Visit:
Diabetes | రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను నియంత్రించడంలో ఆహారం, వ్యాయామంతోపాటు తగినంత నిద్ర కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఒకసారి తీపి పదార్థం తినడం వల్ల రక్తంలో చక్కెర కొంతకాలం మాత్రమే పెరుగుతుంది. అయితే నిద్ర సరిగా లేకపోవడం అలవాటుగా మారితే మాత్రం శరీరంలో చక్కెర నియంత్రణపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. నిద్ర సమయంలో ఇన్సులిన్‌ విడుదల, గ్లూకోజ్‌ వినియోగం, ఆకలి, శక్తి వినియోగం వంటి ప్రక్రియలను హార్మోన్లు, నాడీ వ్యవస్థ నియంత్రిస్తాయి. నిద్ర తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది. ముఖ్యంగా కొన్ని రోజుల పాటు నిద్రను పరిమితం చేసినా శరీరం ఇన్సులిన్‌కు స్పందించే సామర్థ్యం తగ్గుతుంద‌ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
ఇన్సులిన్‌ సున్నితత్వం తగ్గినప్పుడు రక్తంలో చక్కెర స్థాయి ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. క్లోమం సాధారణంగానే ఇన్సులిన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తున్నప్పటికీ, శరీర కణాలు దానికి సరిగ్గా స్పందించవు. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే సాధారణ రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను నిలబెట్టేందుకు క్లోమంలోని బీటా కణాలు మరింతగా పనిచేయాల్సి వస్తుంది. దీర్ఘకాలంలో ఇది ప్రీడయాబెటిస్‌, టైప్‌-2 మధుమేహానికి దారితీసే అవకాశం ఉంటుంది. నిద్రలేమి వల్ల కార్టిసోల్‌ స్థాయిలు కూడా పెరుగుతాయి ఈ హార్మోన్‌ కాలేయం నుంచి రక్తంలోకి మరింత గ్లూకోజ్‌ విడుదలయ్యేలా చేయడంతోపాటు ఇన్సులిన్‌ ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది. నిద్ర సరిగా లేకపోవడం ఆకలిని నియంత్రించే హార్మోన్లపైనా ప్రభావం చూపుతుంది. లెప్టిన్‌ తగ్గి, ఘ్రెలిన్‌ పెరగడం వల్ల మరుసటి రోజు ఆకలి ఎక్కువగా ఉంటుంది. అధిక కేలరీలు, శుద్ధి చేసిన కార్బొహైడ్రేట్లు, కొవ్వు ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారాలపై ఆసక్తి పెరుగుతుంది.
రాత్రికి ఆరు గంటల కంటే తక్కువ నిద్రపోయే వారిలో ఏడు నుంచి తొమ్మిది గంటలు నిద్రపోయే వారితో పోలిస్తే టైప్‌-2 మధుమేహం వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉన్నట్లు అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. నిద్ర వ్యవధితో పాటు నిద్ర నాణ్యత కూడా ముఖ్యమే. తరచూ మెళ‌కువ రావడం, నిద్ర వేళల్లో క్రమం లేకపోవడం, గురక, నిద్రలో శ్వాస ఆగిపోవడం వంటి సమస్యలు గ్లూకోజ్‌ నియంత్రణను ప్రభావితం చేస్తాయి. ఇప్పటికే మధుమేహం ఉన్నవారిలో నిద్రలేమి వల్ల ఉదయం ఖాళీ కడుపుతో చక్కెర స్థాయిలు పెరగడం, రోజంతా చక్కెరలో హెచ్చుతగ్గులు రావడం, సాధారణ లక్ష్య స్థాయిలను చేరుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదురవడం వంటి సమస్యలు కనిపిస్తాయి. సరైన మందులు, ఆహారం, వ్యాయామం పాటిస్తున్నప్పటికీ చక్కెర నియంత్రణ కష్టంగా ఉంటే నిద్ర సమస్యలు కూడా ఒక కారణం అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
ఒకసారి తీపి పదార్థం తినడం వల్ల వచ్చే చక్కెర పెరుగుదల, వరుసగా నిద్రలేమి వల్ల కలిగే ప్రభావం ఒకేలా ఉండదు. తీపి పదార్థం సాధారణంగా భోజనం తర్వాత కొంతకాలం రక్తంలో చక్కెరను పెంచుతుంది. కానీ రాత్రి తర్వాత రాత్రి నిద్ర సరిగా లేకపోతే ఇన్సులిన్‌ సున్నితత్వం, కార్టిసోల్‌ నియంత్రణ, ఆకలి, నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం కొనసాగుతుంది. అందుకే ప్రతిరోజూ ఐదు లేదా ఆరు గంటలకే పరిమితమయ్యే నిద్రను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, రోజుకు ఏడు నుంచి తొమ్మిది గంటల నిద్రకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం మంచిది. ప్రతిరోజూ ఒకే సమయంలో పడుకోవడం, ఒకే సమయంలో మేల్కొనడం, రాత్రివేళ ఫోన్‌, కంప్యూటర్‌ వినియోగాన్ని తగ్గించడం, నిద్రకు ఆటంకం కలిగిస్తే కెఫీన్‌ను పగటి సమయంలోనే తీసుకోవడం వంటి మార్పులు ఉపయోగపడతాయి. గట్టిగా గురక పెట్టడం, నిద్రలో శ్వాస ఆగిపోవడం, ఉదయం తలనొప్పి, రాత్రిళ్లు పదేపదే మేల్కొనడం లేదా పగటిపూట అధిక నిద్రమత్తు వంటి లక్షణాలు ఉంటే నిద్ర సంబంధిత సమస్యల కోసం వైద్యులను సంప్రదించడం అవసరం. సమతుల్య ఆహారం, వ్యాయామం, మధుమేహ చికిత్సతోపాటు తగినంత నిద్ర కూడా రక్తంలో చక్కెర నియంత్రణలో ముఖ్యమైన భాగమేన‌ని నిపుణులు తెలియ‌జేస్తున్నారు.
