Alzheimer’s | అల్జీమర్స్ వ్యాధి కుటుంబంలో ఎవరికైనా ఉంటే, తమకూ అదే వ్యాధి వస్తుందేమోనన్న ఆందోళన చాలామందిలో ఉంటుంది. అయితే కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నంత మాత్రాన అల్జీమర్స్ తప్పనిసరిగా వస్తుందని చెప్పలేం. తల్లిదండ్రులు, తోబుట్టువులు లేదా దగ్గరి బంధువుల్లో ఎవరికైనా ఈ వ్యాధి ఉంటే ప్రమాదం కొంత పెరుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కానీ వ్యాధి వచ్చే అవకాశాన్ని జన్యువులు మాత్రమే నిర్ణయించవు. వయసు, జీవనశైలి, గుండె ఆరోగ్యం, ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితులు, పర్యావరణ ప్రభావాలు కూడా అల్జీమర్స్ ప్రమాదంలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి.
ఆలస్యంగా వచ్చే అల్జీమర్స్తో సంబంధం ఉన్న ముఖ్యమైన జన్యుపరమైన అంశాల్లో ఏపీఓఈ-ఈ4 జన్యు వైవిధ్యం ఒకటి. ఈ జన్యు వైవిధ్యానికి ఒక ప్రతిని కలిగి ఉన్నవారిలో అల్జీమర్స్ వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. రెండు ప్రతులు ఉన్నప్పుడు ఆ ప్రమాదం మరింత పెరుగుతుంది. అయితే ఏపీఓఈ-ఈ4 ఉండడం వ్యాధి నిర్ధారణకు సమానం కాదు. ఈ జన్యు వైవిధ్యం ఉన్నప్పటికీ చాలామందికి అల్జీమర్స్ రాదు. అదే సమయంలో అల్జీమర్స్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరిలోనూ ఈ జన్యు వైవిధ్యం ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. అరుదుగా కనిపించే కుటుంబపరమైన అల్జీమర్స్లో ఏపీపీ, పీఎస్ఈఎన్1, పీఎస్ఈఎన్2 వంటి జన్యువుల్లో వచ్చే వారసత్వ మార్పులు బలమైన ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. ముఖ్యంగా 65 ఏళ్లలోపు వయసులోనే కుటుంబంలో పలువురికి వ్యాధి కనిపిస్తే ప్రత్యేక వైద్య పరిశీలన అవసరమవుతుంది.
జన్యుపరమైన ప్రమాదం అంటే వ్యాధి కచ్చితంగా వస్తుందనే అర్థం కాదు. సాధారణంగా ఆలస్యంగా వచ్చే అల్జీమర్స్ను ఎవరికి తప్పకుండా వస్తుందో జన్యు పరీక్ష ద్వారా నిర్ధారించలేరు. ముఖ్యంగా ఏపీఓఈ స్థితిని తెలుసుకునే పరీక్షను ప్రతి ఒక్కరికీ సాధారణ పరీక్షగా చేయించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. పరీక్ష ఫలితాలను కుటుంబ చరిత్ర, వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితులు, ఇతర ప్రమాద కారకాలతో కలిపి అర్థం చేసుకోవాలి. జన్యు పరీక్ష చేయించుకోవాలనుకునేవారు దాని ప్రయోజనాలు, పరిమితులు, మానసిక ప్రభావాల గురించి నిపుణులతో చర్చించడం అవసరం.
అల్జీమర్స్కు వయస్సు అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రమాద కారకంగా కొనసాగుతోంది. వయసు పెరిగే కొద్దీ వ్యాధి వచ్చే అవకాశం పెరుగుతుంది. అయితే వృద్ధాప్యం అంటే అల్జీమర్స్ తప్పనిసరిగా వస్తుందని కాదు. రక్తపోటు, మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్ను నియంత్రించడం, శారీరకంగా చురుకుగా ఉండడం, సామాజికంగా, మానసికంగా చురుకుగా ఉండడం, ధూమపానానికి దూరంగా ఉండడం, తగినంత నిద్రపోవడం, సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం వంటి చర్యలు మెదడు ఆరోగ్యానికి తోడ్పడతాయి. కుటుంబంలో అల్జీమర్స్ చరిత్ర బలంగా ఉన్నవారు లేదా చిన్న వయసులోనే పలువురికి ఈ వ్యాధి వచ్చిన సందర్భాలు ఉన్నవారు నిపుణులను సంప్రదించి తమ వ్యక్తిగత ప్రమాదాన్ని అంచనా వేసుకోవాలి. కుటుంబ చరిత్ర ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు కానీ భవిష్యత్తును నిర్ణయించదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.