Pre Diabetes | భారత్లో ప్రీడయాబెటిస్ కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను నియంత్రించడంతోపాటు పేగు ఆరోగ్యంపై కూడా దృష్టి పెట్టడం ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా చిన్న వయసులోనే ప్రీడయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించేందుకు ఆహారం, శారీరక చురుకుదనం, నిద్ర, ఒత్తిడి నియంత్రణ వంటి జీవనశైలి మార్పులు కీలకంగా మారుతున్నాయి. పేగుల్లోని సూక్ష్మజీవుల సమతుల్యత దెబ్బతింటే ఇన్సులిన్ నిరోధకత, గ్లూకోజ్ నియంత్రణలో సమస్యలు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ప్రీడయాబెటిస్ అంటే రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, డయాబెటిస్ స్థాయికి ఇంకా చేరని పరిస్థితి. ఫాస్టింగ్ బ్లడ్ గ్లూకోజ్ 100-125 mg/dL మధ్య ఉండటం, భోజనం తర్వాత రెండు గంటల రక్తంలో గ్లూకోజ్ 140-199 mg/dL మధ్య ఉండటం లేదా HbA1c 5.7-6.4 శాతం మధ్య ఉండటం ప్రీడయాబెటిస్కు సూచనలుగా పరిగణిస్తారు. చిన్న వయసులోనే ప్రీడయాబెటిస్ రావడానికి అనారోగ్యకరమైన ఆహారం, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, ఊబకాయం, జీవక్రియలో మార్పులు, ఇతర పర్యావరణ కారణాలు దోహదం చేస్తాయని అంటున్నారు.
పేగు ఆరోగ్యం, రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణకు మధ్య సంబంధం ఉంది. పేగుల్లో ఉండే ప్రయోజనకరమైన బ్యాక్టీరియా రకాల వైవిధ్యం తగ్గడం లేదా పేగు సూక్ష్మజీవుల సమతుల్యత దెబ్బతినడాన్ని గట్ డైస్బయోసిస్ అంటారు. ఇలాంటి మార్పులు గ్లూకోజ్ జీవక్రియ, ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది. పేగు, కాలేయం, ప్యాంక్రియాస్ పరస్పరం అనుసంధానమై పనిచేసే వ్యవస్థలో భాగాలు కావడంతో, ఒకదానిలో వచ్చే మార్పులు మరొకదానిపై ప్రభావం చూపుతాయి. కడుపు ఉబ్బరం ఒక్కటే మెటబాలిక్ ఆరోగ్యం సరిగా లేదని నిర్ధారించే లక్షణం కాదు. అయితే ఉబ్బరంతోపాటు గ్యాస్, మలబద్ధకం, అలసట, తరచూ తీపి పదార్థాలు తినాలనే కోరిక, పొట్ట చుట్టూ బరువు పెరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే జీవనశైలి, మెటబాలిక్ ఆరోగ్యంపై దృష్టి పెట్టడం మంచిది. పేగుల్లోని సూక్ష్మజీవుల సమతుల్యత దెబ్బతినడం వల్ల శరీరంలో అంతర్గత వాపు, గ్లూకోజ్ నియంత్రణలో మార్పులు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. పేగు ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి ముందుగా ఫైబర్ అధికంగా ఉండే ఆహారాన్ని తీసుకోవాలి. సంపూర్ణ ధాన్యాలు, కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పుధాన్యాలు వంటి ఆహారాలు పేగుల్లోని ప్రయోజనకరమైన బ్యాక్టీరియాకు మద్దతు ఇస్తాయి. సహజమైన ప్రీబయోటిక్స్ను ఆహారంలో చేర్చడం కూడా పేగు సూక్ష్మజీవుల ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడుతుంది.
పెరుగు, పులియబెట్టిన కూరగాయలు వంటి ప్రోబయోటిక్ ఆహారాలను తీసుకోవడం ద్వారా కూడా జీర్ణాశయ ఆరోగ్యానికి మద్దతు లభిస్తుంది. అయితే ప్రోబయోటిక్స్ను మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకోవడం కాకుండా, మొత్తం ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో భాగంగా తీసుకోవడం ముఖ్యమని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో అధికంగా ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలను తగ్గించడం అవసరం. అధిక చక్కెర, శుద్ధి చేసిన కార్బొహైడ్రేట్లు, కృత్రిమ పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉండే అల్ట్రా-ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ను అధికంగా తీసుకోవడం పేగు ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది. వాటికి బదులుగా సహజమైన, పోషకాలు అధికంగా ఉండే ఆహారాలను ఎంచుకోవడం మంచిది. నిద్రకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. శరీరానికి తగిన విశ్రాంతి లభించినప్పుడు పేగు పనితీరు మెరుగ్గా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం వల్ల పేగుల్లోని సూక్ష్మజీవుల వైవిధ్యానికి, రక్తంలో గ్లూకోజ్ నియంత్రణకు మద్దతు లభిస్తుంది.
ఒత్తిడిని నియంత్రించడం కూడా ముఖ్యమే. పేగు, మెదడు మధ్య సన్నిహిత సంబంధం ఉండటంతో, ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు విడుదలయ్యే కార్టిసాల్ హార్మోన్ రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల తగిన నిద్ర, శారీరక శ్రమ, ఒత్తిడి నియంత్రణ వంటి అలవాట్లు పేగు ఆరోగ్యంతోపాటు మెటబాలిక్ ఆరోగ్యానికి కూడా ఉపయోగపడతాయి. ఓట్స్, కందిపప్పు వంటి పప్పుధాన్యాలు, బీన్స్, ఆకుకూరలు, గింజలు, విత్తనాలు, పెరుగు, బెర్రీలు వంటి ఆహారాలను సమతుల్య ఆహారంలో భాగంగా చేర్చుకోవచ్చు. ఇవి పేగు ఆరోగ్యానికి, రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణకు అవసరమైన పోషకాలను అందించడంలో సహాయపడతాయి. ప్రోబయోటిక్స్ తీసుకోవడం వల్ల HbA1c, ఫాస్టింగ్ ప్లాస్మా గ్లూకోజ్, ఇన్సులిన్ స్థాయిలపై కొంత ప్రయోజనకరమైన ప్రభావం ఉంటుందని కొన్ని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఇవి ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, వ్యాయామం వంటి జీవనశైలి మార్పులకు ప్రత్యామ్నాయం కావు.
అధికంగా దాహం వేయడం, తరచూ మూత్ర విసర్జన చేయడం, ఎప్పుడూ ఆకలిగా అనిపించడం, నిరంతర అలసట, చూపు మసకబారడం, చర్మంపై నల్లని మచ్చలు లేదా రంగు మారడం, ఊహించని విధంగా బరువు పెరగడం లేదా తగ్గడం వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇవి కనిపించినప్పుడు రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను పరీక్షించుకోవడం అవసరం అవుతుంది. ప్రీడయాబెటిస్ను గుర్తించేందుకు ప్రధానంగా ఫాస్టింగ్ బ్లడ్ గ్లూకోజ్, HbA1c, ఓరల్ గ్లూకోజ్ టాలరెన్స్ టెస్ట్ (OGTT) వంటి పరీక్షలను ఉపయోగిస్తారు. ఈ పరీక్షల ఫలితాలను వైద్య నిపుణుడి సలహాతో అర్థం చేసుకోవాలి. పేగు సూక్ష్మజీవుల్లో ఆహార మార్పుల తర్వాత 24-48 గంటల్లోనే కొన్ని మార్పులు కనిపిస్తాయని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నప్పటికీ, స్థిరమైన దీర్ఘకాలిక మార్పులు రావడానికి అనేక వారాల నుంచి నెలల వరకు పడుతుంది. అందువల్ల పేగు ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం కోసం తాత్కాలిక డైట్ కంటే నిరంతరం పాటించే ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.