Sepsis | మూత్ర నాళాల ఇన్ఫెక్షన్ (యూటీఐ) సాధారణంగా చికిత్సతో తగ్గిపోయే సమస్యే. మూత్రం పోసేటప్పుడు మంట, తరచూ మూత్ర విసర్జన, కింది పొత్తికడుపులో అసౌకర్యం, మూత్రం మసకగా లేదా దుర్వాసనతో ఉండడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. చాలా సందర్భాల్లో ఇన్ఫెక్షన్ మూత్రాశయానికే పరిమితమవుతుంది. అయితే ఇన్ఫెక్షన్ను నిర్లక్ష్యం చేయడం లేదా తీవ్రమైన లక్షణాలు కనిపించినా చికిత్స ఆలస్యం చేయడం వల్ల కొన్ని సందర్భాల్లో పరిస్థితి తీవ్రమవుతుంది. ఇన్ఫెక్షన్ మూత్రాశయం నుంచి మూత్రపిండాలకు చేరి, అక్కడి నుంచి రక్తంలోకి బ్యాక్టీరియా ప్రవేశిస్తే సెప్సిస్కు దారితీసే అవకాశం ఉంటుంది. ఇది శరీరంలోని ముఖ్యమైన అవయవాల పనితీరును దెబ్బతీసే తీవ్రమైన పరిస్థితి. అయితే ప్రతి యూటీఐ సెప్సిస్గా మారుతుందని కాదు.
ఇన్ఫెక్షన్ మూత్రపిండాలకు చేరినప్పుడు లక్షణాల్లో మార్పు కనిపిస్తుంది. జ్వరం, చలి, వెన్ను లేదా పక్కటెముకల కింద నొప్పి, వికారం, వాంతులు, తీవ్రమైన నీరసం వంటి లక్షణాలు వస్తాయి. కొందరిలో మూత్రం పోసేటప్పుడు మంట, తరచూ మూత్రం రావడం కొనసాగుతుండగా, మరికొందరిలో ప్రధానంగా జ్వరం, బలహీనత మాత్రమే కనిపిస్తాయి. బ్యాక్టీరియా రక్తంలోకి చేరినప్పుడు శరీరమంతా ప్రభావితమయ్యే ప్రతిచర్య మొదలవుతుంది. రక్తపోటు పడిపోవడం, గుండె వేగం పెరగడం, మూత్రపిండాలు, ఊపిరితిత్తులు లేదా మెదడు వంటి అవయవాల పనితీరు దెబ్బతినడం వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి. వృద్ధులు, మధుమేహం ఉన్నవారు, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారు, దీర్ఘకాలిక మూత్రపిండాల వ్యాధి ఉన్నవారు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
మూత్ర నాళాల్లో అడ్డంకులు ఉన్నవారిలో కూడా ఇన్ఫెక్షన్ నియంత్రించడం కష్టమవుతుంది. మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు, పురుషుల్లో ప్రోస్టేట్ పరిమాణం పెరగడం, మూత్ర వ్యవస్థలో నిర్మాణపరమైన సమస్యలు, మూత్ర కాథెటర్ ఉపయోగించడం వంటి పరిస్థితులు ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. గర్భిణీల్లో కూడా యూటీఐ మూత్రపిండాల ఇన్ఫెక్షన్గా మారే అవకాశం ఎక్కువగా ఉండడంతో ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం. మూత్ర సంబంధిత లక్షణాలతో పాటు జ్వరం లేదా చలి, వెన్ను లేదా పక్క భాగంలో నొప్పి, పదేపదే వాంతులు, తీవ్రమైన బలహీనత, తల తిరగడం, గందరగోళం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి. మూత్రం చాలా తక్కువగా రావడం, వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది లేదా పరిస్థితి వేగంగా దిగజారుతున్నట్లు అనిపించడం అత్యవసర వైద్య సహాయం అవసరమయ్యే సంకేతాలు.
సెప్సిస్ అనుమానం ఉంటే వైద్యులు రక్తపోటు, గుండె వేగం, శ్వాస వేగం, శరీర ఉష్ణోగ్రత, ఆక్సిజన్ స్థాయిలను పరిశీలిస్తారు. రక్తం, మూత్ర పరీక్షలతో ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రతను అంచనా వేస్తారు. మూత్రపిండాల్లో రాళ్లు లేదా మూత్ర ప్రవాహానికి అడ్డంకి ఉందని అనుమానం ఉంటే అల్ట్రాసౌండ్, సీటీ స్కాన్ వంటి పరీక్షలు చేస్తారు. బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్ ఉన్నప్పుడు వైద్యుల సూచన మేరకు యాంటీబయాటిక్స్ ఇస్తారు. తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో ఆసుపత్రిలో సిర ద్వారా మందులు, ద్రవాలు ఇవ్వాల్సి వస్తుంది. పాత అనారోగ్యానికి మిగిలిన యాంటీబయాటిక్స్ను స్వయంగా వాడకూడదు. సరైన మందు, మోతాదు, వ్యవధి కోసం అవసరమైతే మూత్ర పరీక్ష, మూత్ర కల్చర్ పరీక్షలు చేస్తారు. సాధారణ యూటీఐ సాధారణంగా సెప్సిస్గా మారదు. అయితే లక్షణాలు తీవ్రమవుతున్నప్పుడు చికిత్స ఆలస్యం చేయకుండా ముందుగానే వైద్య సహాయం పొందడం చాలా ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.