అప్పుడెప్పుడో వచ్చిన ‘నీది నాది ఒకే కథ’ సినిమా గుర్తుందా? అందులో మోటివేషనల్ స్పీకర్స్ ఎలా ఉంటారో చూపించారు. బయటి నుంచి వచ్చే మోటివేషన్ ఎంత కన్ఫ్యూజ్ చేస్తుందో కొన్ని సన్నివేశాల ద్వారా వివరించారు. ప్రస్తుతం మోటివేషనల్ వీడియోలు చూడటం ఓ అలవాటుగా మారిపోయింది. సోషల్ మీడియాలోవందల కొద్దీ వీడియోలు, వాటికి లక్షల కొద్దీ లైక్స్. వీటి వల్ల కొంత ఉపయోగం ఉన్నప్పటికీ, రోజూ చూడటం అలవాటు పడితే నష్టం అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటుందని సైకాలజీ, న్యూరో సైన్స్ చెబుతున్నాయి.
మోటివేషనల్ వీడియోలు మనకు అద్భుతమైన శక్తిని, ఉత్సాహాన్ని ఇస్తాయి. లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచడానికి సాయపడతాయి. అయితే, రోజూ గంటల తరబడి ఈ వీడియోలు చూడటం వల్ల కొన్ని ప్రమాదాలు, నష్టాలు కూడా పొంచి ఉన్నాయి. వాటిని అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
1. తప్పుడు సంతృప్తి మోటివేషనల్ వీడియోలు చూసిన తర్వాత మెదడులో డోపమైన్ అనే రసాయనం విడుదల అవుతుంది. ఏదో గొప్ప పని సాధించినట్లుగా, విజయం సాధించినట్లుగా తాత్కాలిక అనుభూతిని ఇస్తుంది. ఈ అనుభూతి వల్ల, నిజంగా పని చేయాల్సిన అవసరం తగ్గిపోతుంది. వీడియోలు చూస్తూ గంటలు గడపడం ఉత్పాదకత లాగా అనిపించినా, వాస్తవానికి మనం ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు వేయం. పని చేయడం కంటే వీడియోలు చూడటం ఇది అలవాటు చేస్తుంది. దీన్నే యాక్షన్ పెరాలసిస్ అంటారు.
2. సమయం వృథా ఒక పని చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాక దానికి సంబంధించిన వీడియోలు చూస్తూ కూర్చుంటే ముఖ్యమైన చర్య తీసుకోవాల్సిన సమయం వృథా అవుతుంది. వ్యాయామం చేయాలనుకున్న వ్యక్తి దాని గురించి పది వీడియోలు చూస్తూ కూర్చుంటే అతని వ్యాయామ సమయం తగ్గిపోతుంది. ఒక రోజులో పరిమిత సమయం ఉంటుంది. దాన్ని కేవలం ‘ప్రేరణ’ పొందడానికే ఖర్చు చేస్తే నిజమైన పనికి సమయం దొరకదు.
3. ఆచరణను విస్మరించడం ప్రేరణ అనేది ఒక స్పార్క్ మాత్రమే, విజయం అనేది నిలకడగా చేసే కృషి. మోటివేషనల్ స్పీకర్లు సాధారణంగా తమ గొప్ప విజయాల ఫలితాలను మాత్రమే చూపిస్తారు. వాటి వెనుక ఉన్న బోరింగ్గా ఉండే రోజువారీ కష్టాన్ని, సాధారణ పనుల గురించి ఎక్కువగా చెప్పరు. స్పార్క్ కోసం ఎదురుచూస్తూ రోజువారీ చిన్న చిన్న క్రమశిక్షణతో కూడిన పనులు చేయడం ఆపేస్తారు. విజయం అనేది పది నిమిషాల ఉద్వేగంతో కాదు, వందల గంటల ఆచరణతో వస్తుంది.
4. ఆత్మగౌరవం తగ్గడం చాలా మోటివేషనల్ వీడియోలు ఇతరుల విజయ గాథలను చూపిస్తాయి. వాటిని చూసినప్పుడు మనం కూడా ఆ స్థాయికి చేరుకోవాలని కోరుకుంటాం. కానీ, ప్రతి రోజూ ఇతరుల అత్యున్నత విజయాలను మన సాధారణ జీవితంతో పోల్చుకోవడం మొదలుపెడతాం. ఈ పోలిక మనలో అభద్రతా భావాన్ని పెంచుతుంది. ‘నేను ఎంత ప్రయత్నించినా వారిలా కాలేనేమో’ అనే నిరాశ కలిగి, చివరికి మన ఆత్మగౌరవాన్ని తగ్గిస్తుంది.
5. భావోద్వేగ అలసట కొన్ని మోటివేషనల్ వీడియోలు అత్యంత భావోద్వేగపూరితంగా ఉంటాయి. రోజూ అంతటి ఉద్రేకాన్ని పొందడానికి ప్రయత్నించడం, తీవ్రమైన భావోద్వేగాలకు గురికావడం వల్ల మనసు అలసిపోతుంది. జీవితం ఎప్పుడూ ఒక సినిమా లాగా ఉద్వేగభరితంగా ఉండదు. జీవితంలోని శాంతి, నిశ్చలత, సాధారణ పనుల విలువను తగ్గించి చూస్తాం. సాధారణ జీవితం నిస్సారంగా అనిపించడం మొదలవుతుంది.
మోటివేషనల్ వీడియోలు చూడటాన్ని పూర్తిగా ఆపేయాల్సిన అవసరం లేదు. వాటిని పరిమితంగా, లక్ష్యంతో ఉపయోగించాలి.