Depression | డిప్రెషన్‌కు అంద‌రికీ ఒకేలాంటి చికిత్స ప‌నిచేయ‌దు.. అధ్య‌య‌నంలో వెల్ల‌డి..

శరీరంలోని జీవ గడియారానికి సంబంధించిన సమస్యల వల్ల వచ్చే డిప్రెషన్‌ను సర్కేడియన్ డిప్రెషన్ అంటారు. క్రమం లేని నిద్ర విధానాలు, కాలానుగుణంగా మారే లక్షణాలు, నిద్రకు సంబంధించిన సమస్యలు ఈ రకమైన డిప్రెషన్‌తో ముడిపడి ఉంటాయి. తాజాగా నిర్వహించిన ఓ అధ్యయనం ఈ కొత్త రకం డిప్రెషన్‌ను గుర్తించింది. మన శరీరంలో 24 గంటల పాటు పనిచేసే అంతర్గత జీవ గడియారంతో దీనికి సంబంధం ఉంటుంది.

Depression | శరీరంలోని జీవ గడియారానికి సంబంధించిన సమస్యల వల్ల వచ్చే డిప్రెషన్‌ను సర్కేడియన్ డిప్రెషన్ అంటారు. క్రమం లేని నిద్ర విధానాలు, కాలానుగుణంగా మారే లక్షణాలు, నిద్రకు సంబంధించిన సమస్యలు ఈ రకమైన డిప్రెషన్‌తో ముడిపడి ఉంటాయి. తాజాగా నిర్వహించిన ఓ అధ్యయనం ఈ కొత్త రకం డిప్రెషన్‌ను గుర్తించింది. మన శరీరంలో 24 గంటల పాటు పనిచేసే అంతర్గత జీవ గడియారంతో దీనికి సంబంధం ఉంటుంది. ది బ్రిటిష్ జర్నల్ ఆఫ్ సైకియాట్రీలో ప్రచురితమైన ఈ అధ్యయనంలో, తీవ్రమైన డిప్రెషన్‌ను జీవ సంబంధిత, వైద్యపరమైన, జన్యుపరమైన లక్షణాల ఆధారంగా ప్రత్యేకమైన సర్కేడియన్ రకంగా వర్గీకరించవచ్చా అనే అంశాన్ని పరిశోధించారు. ఆస్ట్రేలియన్ జెనెటిక్స్ ఆఫ్ డిప్రెషన్ అధ్యయనానికి చెందిన సమాచారాన్ని ఉపయోగించి, డిప్రెషన్‌తో బాధపడుతున్న 10 వేల మందికి పైగా వ్యక్తులపై వైద్యపరమైన, జన్యుపరమైన విశ్లేషణ నిర్వహించారు.

చాలామందిలో సాధారణ యాంటీడిప్రెసెంట్ మందులు ఆశించిన ఫలితాలను ఇవ్వడం లేదు. ఎందుకంటే ఈ మందులు అందరిలోనూ డిప్రెషన్ ఒకే విధంగా ఉంటుందనే భావనతో పనిచేస్తాయి. అయితే సర్కేడియన్ రకానికి చెందిన డిప్రెషన్‌లో నిద్ర విధానాలు, శరీర జీవ గడియారంలో మార్పులు, కాలానుగుణ సమస్యలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని పరిశోధకులు గుర్తించారు. ఈ రకమైన డిప్రెషన్ లక్షణాలు, జన్యుపరమైన అంశాలు ఇతర రకాలతో ఎలా భిన్నంగా ఉంటాయో తెలుసుకోవడమే అధ్యయనం లక్ష్యం. ఈ అధ్యయనంలో పాల్గొన్న వారిలో దాదాపు నాలుగో వంతు మందికి సర్కేడియన్ డిప్రెషన్ ఉన్నట్లు గుర్తించామని, వీరిలో తీవ్రమైన, పదేపదే వచ్చే లేదా దీర్ఘకాలిక డిప్రెషన్‌తో బాధపడేవారు కూడా ఉన్నారని పరిశోధకురాలు ఎమిలియానా టోనిని వెల్లడించారు.

సర్కేడియన్ డిప్రెషన్ లక్షణాలు..

ఈ రకమైన డిప్రెషన్ ఉన్నవారిలో నిద్ర, మేల్కొనే సమయాలకు సంబంధించిన కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అవి.. ఉదయం వేళల్లో విపరీతమైన అలసట, డిప్రెషన్ సమయంలో సాధారణం కంటే ఎక్కువసేపు నిద్రపోవడం, రాత్రిపూట ఆలస్యంగా నిద్రపోయే అలవాటు, నిద్రలో మధ్య సమయం ఆలస్యంగా ఉండడం, సామాజిక జీవనశైలికి అనుగుణంగా నిద్ర సమయాలు లేకపోవడం, కాలానుగుణంగా వ్యాధి లక్షణాలు మారుతూ ఉండడం. డిప్రెషన్ అనేది అందరిలోనూ ఒకే విధంగా ఉండే వ్యాధి కాదని, దాని వివిధ రకాల లక్షణాలను అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా బాధితులకు సరైన చికిత్సను ముందుగానే అందించవచ్చని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.

ఇతర రకాల డిప్రెషన్‌తో పోలిస్తే సర్కేడియన్ డిప్రెషన్ ఉన్నవారిలో కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలు కనిపించాయి. వీరి సగటు వయసు సుమారు 18.7 సంవత్సరాలు ఉండగా, ఇతర రకాల డిప్రెషన్ ఉన్నవారిలో ఇది 23.2 సంవత్సరాలుగా నమోదైంది. ఈ రకమైన డిప్రెషన్ ఎక్కువగా మహిళల్లో కనిపించింది. మొత్తం కేసుల్లో దాదాపు 80 శాతం మంది మహిళలే ఉన్నారు. అలాగే వీరిలో వ్యాధి చిన్న వయసులోనే ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది. వైద్యపరంగా కూడా ఈ రకం డిప్రెషన్ తీవ్రత ఎక్కువగా ఉన్నట్లు అధ్యయనం గుర్తించింది. బైపోలార్ వ్యాధిలో కనిపించే లక్షణాలను పోలిన హైపోమానియా లేదా మానియా లక్షణాలు, మానసిక భ్రాంతులకు సంబంధించిన అనుభవాలు, ఆత్మహత్య ఆలోచనలు, వాటి తీవ్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలసట వంటి శారీరక సమస్యలతోపాటు మానసిక లక్షణాలు కూడా ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

చికిత్సకు స్పందనలో తేడాలు..

సర్కేడియన్ డిప్రెషన్ ఉన్నవారిలో సాధారణంగా ఉపయోగించే కొన్ని యాంటీడిప్రెసెంట్ మందులు తక్కువ ప్రభావాన్ని చూపుతున్నట్లు అధ్యయనం వెల్లడించింది. ముఖ్యంగా సెరోటోనిన్ స్థాయిలపై పనిచేసే ఎస్ఎస్ఆర్ఐ, ఎస్ఎన్ఆర్ఐ తరహా మందులు ఆశించిన ఫలితాలను ఇవ్వడం లేదని బాధితులు తెలిపినట్లు పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు. మరోవైపు శరీర జీవ గడియారానికి సంబంధించిన మెదడు వ్యవస్థలను లక్ష్యంగా చేసుకునే ప్రవర్తనా, వైద్య చికిత్సలకు వీరు మెరుగ్గా స్పందించే అవకాశం ఉంది. వీటిలో మెలటోనిన్, మెలటోనిన్‌పై పనిచేసే యాంటీడిప్రెసెంట్ మందులు, కాంతి చికిత్స వంటివి ఉన్నాయి. ఈ రకమైన డిప్రెషన్ ఉన్నవారికి సాధారణంగా మొదట సూచించే మందులు ఎందుకు ఆశించిన ఫలితాలను ఇవ్వడం లేదో అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ పరిశోధన ఉపయోగపడుతుంది.

బ్రెయిన్ అండ్ మైండ్ సెంటర్ సహ సంచాలకుడు, మానసిక వైద్య నిపుణుడు డాక్టర్ ఇయాన్ హికీ మాట్లాడుతూ, యువతలో సర్కేడియన్ డిప్రెషన్‌ను గుర్తించకపోవడం వల్ల ప్రారంభ దశలోనే చికిత్స విఫలమయ్యే పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయని, మందుల వల్ల దుష్ప్రభావాలు కూడా పెరుగుతున్నాయని వివరించారు. చాలామంది యువతకు మొదట ఎస్ఎస్ఆర్ఐ మందులనే సూచిస్తున్నారని, అయితే కనీసం నాలుగో వంతు మందికి జీవ గడియారాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకునే వైద్య, ప్రవర్తనా చికిత్సలు మెరుగైన ఫలితాలను అందిస్తాయ‌ని ఆయన పేర్కొన్నారు. సర్కేడియన్ డిప్రెషన్ అనేది కేవలం నిద్రకు సంబంధించిన కొన్ని సమస్యల సమాహారం మాత్రమే కాదని, వైద్యపరంగా, జీవశాస్త్రపరంగా ప్రత్యేకమైన డిప్రెషన్ రకమని ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేసింది.