త్వరలో ఆర్బీఐ డిజిటల్‌ కరెన్సీ

భారతీయ రిజర్వ్‌బ్యాంక్‌ డిజిటల్‌ కరెన్సీని ప్రవేశపెట్టేందుకు సిద్ధమయ్యింది. ‘ఈ-రుపీ’గా వ్యవహరించే సెంట్రల్‌ బ్యాంక్‌ డిజిటల్‌ కరెన్సీ (సీబీడీసీ)ని త్వరలో పైలట్‌ లాంఛ్‌ చేయనున్నట్టు ఆర్బీఐ శుక్రవారం ప్రకటించింది.

• ‘ఈ-రుపీ’ పేరుతో సీబీడీసీ విడుదల
• యూజర్లకు అదనపు చెల్లింపు సాధనం
• ప్రస్తుత నగదు రూపానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు

ముంబై, అక్టోబర్‌ 7: భారతీయ రిజర్వ్‌బ్యాంక్‌ డిజిటల్‌ కరెన్సీని ప్రవేశపెట్టేందుకు సిద్ధమయ్యింది. ‘ఈ-రుపీ’గా వ్యవహరించే సెంట్రల్‌ బ్యాంక్‌ డిజిటల్‌ కరెన్సీ (సీబీడీసీ)ని త్వరలో పైలట్‌ లాంఛ్‌ చేయనున్నట్టు ఆర్బీఐ శుక్రవారం ప్రకటించింది. కేంద్ర బ్యాంకులు డిజిటల్‌ రూపంలో జారీచేసే కరెన్సీ నోట్లను సీబీడీసీగా వ్యవహరిస్తారు. ప్రస్తుత 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో డిజిటల్‌ రుపీని ఆవిష్కరించనున్నట్టు ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 1న బడ్జెట్‌ ప్రసంగంలో ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటించిన సంగతి తెలిసిందే. దేశంలో డిజిటల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మరింత ఊపునిచ్చేదృష్టితో కొన్ని సందర్భాల్లో వినియోగానికి మాత్రమే పనికివచ్చే ఈ-రూపీ..పేమెంట్‌ సిస్టమ్స్‌ను మరింత

సమర్థవంతం చేస్తుందని, మనీలాండరింగ్‌ అరికట్టవచ్చని తెలిపింది. సీబీడీసీపై ఆర్బీఐ విడుదల చేసిన ఒక అవగాహనా పత్రంలో ఈ కొత్త సాధనం గురించి సూత్రప్రాయంగా వివరించింది. ఆ వివరాలివి…

• ప్రస్తుత నగదు సాధనాలకు సీబీడీసీ అదనం. అంతేగానీ ప్రత్యామ్నాయం కాదు. యూజర్లకు అదనపు చెల్లింపు సాధనంగా పనిచేస్తుంది.
• ఇప్పటికే దేశంలో ఉన్న పేమెంట్‌ సిస్టమ్స్‌ సమర్థవంతంగా, సురక్షితంగా, చౌకగా పనిచేస్తున్నాయి. డిజిటల్‌ రుపీ (ఈ-రూపీ) సిస్టమ్‌ భారత్‌ డిజిటల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత విస్త్రతపరుస్తుంది.
• సీబీడీసీని ప్రయోగాత్మకంగా విడుదల చేసే సందర్భంగా, చేసిన తర్వాత క్రమేపీ ఈ-రుపీ ప్రయోజనాల్ని, ఫీచర్లను ఎప్పటికప్పుడు ఆర్బీఐ ప్రజలకు తెలియపరుస్తుంది.
• సీబీడీసీని రెండు రకాలుగా వర్గీకరిస్తారు. ఒకటి రిటైల్‌ (సీబీడీసీ-ఆర్‌), మరోటి హోల్‌సేల్‌ (సీబీడీసీ-డబ్ల్యూ). రిటైల్‌ సీబీడీసీ వినియోగం కోసం అందరికీ అందుబాటులో ఉంటుంది. ఎంపికచేసిన ఆర్థిక సంస్థలు మాత్రమే వినియోగించుకునేలా హోల్‌సేల్‌ సీబీడీసీని డిజైన్‌ చేస్తారు.
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా 60కి పైగా కేంద్ర బ్యాంక్‌లు సీబీడీసీపై ఆసక్తి కనపర్చాయి. కొన్ని కేంద్ర బ్యాంక్‌లు పైలట్‌ ప్రాతిపదికన రిటైల్‌, హోల్‌సేల్‌ విభాగాల్లో సీబీడీసీని అమలు చేస్తున్నాయి. మరికొన్ని కేంద్ర బ్యాంక్‌లు ఈ అంశమై రీసెర్చ్‌, టెస్టింగ్‌ చేస్తున్నాయి.
• సీబీడీసీలపై ప్రజల్లో అవగాహన కల్గించడానికి ఈ పత్రాన్ని విడుదల చేస్తున్నట్టు ఆర్బీఐ వివరించింది.
• సీబీడీసీ కోసం రెండు అంశాల్ని ప్రధానంగా పరిగణనలోకి తీసుకున్నామని ఆర్బీఐ తెలిపింది. అవి..దాదాపు కాగితపు కరెన్సీకి దగ్గరగా ఉండేలా డిజిటల్‌ రుపీని సృష్టించడం, డిజిటల్‌ రుపీ జారీ ప్రక్రియ సజావుగా జరిగేలా చూడటం.

సీబీడీసీ, డిజిటల్‌ మనీ మధ్య తేడా

ప్రస్తుతం ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్న డిజిటల్‌ మనీ, త్వరలో విడుదల చేయనున్న సీబీడీసీ వ్యత్యాసాన్ని ఆర్బీఐ వివరిస్తూ సీబీడీసీ రిజర్వ్‌బ్యాంక్‌ లయబిలిటీగా ఉంటుందని (చెల్లింపు చేయాల్సిన విలువ) తెలిపింది. దీనిని కేంద్ర బ్యాంక్‌ బ్యాలెన్స్‌ షీట్‌లో అప్పుగా చూపిస్తారు. చెల్లింపు సాధనంగా, లీగల్‌ టెండర్‌గా, ప్రజలు, సంస్థలు, ప్రభుత్వ ఏజెన్సీలు సురక్షితంగా స్టోర్‌ చేసుకోవొచ్చు. వాణిజ్య బ్యాంకుల్లో లభించే డబ్బుకు స్వేచ్ఛగా సీబీడీసీని మార్పిడి చేసుకోవొచ్చు.