాతానికి గురికాలేదు. 2026లో ప్రపంచ పోలియో నిర్మూలన కార్యక్రమానికి కేటాయించిన నిధులు 30 శాతం తగ్గడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. దీంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో టీకా కార్యక్రమాలు కొనసాగించడం కష్టమయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఇప్పటివరకు మశూచి వ్యాధి మాత్రమే ప్రపంచం నుంచి పూర్తిగా నిర్మూలించబడింది. పోలియో కూడా రెండో నిర్మూలిత వ్యాధిగా నిలిచే అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ, అందుకు ప్రతి చిన్నారికి టీకాలు అందించడం, అపోహలను తొలగించడం, నిధుల కొరత లేకుండా చూడడం అత్యవసరం.