Stress | దీర్ఘ‌కాలికంగా ఒత్తిడి ఉంటే క‌లిగే స‌మ‌స్య‌లు ఇవే.. ఏయే ల‌క్ష‌ణాలు క‌నిపిస్తాయంటే..

నేటి వేగవంతమైన జీవనశైలిలో ఉద్యోగం, వ్యక్తిగత జీవితం మధ్య ఉన్న సరిహద్దులు క్రమంగా చెదిరిపోతున్నాయి. ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉండడం, పనిలో మునిగిపోవడం అంకితభావానికి సంకేతంగా భావించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఫలితంగా ఆఫీస్ ఒత్తిడి, బర్నౌట్ వంటి సమస్యలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్నాయి.

Stress | నేటి వేగవంతమైన జీవనశైలిలో ఉద్యోగం, వ్యక్తిగత జీవితం మధ్య ఉన్న సరిహద్దులు క్రమంగా చెదిరిపోతున్నాయి. ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉండడం, పనిలో మునిగిపోవడం అంకితభావానికి సంకేతంగా భావించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఫలితంగా ఆఫీస్ ఒత్తిడి, బర్నౌట్ వంటి సమస్యలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్నాయి. సాధారణ ఒత్తిడి తాత్కాలికంగా వచ్చిపోతుంది. అయితే బర్నౌట్ నెమ్మదిగా పెరుగుతూ వ్యక్తి శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యంపై తీవ్రమైన ప్రభావం చూపుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. బర్నౌట్ అనేది దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న అధిక ఒత్తిడి వల్ల ఏర్పడే భావోద్వేగ, శారీరక, మానసిక అలసట స్థితి. ఇది వ్యక్తిలో శక్తి క్షీణించడం, పనిపట్ల ఆసక్తి తగ్గిపోవడం, బాధ్యతలను నిర్వహించలేకపోవడం వంటి లక్షణాలతో కనిపిస్తుంది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం బర్నౌట్‌లో మూడు ప్రధాన అంశాలు ఉంటాయి. అవి తీవ్రమైన అలసట, పనిపట్ల నిరాసక్తత లేదా ప్రతికూల భావన, అలాగే వృత్తిపరమైన సామర్థ్యం తగ్గిన భావన.

రోగ నిరోధ‌క శ‌క్తి..

దీర్ఘకాలంగా నియంత్రణలో లేని ఒత్తిడి శరీరాన్ని ఎప్పటికప్పుడు అప్రమత్త స్థితిలో ఉంచుతుంది. దీంతో కార్టిసోల్, అడ్రినలిన్ వంటి ఒత్తిడి హార్మోన్లు నిరంతరం విడుదలవుతూ గుండె ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతాయి. రక్తపోటు క్రమంగా పెరిగి, రక్తనాళాలపై ఒత్తిడి పెరగడంతో గుండె జబ్బుల ప్రమాదం అధికమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. బర్నౌట్ కారణంగా నిద్ర నాణ్యత కూడా దెబ్బతింటుంది. చాలామందిలో నిద్రలేమి, మధ్యలో మేల్కొనడం, విశ్రాంతినిచ్చే గాఢ నిద్ర లేకపోవడం వంటి సమస్యలు కనిపిస్తాయి. సరైన నిద్ర లేకపోవడం వల్ల శరీర కణాల పునరుద్ధరణ ప్రక్రియ మందగించి, రోగనిరోధక శక్తి తగ్గిపోతుంది. నిరంతర ఒత్తిడి శరీర రక్షణ వ్యవస్థను బలహీనపరుస్తుంది. దీంతో తరచూ జలుబు, ఫ్లూ, ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశం పెరుగుతుంది. అలసట కూడా ఎక్కువగా అనిపిస్తుంది. అదేవిధంగా ఒత్తిడి జీర్ణవ్యవస్థ పనితీరును ప్రభావితం చేస్తూ కడుపునొప్పి, అల్సర్లు, మలబద్ధకం లేదా విరేచనాలు, ఆకలి మార్పులు వంటి సమస్యలకు దారితీస్తుంది. బర్నౌట్ వల్ల కండరాలు నిరంతరం బిగుసుకుపోయిన స్థితిలో ఉండటంతో తలనొప్పులు, మైగ్రేన్, మెడ, వెన్నునొప్పులు తరచూ వేధిస్తాయి. ఈ శారీరక సమస్యలు రోజువారీ పనితీరును మరింత దెబ్బతీస్తాయి.

మాన‌సిక ఆరోగ్యంపై..

మానసిక ఆరోగ్యంపై కూడా బర్నౌట్ తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. ఆందోళన, నిరాశ, మూడ్ మార్పులు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఏకాగ్రత లోపించడం, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గిపోవడం, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదురుకావడం వంటి సమస్యలు కూడా కనిపిస్తాయి. దీని ప్రభావం కేవలం ఉద్యోగ జీవితానికే పరిమితం కాకుండా కుటుంబ సంబంధాలు, వ్యక్తిగత సంతోషం, జీవన నాణ్యతపై కూడా పడుతుంది. బర్నౌట్ లక్షణాలు సాధారణంగా నెమ్మదిగా ప్రారంభమవుతాయి. మొదట చిన్న చిన్న సంకేతాలుగా కనిపించినా కాలక్రమేణా తీవ్రమవుతాయి. శారీరకంగా నిరంతర అలసట, తరచూ అనారోగ్యం, కారణం తెలియని నొప్పులు, నిద్ర సమస్యలు, బరువులో మార్పులు కనిపిస్తాయి. భావోద్వేగపరంగా ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గిపోవడం, పనిపట్ల నిరాసక్తత, ప్రేరణ కోల్పోవడం, చిరాకు పెరగడం, భావోద్వేగంగా శూన్యంగా అనిపించడం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి. ప్రవర్తనా పరంగా పనితీరు తగ్గడం, కార్యాలయానికి తరచూ గైర్హాజరు కావడం, ఇతరుల నుంచి దూరంగా ఉండడం, అనారోగ్యకర అలవాట్లపై ఆధారపడడం వంటి మార్పులు కనిపిస్తాయి.

ఏం చేయాలి..

కార్యాలయ బర్నౌట్‌ను ఎదుర్కోవడానికి సంస్థలు, ఉద్యోగులు ఇద్దరూ బాధ్యత వహించాలి. సంస్థలు ఉద్యోగుల సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, సౌకర్యవంతమైన పని విధానాలను ప్రోత్సహించడం, ఓపెన్ కమ్యూనికేషన్‌కు అవకాశం కల్పించడం అవసరం. మరోవైపు ఉద్యోగులు తమ వ్యక్తిగత సమయానికి విలువ ఇవ్వడం, పని-జీవిత సమతుల్యతను పాటించడం, స్వీయ సంరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, అవసరమైతే సహాయం కోరడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాలి. బర్నౌట్ అనేది ఒక్కసారిగా సంభవించే సమస్య కాదు. ఇది నెమ్మదిగా శారీరక, మానసిక బలాన్ని క్షీణింపజేసే ప్రక్రియ. అందుకే ప్రారంభ దశలోనే లక్షణాలను గుర్తించి తగిన చర్యలు తీసుకోవడం ఆరోగ్యకరమైన జీవితానికి ఎంతో అవసరమ‌ని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.