AI | ఏఐపై అతిగా ఆధార ప‌డుతున్న యువ‌త‌.. మాన‌సిక ఆరోగ్యం దెబ్బ తింటుంద‌ని నిపుణుల హెచ్చ‌రిక‌..

కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, దానిపై అతిగా ఆధారపడడం యువత మానసిక ఆరోగ్యానికి కొత్త సవాలుగా మారే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రచనలు చేయడం, సందేహాలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవడం, వ్యక్తిగత సమస్యలపై సలహాలు తీసుకోవడం, భావోద్వేగ పరమైన తోడ్పాటు పొందడం వంటి అవసరాల కోసం చాలామంది ఏఐ చాట్‌బాట్‌లను ఆశ్రయిస్తున్నారు.

AI | కృత్రిమ మేధస్సు (ఏఐ) వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, దానిపై అతిగా ఆధారపడడం యువత మానసిక ఆరోగ్యానికి కొత్త సవాలుగా మారే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రచనలు చేయడం, సందేహాలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవడం, వ్యక్తిగత సమస్యలపై సలహాలు తీసుకోవడం, భావోద్వేగ పరమైన తోడ్పాటు పొందడం వంటి అవసరాల కోసం చాలామంది ఏఐ చాట్‌బాట్‌లను ఆశ్రయిస్తున్నారు. గతంలో ఆహారం, సంస్కృతి, కథనాలపై ఆసక్తిగా రచనలు చేసిన ఓ యువ రచయిత.. ఇప్పుడు ఏఐ సహాయం లేకుండా రాయలేకపోతున్నానని చెప్పడం ఈ సమస్య తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది. అయితే, ఏఐని తరచూ ఉపయోగించడం మాత్రమే వ్యసనంగా భావించకూడదు. దాని సహాయం లేకుండా పని చేయలేకపోవడం, నిర్ణయాలు తీసుకోలేకపోవడం లేదా భావోద్వేగాలను నియంత్రించలేకపోవడం వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు ఆందోళన చెందాల్సి ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఏఐ చాట్‌బాట్‌ల ప‌ట్ల ఆక‌ర్ష‌ణ‌..

యువతకు చిన్నప్పటి నుంచే డిజిటల్‌ సంభాషణలు, ఆన్‌లైన్‌ సమాచార వినియోగం అలవాటుగా మారడంతో ఏఐ చాట్‌బాట్‌లకు త్వరగా ఆకర్షితులవుతున్నారని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. తక్షణమే సమాధానాలు అందించడం, వ్యక్తిగతంగా స్పందిస్తున్నట్లు అనిపించడం వల్ల వాటిపై నమ్మకం పెరుగుతోంది. గణిత సమస్యలకు సరైన సమాధానాలు ఇచ్చే ఏఐ, వ్యక్తిగత సంబంధాలు, భావోద్వేగ సమస్యలపైనా సరైన సలహా ఇస్తుందని కొందరు భావిస్తున్నారు. కానీ ఒక సమాధానం స్పష్టంగా, నమ్మకంగా కనిపించినంత మాత్రాన అది సరైనదని చెప్పలేం. పదేపదే ఏఐ నుంచే ధైర్యం, ఆమోదం, సాంగత్యం కోరుకోవడం.. మనుషులతో మాట్లాడడం కంటే చాట్‌బాట్‌తో సంభాషించడమే సులభంగా అనిపించడం భావోద్వేగ పరమైన ఆధారపడడానికి సంకేతాలు అవుతాయ‌ని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ఒంటరితనం, సామాజిక భయం ఎదుర్కొంటున్నవారికి ఇది తాత్కాలిక ఉపశమనం కలిగించినా, నిజ జీవిత సంబంధాల్లో ఎదురయ్యే భిన్నాభిప్రాయాలు, నిరాశ, అనిశ్చితిని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకునే అవకాశాలు తగ్గుతాయి.

సృజ‌నాత్మ‌క‌త‌పై ప్ర‌భావం..

ఏఐపై అధికంగా ఆధారపడడం సృజనాత్మకత, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, స్వతంత్ర నిర్ణయ సామర్థ్యంపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. రచనలకు ఆలోచనలు రూపొందించడం, సమాచారాన్ని క్రమబద్ధీకరించడం, వాదనల్లో లోపాలను గుర్తించడం వంటి పనుల్లో ఏఐ సహాయకరంగా ఉంటుంది. అయితే, ఏఐ ఇచ్చిన సమాధానాలను ప్రశ్నించకుండా స్వీకరిస్తూ, స్వయంగా ఆలోచించడం, విశ్లేషించడం, కొత్త ఆలోచనలు అభివృద్ధి చేసుకోవడం వంటి ప్రక్రియలను పక్కనపెడితే నేర్చుకునే అవకాశాలు తగ్గుతాయి. నిద్ర, ఉద్యోగం, చదువు లేదా కుటుంబ బాధ్యతలను నిర్లక్ష్యం చేస్తూ గంటల తరబడి చాట్‌బాట్‌లతో గడపడం, స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులకు దూరమవడం, ఏఐ అందుబాటులో లేనప్పుడు ఆందోళన చెందడం, సాధారణ నిర్ణయాలకూ దాని ఆమోదం కోరుకోవడం వంటి లక్షణాలను గమనించాలని సూచిస్తున్నారు. అయితే, ఏఐ వినియోగం వల్ల మెదడు పనితీరు లేదా సృజనాత్మకత తప్పనిసరిగా దెబ్బతింటాయని నిర్ధారించే ఆధారాలు ఇంకా సరిపోవు. దాని దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలపై మరింత పరిశోధన అవసరమని స్పష్టం చేస్తున్నారు.

అవ‌గాహ‌న పెంచ‌డం అవ‌స‌రం..

భారత్‌లో యువత సంఖ్య అధికంగా ఉండడం, మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల సేవలు అందరికీ సులభంగా అందుబాటులో లేకపోవడం వంటి కారణాలతో ఈ అంశంపై అవగాహన పెంచడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. సహాయం కోరడానికి సంకోచించే వారికి ఏఐ ఒక ప్రారంభ మార్గంగా ఉపయోగపడుతుంది. అయితే, అది వైద్య నిర్ధారణ చేస్తుందని, మానసిక సమస్యల తీవ్రతను కచ్చితంగా అంచనా వేస్తుందని లేదా సరైన చికిత్స అందిస్తుంద‌ని భావించకూడదు. పాఠశాలలు, కళాశాలలు ఏఐ ప్రయోజనాలు, పరిమితులపై విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించాలి. తల్లిదండ్రులు పిల్లలను తప్పుపట్టడం లేదా శిక్షించడం కంటే, వారు ఏఐని ఎందుకు ఆశ్రయిస్తున్నారో తెలుసుకుని వారితో బహిరంగంగా మాట్లాడాలి. రోజువారీ జీవితంపై మానసిక సమస్యలు ప్రభావం చూపుతున్నప్పుడు అర్హత కలిగిన నిపుణుల సహాయం తీసుకోవాలి. ఏఐని పూర్తిగా తిరస్కరించడం లక్ష్యం కాకూడదు, దానిని నేర్చుకోవడానికి, సృజనాత్మకతను పెంపొందించుకోవడానికి ఉపయోగించుకుంటూనే, స్వతంత్రంగా ఆలోచించడం, నిజ జీవిత సంబంధాలను కొనసాగించడం, అవసరమైనప్పుడు మనుషుల నుంచి సహాయం పొందడం కీలకమని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.