చెవికెక్కించుకోండి బాస్‌

శబ్దం జీవితానికి ప్రతీక. చలనానికి సాక్ష్యం. పసిపాప ఏడుపు అయినా, పక్షుల రావాలైనా, దూసుకొచ్చే తుపానులైనా... మన చుట్టూ ఉన్న పరిస్థితులన్నీ శబ్దాలతోనే తమ ఉనికిని స్పష్టం చేస్తాయి. మనుషుల మధ్య బంధాలకీ అదే ఆలంబన. ఓదార్పునిచ్చే మాట అయినా, కసి తీర్చే కోపం అయినా... భాషతోనే తెలుస్తుంది.

శబ్దం జీవితానికి ప్రతీక. చలనానికి సాక్ష్యం. పసిపాప ఏడుపు అయినా, పక్షుల రావాలైనా, దూసుకొచ్చే తుపానులైనా… మన చుట్టూ ఉన్న పరిస్థితులన్నీ శబ్దాలతోనే తమ ఉనికిని స్పష్టం చేస్తాయి. మనుషుల మధ్య బంధాలకీ అదే ఆలంబన. ఓదార్పునిచ్చే మాట అయినా, కసి తీర్చే కోపం అయినా… భాషతోనే తెలుస్తుంది. అవే వినిపించకపోతే! చుట్టూ ఉన్న సందడి అంతా ఒక్కసారిగా ఆగిపోతే… కష్టమే!! సర్వేంద్రియానాం నయనం ప్రధానం అంటారే కానీ… కళ్లు మూసుకుని ఓ పది నిమిషాలు ఉండగలమేమో! అదే ఏ శబ్దమూ లేకపోతే కంగారుపడిపోతాం! వినికిడి కోసం తపించిపోతాం!! కానీ ఇప్పుడు అదే ‘నిశ్శబ్ద ఉపద్రవం’ ముంచుకొస్తున్నది. నానాటికీ వినికిడి సమస్యలు పెరిగిపోతున్నాయని సాక్షాత్తు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ హెచ్చరిస్తున్నది. ఈ విపత్తుకు జన్యువులు, ఇన్ఫెక్షన్లు ముఖ్య కారణం కాదు! శబ్ద కాలుష్యం, వీడియో గేమ్స్‌, ఇయర్‌ ఫోన్స్‌! అందుకే 2050 నాటికి 250 కోట్ల మంది వినికిడి సమస్యలతో బాధపడవచ్చని అంచనా. వారిలో ఏకంగా 70 కోట్ల మందికి సర్జరీ లేదా వినికిడి పరికరాలు అవసరం అవుతాయి. ఈ సంఖ్య భయపెట్టేందుకు కాదు… ఇక నుంచైనా జాగ్రత్తపడమని హెచ్చరించేందుకు!

పైకి కనిపించే చెవి చాలా సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. కానీ, దానిలోపల ఓ సంక్లిష్ట ప్రపంచమే ఉంటుంది. శబ్దాన్ని తరంగాల రూపంలో గ్రహించే బయటి చెవి, ఆ తరంగాలను చేరవేసే ఇయర్‌ కెనాల్‌, వాటికి కంపించే కర్ణభేరి. ఆ కంపనాలను మరింత సూక్ష్మంగా మార్చే ఓ మూడు చిన్న ఎముకలు, ఆ కంపనాలను విద్యుత్‌ సంకేతాలుగా మార్చే కాక్లియా, ఆ సంకేతాలను మెదడుకు చేరవేసే ప్రత్యేక నాడి, వాటిని విశ్లేషించి తిరిగి శబ్దాలుగా మార్చే మెదడు… మనకు వినిపించే చిన్నపాటి గుండుసూది శబ్దానికి కూడా ఇంత కథ ఉంటుంది. మరి ఇంత సంక్లిష్టమైన వినికిడిని చులకనగా తీసుకుంటే. ఆ వ్యవస్థ మీద ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. అదే జరుగుతున్నది! మన చిన్న చిన్న అలవాట్లే ఉపద్రవంగా మారుతున్నాయి.

నలువైపులా భారమే!

వినికిడి మందగిస్తే అసౌకర్యం ఎలాగూ ఉంటుంది. కానీ ఆర్థికంగా, సామాజికంగా సవాలక్ష సమస్యలు కూడా తోడవుతాయని గ్రహించం.

డిమెన్షియా: ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా ఇది నిజమే. చెవి శబ్దాలు గ్రహించకపోవడం వల్ల మెదడు మీద అధిక భారం పడుతుందట. ఏకంగా దాని నిర్మాణమే మారిపోతుంది. టెంపోరల్‌ లోబ్‌ లాంటి వ్యవస్థలలో మార్పు ఉంటుంది. ఫలితంగా ఇది మతిమరపులాంటి సమస్యలకు దారితీస్తుంది.

ఒంటరితనం: వినికిడి సమస్యతో బాధపడేవారు.. ఎవరన్నా ఏమన్నా అనుకుంటారనో, అవతలివారు చెప్పేది సరిగా వినపడటం లేదనో, తనలో లోపం ఉందనే న్యూనతతోనో… నలుగురితో కలవడం మానేస్తారు. ఇది ఒంటరితనానికి, కుంగుబాటుకు దారితీస్తుంది. ఒకోసారి ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనే తీవ్రమైన వైరాగ్యానికి కూడా కారణం అవుతుంది.

నిస్సత్తువ: వినికిడి కాస్త తగ్గినప్పుడు… తెలియకుండానే ఇంకా జాగ్రత్తగా శబ్దాలను వినాలనే ప్రయత్నం జరుగుతుంది. ఫలితంగా త్వరగా అలిసిపోతారు. బంధాల మీద ఒత్తిడి: వినికిడి తగ్గడం వల్ల వచ్చే ఒత్తిడి, చిరాకులు మన ప్రవర్తనని ప్రభావితం చేస్తాయి. వాటితో పాటుగా ఎవరు ఏమంటున్నారో సరిగా గ్రహించలేకపోవడం, తగినట్టు జవాబులు ఇవ్వలేకపోవడం కలతలకు, కలహాలకు దారితీస్తుంది.

ప్రమాదాలు: వినికిడి తగ్గడం వల్ల ఎటువైపు నుంచి ఏం వస్తున్నాయో తెలియక జరిగే ప్రమాదాల సమస్య ఎలాగూ ఉంటుంది. శరీర సమతుల్యతను గమనించుకునే సున్నితభాగాలు కూడా చెవిలోనే ఉంటాయి. వాటి పనితీరు తగ్గడం వల్ల తరచూ పడిపోయే సమస్యా మొదలవుతుంది.

ఆర్థికంగా దివాళా: చెవికి సంబంధించిన చికిత్సలు, శస్త్రచికిత్సలు, పరికరాల్లో ఎంత మార్పు వచ్చిందో… వాటి ధరల్లోనూ అంతే పెరుగుదల ఉంది. అది ఒకరకంగా జేబుకు చిల్లే! అంతేకాదు… వినికిడి సమస్య వల్ల ఉపాధి అవకాశాలు కూడా దెబ్బతింటాయి. ఇది దాదాపు లక్ష కోట్ల డాలర్ల నష్టానికి దారితీయొచ్చని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనా.

కొత్త కారణాలు వినిపిస్తున్నాయి.

వినికిడి కొంచెమో పూర్తిగానో లోపించడానికి ఇప్పటివరకూ ఉన్న కారణాలు మనకు తెలిసినవే! జన్యుపరంగా వస్తున్న సమస్యలో, బిడ్డ కడుపులో ఉన్నప్పుడు సోకే రుబెల్లా లాంటి ఇన్ఫెక్షన్‌లో, పుట్టినప్పుడు ఆక్సిజన్‌ అందకపోవడమో, జాండిస్‌ లాంటివి దాడి చేయడమో… వినికిడిని దెబ్బతీస్తాయి. ఇక వయసు పెరిగే కొద్దీ పోషకాహార లోపం, ఏదన్నా దెబ్బ తగలడమో, వృద్ధాప్యంతో వచ్చే వినికిడి రుగ్మతల కారణంగానో శ్రవణం దెబ్బతినవచ్చు. నిజానికి ఈ సమస్యలకు ఇప్పుడు సరికొత్త చికిత్సలు వచ్చాయి. కాక్లియర్‌ ఇంప్లాంట్‌ లాంటి సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియలతో బధిరత్వాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. మరి ఈ సమస్య తగ్గాలి కదా! కానీ ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం 2050 నాటికి ప్రతి పదిమందిలో ఒక్కరు తీవ్రమైన వినికిడి సమస్యను ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉందట. ఇందుకు స్పష్టమైన కారణాలు ఉన్నాయి…

చెవిలో జోరీగ: ఇప్పుడు ప్రతి చెవిలోనూ ఓ ఇయర్‌ ఫోన్‌ కనిపిస్తున్నది. ప్రయాణం చేసేటప్పుడు పాటలు వినేందుకో, కాల్స్‌ అటెండ్‌ అయ్యేందుకో, మిత్రులతో ఎక్కువ సేపు మాట్లాడేందుకో… కారణాలు ఎన్నయినా పరికరం అదే. చెవిలోపల సున్నితమైన వెంట్రుకలు ఉంటాయి. శబ్దాన్ని చేరవేయడంలో వాటిది కీలకపాత్ర. అవి దెబ్బతింటే మళ్లీ పెరగవు. కానీ ఇయర్‌ ఫోన్స్‌ నేరుగా వాటి దగ్గరికే చొప్పించడం వల్ల, అవి పాడవుతాయి. ఇప్పటి కుర్రకారులో కనిపిస్తున్న వినికిడి సమస్యలకి ఈ ఇయర్‌ ఫోన్‌లే ప్రధాన కారణం అని చెబుతున్నారు. కానీ దీన్ని తప్పించుకునే మార్గం కూడా ఉంది.

• ఇయర్‌ బడ్స్‌ కాకుండా చెవి పైపైనే ఉండే హెడ్‌ ఫోన్స్‌ వల్ల కొంత నష్టం తగ్గుతుంది.
• నాయిస్‌ క్యాన్సలేషన్‌ సాంకేతికత ఉన్న ఇయర్‌ ఫోన్స్‌ వాడటం వల్ల, చుట్టూ ఉన్న శబ్దాలను తగ్గించి… తక్కువ స్థాయిలోనే పాట/మాట వినిపించే అవకాశం ఉంటుంది.
• మొబైల్‌లో 60 శాతానికి మించి వాల్యూం పెట్టుకోకుండా… అది కూడా 60 నిమిషాలకంటే ఎక్కువ సేపు వినకుండా ఉండటం వల్ల ముప్పు తగ్గుతుంది. దీన్ని 60/60 రూల్‌ అంటారు.
• చుట్టుపక్కల రణగొణ ధ్వనులు ఉన్నప్పుడు తెలియకుండానే ఎక్కువ శబ్దంలో ఇయర్‌ ఫోన్స్‌ వింటాం. ఇలాంటప్పుడు వాటిని వాడకపోవడం ఉత్తమం.

డీజే తాత్కాలికం కాదు!

మన దగ్గర చెవులు దద్దరిల్లిపోయే మ్యూజిక్‌ కాన్సర్టుల సంప్రదాయం తక్కువే. కానీ అందుకు ఏమాత్రం తగ్గని డీజేల సంఖ్య పెరుగుతున్నది. పెళ్లయినా, పండుగైనా, పార్టీ అయినా… చివరికి నలుగురు కలుసుకున్నా డీజే మోత మోగిపోతున్నది. డీజేతో రక్తపోటు, గుండెవేగం అమాంతం పెరిగిపోతాయని… అక్కడికక్కడే కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. అలాంటిది ఇక చెవి గురించి చెప్పేదేముంది! చెవి పక్కనే వినిపించే డీజేల శబ్దం వంద డెసిబుల్స్‌ వరకూ ఉండవచ్చు. అది అప్పటికప్పుడు వినికిడి సమస్యకు దారి తీసినా ఆశ్చర్యపోనవసరం లేదు. ఇక చిన్న పిల్లల్లో అయితే ఇది మరింత ప్రభావం చూపిస్తుంది.

• ఫోమ్‌తో చేసిన ఇయర్‌ ప్లగ్స్‌ ఇప్పుడు చవకగా, తేలికగా దొరుకుతున్నాయి. ఒకవేళ అవి కూడా ధరించడం మొహమాటంగా ఉంటే, చలికి వాడే దట్టమైన ఇయర్‌ మఫ్స్‌ కూడా కొంతవరకు ఉపయోగమే!
• ఎంత శబ్దం.. ఎంత సేపు విన్నాం అన్నది మన వినికిడి మీద ప్రభావం చూపిస్తుంది. కాబట్టి భారీ శబ్దాల వలయంలో ఉన్నప్పుడు మధ్యమధ్యలో కాస్త దూరానికి వెళ్లి వస్తూ ఉండాలి.
• మనకు వినిపిస్తున్న శబ్దం ఎన్ని డెసిబుల్సో చెప్పే యాప్స్‌ ఇప్పుడు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. వాటిని ఉపయోగించి, మనం శబ్ద కాలుష్యానికి మరీ దగ్గరగా ఉన్నాం అనుకుంటే త్వరగా అక్కడి నుంచి తప్పుకోవడం మంచిది.

ఆట కాదు చెలగాటం!

పిల్లలకి ఆటలైతే లేవు కానీ… వీడియో గేమ్స్‌ అయితే ఇప్పుడు అందుబాటులోకి వచ్చేశాయి. అదో ప్రపంచం. వ్యసనమని తెలిసినా, అందరూ చూసీ చూడకుండా ఒప్పుకొంటున్న అలవాటు. హెడ్‌ ఫోన్లతో గేమ్స్‌ ఆడటం చాలామందికి అలవాటు. ఆట ఆడే ఉద్వేగంలో గంటల తరబడి ఆ శబ్దాలను వింటూ ఉంటారు. అందులో వినిపించేవి కూడా తుపాకులు, బాంబుల మోతలే. మరి వినికిడి దెబ్బ తింటుంది కదా! సాక్షాత్తు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థే ఈ విషయాన్ని తీవ్రంగా తీసుకుని చాలా నిబంధనలు సూచించింది అంటే సమస్య ఏ స్థాయిలో ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

• హెడ్‌ఫోన్‌ సేఫ్టీ మోడ్‌ లాంటి ఎంపికలతో శబ్దాన్ని నియంత్రించే ప్రయత్నం చేయాలి.
• కాసేపు ఆట ఆడిన తర్వాత చెవులు గింగురుమంటూ ఉంటే… వినికిడి మీద ఒత్తిడి పెరుగుతున్నదని గ్రహించి జాగ్రత్తపడాలి.
• ఇంట్లో పిల్లలు గేమ్స్‌ ఆడుతుంటే కాస్త గమనించుకోవాలి. హెడ్‌ ఫోన్లు లేకుండా శబ్దం బయటికి వినిపిస్తేనే కాస్త గమనింపు ఉంటుంది. మనకు ఇబ్బంది కలగడం లేదు కదా అని వదిలేస్తే… తన మెదడు చుట్టూ ఏం జరుగుతున్నదో తెలిసేలోపే.. చెవిలో చికాకు మొదలవుతుంది.

వ్యసనాల ముప్పు!

సిగిరెట్‌ పొగలో ఉండే కార్బన్‌ మోనాక్సైడ్‌ రక్తంలోని ఆక్సిజన్‌ నిల్వలను తగ్గిస్తుంది. ఇది కాక్లియా మీద ప్రభావం చూపిస్తుంది. పొగాకులో ఉండే నికొటిన్‌ లాంటి రసాయనాలు కూడా అంతర్‌ చెవిలో సున్నితమైన భాగాలను దెబ్బతీస్తాయి. శ్రవణ నాడిని కూడా బలహీనపరుస్తాయి. శరీర సమతుల్యాన్ని గమనించే యూస్టేషియన్‌ ట్యూబ్‌ కూడా వాచిపోతుంది. ఇక మద్యం వల్ల కూడా వినికిడి దెబ్బతింటుంది. అందులోని రసాయనాలతో పాటుగా… మద్యపానం వల్ల కలిగే బి12 వంటి పోషకాల లోపం కూడా ఇందుకు కారణమే. దీంతో కాక్‌టైల్‌ డెఫ్‌నెస్‌ లాంటి తాత్కాలిక సమస్యలతో పాటు బధిరత్వం కూడా రావచ్చు.

• ధూమపానం తగ్గించుకోవడంతో పాటు సెకండ్‌ హ్యాండ్‌ స్మోకింగ్‌.. అంటే ధూమపానం జరిగే పరిస్థితుల నుంచి కాస్త దూరంగా ఉండాలి.
• మద్యపానం అలవాటు ఉంటే.. డీహైడ్రేట్‌ అవకుండా చూసుకోవాలి. అలాగే శరీరంలో బి12 లాంటి పోషకాల స్థాయిని కూడా పరీక్ష చేయించుకోవాలి.
• ఈ అలవాట్లు ఎంత తీవ్రంగా ఉంటే… బధిరత్వం వచ్చే ప్రమాదం అంత ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి వ్యసనాన్ని మానడం లేదా కనీసం తగ్గించుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. వైద్య పరీక్షలకు వెళ్లినప్పుడు ఈ అలవాట్లు ఉన్నాయని చెబితే, అందుకు తగినవిధమైన సూచనలు డాక్టర్లు చెబుతారు.

ఇవి మాత్రమే కాదు

• డీజేలు, ఇయర్‌ ఫోన్లతో పాటుగా… శబ్ద కాలుష్యం ఉన్న ప్రతి సందర్భం వినికిడి మీద భారమే. ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం పగటివేళ నివాస ప్రాంతాల్లో శబ్దతీవ్రత 55, వాణిజ్య ప్రాంతాల్లో 65, పారిశ్రామికవాడల్లో 75, హాస్పిటల్స్‌ వంటివి ఉండే చోట 50 డెసిబుల్స్‌ మాత్రమే ఉండాలి. కానీ నగరంలో చాలాచోట్ల శబ్దాల స్థాయి 70 డెసిబుల్స్‌ దాటిపోతూ ఉంది. సికింద్రాబాద్‌ పేరడైజ్‌ వద్ద 80 డెసిబుల్స్‌కి పైగా రికార్డ్‌ అవుతుంటాయి. శబ్ద కాలుష్యం వల్ల ఏర్పడే వినికిడి సమస్యను నాయిస్‌- ఇండ్యూస్డ్‌ హియరింగ్‌ లాస్‌ (NIHL) అంటారు.
• రక్తపోటు, మధుమేహం లాంటి జీవనశైలి వ్యాధులను నియంత్రించకపోవడం వల్ల… వాటి ప్రభావం వినికిడి మీదా పడుతుంది.
• కొన్ని మందులు కూడా చెవి మీద దుష్ప్రభావం చూపిస్తాయి. కాబట్టి ఏవన్నా మందులు వాడుతున్నప్పుడు వినికిడిలో మార్పు కనిపిస్తే వెంటనే వాటిని ఆపేసి వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

జాగ్రత్త అవసరం!

సమస్య ఏమిటంటే కొన్ని చర్యలు తీసుకోవడానికి మొహమాటపడతాం. ఎక్కువ శబ్దాన్ని అసౌకర్యంగా భావిస్తాం కానీ, అది శాశ్వతమైన నష్టానికి దారితీస్తుందని గ్రహించం. అందుకే నామోషీని పక్కన పెట్టి కొన్ని జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి.

• శబ్ద తీవ్రతను తగ్గించేందుకు చెవును కప్పి ఉంచే ఇయర్‌ ప్లగ్స్‌ లాంటివి వాడటం.
• మోత మోగే యంత్రాలకు దూరంగా సీట్‌ ఏర్పాటు చేసుకోవడం లేదా వాటి నుంచి వచ్చే శబ్దాన్ని తగ్గించే పార్టిషన్ల వ్యవస్థ కోసం పట్టుపట్టడం.
• కార్క్‌, చెక్క, మందపాటి కర్టెన్లు, ఇండోర్‌ ప్లాంట్స్‌… లాంటివి శబ్ద తీవ్రతను తగ్గిస్తాయి. వీటిని అడ్డుగా ఉంచుకుంటే సరి.
• శబ్ద కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతంలో నివాసం ఉంటే సౌండ్‌ ప్రూఫింగ్‌ చేయించుకోవడం, మందపాటి కిటికీలు బిగించుకోవడం లాంటివి తప్పనిసరి.

చెవికీ ఆరోగ్యం ఉంటుంది

ఏడాదికోసారి పళ్లు చూపించుకుంటాం, ఏమాత్రం అనుమానం వచ్చినా కళ్లు చూపించుకుంటాం… ఇక రక్తపోటు మధుమేహాల్లాంటి సమస్యలు ఉంటే.. అదుపులోనే ఉన్నాయా అని గమనించుకుంటాం. కానీ చెవుల సంగతి ఏంటి?

చెవుల్లో తడి చేరకుండా ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి.

వాక్స్‌ పూడుకుపోతే వైద్యుడి సాయంతో తీయించుకోవాలే కానీ సొంత ప్రయోగాలు చేయకూడదు.

ఎక్కువ ధ్వని ఉన్న ప్రదేశాలలో ఉండాల్సి వస్తే కనీసం పది నిమిషాలకు ఓ బ్రేక్‌ తీసుకుని దూరం జరగాలి.

బీ12, జింక్‌ లాంటి పోషకాలు చెవి ఆరోగ్యానికి మంచివి… వాటి లోపం లేకుండా చూసుకోవాలి.

తగినంత వ్యాయామంతో రక్తప్రసరణ మెరుగుపడి చెవులు కూడా ఆరోగ్యంగా ఉంటాయి.

మధుమేహం లాంటి ఆరోగ్య సమస్యలను అదుపులో ఉంచుకోవాలి.

ఇదీ ప్రమాదం

ప్రతి శబ్దాన్నీ డెసిబుల్స్‌లో కొలుస్తారని తెలిసిందే! ఆకులు కదిలే శబ్దం మొదలుకొని.. తుపాకి చప్పుడు వరకూ ప్రతిదానికీ ఓ డెసిబుల్‌ ఉంటుంది. మనం ఊపిరి పీల్చుకునే సద్దు పది డెసిబుల్స్‌ ఉంటుంది. మాట 60 డెసిబుల్స్‌ వరకు ఉంటాయి. 70 డెసిబుల్స్‌ దాటిన దగ్గర నుంచీ సమస్య మొదలే. ఉదాహరణకు 85 డెసిబుల్స్‌ మించి చప్పుడుని 8 గంటల పాటు వింటే అంతర్‌ చెవి శాశ్వతంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంటుంది. అదే వంద డెసిబుల్స్‌ మించిన శబ్దాలు పావుగంట పాటు విన్నా… నష్టం ఖాయం. చెవిలో అరవడం, సైరెన్‌ మోతలు, ప్లేన్‌ టేకాఫ్‌, పటాసులు, డీజేలు… అన్నీ ఈ కోవలోకే వస్తాయి. ఇక ఈ స్థాయి మరీ శ్రుతి మించితే అప్పటికప్పుడు వినికిడి లోపం ఏర్పడే ప్రమాదమూ ఉంది.

హెచ్చరికలు వినండి

• మన ఇయర్‌ ఫోన్ల ద్వారా ఎంత ధ్వని వింటున్నామో గమనించే కొన్ని యాప్స్‌ ఉన్నాయి. ఇవి ఎప్పటికప్పుడు మనల్ని హెచ్చరిస్తుంటాయి.
• చెవుల్లో గింగురుమనే శబ్దం, ఫోన్లో సంభాషణ వినిపించకపోవడం, నలుగురి మధ్యా మాటలు వినేందుకు అవస్థ పడటం… అన్నీ ఆరంభ హెచ్చరికలే. ఈ సూచనలు కనిపించిన వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించి తీరాలి.
• వైద్యుడి దగ్గరికి వెళ్లడం ఆలస్యం అవుతుంటే ఐక్యరాజ్యసమితి వారి hearWHO లాంటి యాప్స్‌ ద్వారా మన వినికిడి శక్తిని పరీక్షించుకోవచ్చు.
• కొవిడ్‌ కారణంగా ఆన్‌లైన్‌ క్లాసులూ, వర్క్‌ ఫ్రం హోమ్‌, జూమ్‌ మీటింగులూ సాధారణం అయిపోయాయి. వీటికోసం ఇయర్‌ ఫోన్స్‌ బదులుగా బయటికి వినిపించే స్పీకర్లనే వీలైనంతగా వాడమని నిపుణుల సూచన.

మొత్తంగా ఇంపైన శబ్దాలను వినాల్సిన చెవిని ఎంత జాగ్రత్తగా చూసుకుంటే… ఆరోగ్యానికి అంత మంచిది! మంచి విన్నప్పుడే కదా.. మేలు జరుగుతుంది. చెడు చెవికెక్కితేనే కదా.. మంచేంటో తెలిసేది!!వినికిడి లోపం తలెత్తకుండా.. మన జాగ్రత్తలో మనం ఉండటం మంచిది!

– కె.సహస్ర