రంజాన్‌ జుమా దైవం కురిపించే అమృతవర్షం

అనంత నీలాకాశంలో నెలవంక ఒక వెండి పళ్లెమై ఉదయించగానే, ముస్లింల గుండెల్లో ఒక మౌనమైన ఆధ్యాత్మిక తరంగం మొదలవుతుంది. రంజాన్‌ మాసంలోని ప్రతి రేయి ఒక జాగరణ, ప్రతి పగలు ఒక తపస్సు. అయితే, ఈ మాసపు ‘జుమా’ (శుక్రవారం) మాత్రం కాలం కదిలివచ్చి దైవకృపను కౌగిలించుకునే ఒక పవిత్ర సంధివేళ.

అనంత నీలాకాశంలో నెలవంక ఒక వెండి పళ్లెమై ఉదయించగానే, ముస్లింల గుండెల్లో ఒక మౌనమైన ఆధ్యాత్మిక తరంగం మొదలవుతుంది. రంజాన్‌ మాసంలోని ప్రతి రేయి ఒక జాగరణ, ప్రతి పగలు ఒక తపస్సు. అయితే, ఈ మాసపు ‘జుమా’ (శుక్రవారం) మాత్రం కాలం కదిలివచ్చి దైవకృపను కౌగిలించుకునే ఒక పవిత్ర సంధివేళ. వారానికే వన్నె తెచ్చే శుక్రవారం, దివ్యవాణి అవతరించిన రంజాన్‌ మాసంతో జతకలిసినప్పుడు.. అది కేవలం ఒక రోజు కాదు, విశ్వాసి ఆత్మను తడిపే ఒక పవిత్ర అమృత వర్షం.

మక్కాలోని చారిత్రక హరం ప్రాంగణం నుంచి మారుమూల పల్లెలోని మసీదు దాకా, ఈ రోజున గాలి కూడా దైవస్మరణతో పరిమళాన్ని వెదజల్లుతుంది. ఖురాన్‌లోని సూరా అల్‌-జుమా (62:9)లో దైవం పిలిచినట్లుగా.. లౌకిక వ్యాపారాల ‘రొద’ను, లౌకిక బంధాల ‘మోహాన్ని’ వదిలి, అల్లాహ్‌ స్మరణ వైపునకు పయనించే సమయమిది. సూర్యుడు ఉదయించే రోజుల్లో అత్యుత్తమమైనది శుక్రవారమని, మానవ సృష్టికి, విశ్వ పరిణామాలకు ఈ రోజే సాక్ష్యమని ప్రవక్త ముహమ్మద్‌ ఉద్ఘాటించారు. రంజాన్‌ అనే రక్షణ కవచంలో ఈ రోజు వచ్చి చేరినప్పుడు, ప్రతి సాష్టాంగ ప్రణామం (సజ్దా) ఒక ఆత్మార్పణగా, ప్రతి నిశ్శబ్ద ప్రార్థన (దువా) దైవంతో జరిపే అంతర్లీన సంభాషణగా మారుతుంది.

ఆత్మప్రక్షాళన ఒక ఆధ్యాత్మిక పునరుజ్జీవనం

రంజాన్‌ జుమా అంటేనే ఒక ‘ఆధ్యాత్మిక పునరుజ్జీవన’ క్షణం. నిత్యం లోకపు చీకట్లలో అలసిపోయిన ఆత్మకు ఇది ఒక విశ్రాంతి ధామం. ఉపవాస దీక్షలోని రోజులు శరీరానికి సహనాన్ని నేర్పితే, శుక్రవారం మనసును కుదుటపరిచే లంగరులా మారుతుంది. ఈ సమయంలో స్వర్గ ద్వారాలు పూర్తిగా తెరిచి, నరక ద్వారాలు మూసివేసి ఉంటాయన్న విశ్వాసం మనిషిలో కొత్త ఆశలను చిగురింపజేస్తుంది. దీని విశిష్టత పాపక్షమాపణలో ఉంది. ‘సహీహ్‌ ముస్లిం’ గ్రంథం ప్రకారం.. ఒక జుమా నుంచి మరొక జుమా వరకు చేసే ఆరాధనలు, మనిషికి తెలియకుండా చేసే చిన్నచిన్న పొరపాట్లను ప్రక్షాళన చేసే ఒక పవిత్ర ప్రవాహంలా పనిచేస్తాయి.

సున్నత్‌ ఆచరణలో అంతరార్థం

ఈ రోజున అనుసరించే ప్రతి సున్నత్‌ (ప్రవక్త మార్గం) ఒక మామూలు పనిని కూడా మహోన్నత ఆరాధనగా మారుస్తుంది.

శుద్ధి ప్రక్రియ: శుక్రవారం ఉదయం చేసే ‘ఘుసుల్‌’ కేవలం దేహ శుద్ధి మాత్రమే కాదు; అది పాత ఆలోచనల మురికిని వదిలి, సరికొత్త మనిషిగా ఆవిర్భవించే సంకేతం.

ముందస్తు పయనం: మసీదుకు త్వరగా చేరుకునే విశ్వాసుల కోసం దేవదూతలు ద్వారాల దగ్గర నిలబడి, వారి పేర్లను ప్రేమతో నమోదు చేస్తారని ప్రవక్త వాక్కు. ఆ నిశ్శబ్ద సమయంలో మసీదులో గడిపే ప్రతి క్షణం దైవ సాన్నిధ్యానికి చేరువ చేస్తుంది.

దువాల స్వీకరణ: శుక్రవారంలో ఒక అగోచరమైన ‘ఘడియ’ ఉంటుంది. ఆ సమయంలో చేసే ప్రార్థనలు నేరుగా దైవ సింహాసనాన్ని తాకుతాయని నమ్మకం. రోజంతా ఉపవాసంతో అలసిపోయి, ఇఫ్తార్‌కు సిద్ధమయ్యే వేళ, ఆ పవిత్ర ఘడియలో చేసే దువాలు కోట్లాది భగ్న హృదయాలకు అమృతతుల్యమైన ఊరటనిస్తాయి.

మానవతా మలయ మారుతం

రంజాన్‌ ఆత్మ దాతృత్వంలో ఉంది. ‘శుక్రవారం నాటి దానం అన్నిటికంటే శ్రేష్టమైనది’ అన్న ప్రవక్త సూక్తిని అనుసరించి, విశ్వాసులు తోటివారి ఆకలిని తీర్చడంలో, పేదలకు సాయం చేయడంలో పోటీ పడతారు. ఇది అదృష్టవంతుల సౌభాగ్యాన్ని, అభాగ్యుల అవసరంతో జోడించే ఒక అద్భుతమైన సామాజిక వంతెన.

నిశ్శబ్ద అంతర్మథనం

మసీదు మైకుల్లో ‘ఖుత్బా’ (ప్రసంగం) వినిపిస్తున్నప్పుడు, అది ప్రతి మనిషిని తన మూలాలను వెతుక్కోమని హెచ్చరిస్తుంది. రంజాన్‌ జుమా కేవలం ఒక ఆచారం కాదు; అది ఒక స్వర్ణ ద్వారం. లోకంలోని శబ్దాల నుంచి దూరంగా జరిగి, కరుణ, క్షమాపణ, నిరంతర నిరీక్షణ గురించి మాట్లాడే ‘మౌనం’ వైపునకు ఇది మనల్ని ఆహ్వానిస్తుంది. ఈ కొద్ది గంటల్లోనే, మనిషి తన జీవితమంతా ఆధ్యాత్మికంగా గడపడానికి అవసరమైన ప్రాణవాయువును పొందుతాడు.

– ముహమ్మద్‌ ముజాహిద్‌ 96406 22076