తెలంగాణ అస్తిత్వానికి నిలువుటద్దం ప్యారడైజ్

వెండితెరపై తెలంగాణ అస్తిత్వాన్ని ఘనంగా చాటిన చిత్రం ‘ది ప్యారడైజ్‌'. సెప్టెంబర్‌ 24న రిలీజైన ఈ చిత్రం.. బాక్సాఫీస్‌ దగ్గర మంచి కలెక్షన్లు రాబట్టింది.

వెండితెరపై తెలంగాణ అస్తిత్వాన్ని ఘనంగా చాటిన చిత్రం ‘ది ప్యారడైజ్‌’. సెప్టెంబర్‌ 24న రిలీజైన ఈ చిత్రం.. బాక్సాఫీస్‌ దగ్గర మంచి కలెక్షన్లు రాబట్టింది. అంతకుమించి తెలంగాణ భాష, సంస్కృతిని చాటిచెప్పింది. ఇటీవల ఓటీటీలో విడుదలైన ‘ది ప్యారడైజ్‌’ రికార్డు స్ట్రీమింగ్‌ నమోదు చేస్తూ.. అక్కడా సత్తా చాటుతున్నది. ఈ సందర్భంగా ‘ది ప్యారడైజ్‌’ చిత్రం ఏం చెప్పిందో ఒకసారి పరిశీలిద్దాం..

సికింద్రాబాద్‌ నేల వాసన.. తెలంగాణ భాష పదును.. సంస్కృతి సజీవత్వం.. 1980ల జీవన చిత్రాలకు అద్దం పట్టిన కళాత్మక ఆవిష్కరణ ‘ది ప్యారడైజ్‌’. తెలంగాణను కేవలం ఒక భౌగోళిక ప్రాంతంగా చూసేవారికి, దాని అస్తిత్వం అంటే కేవలం ఒక రాష్ట్ర సరిహద్దుగా భావించేవారికి ఈ చిత్రం ఒక సాంస్కృతిక సమాధానం.

ఒక ప్రాంతపు చరిత్రను, అక్కడి ప్రజల జీవన విధానాన్ని, వారి భాషలోని నిప్పును, వారి సంస్కృతిలోని మట్టివాసనను వెండితెరపై ఆవిష్కరించడం సాధారణమైన విషయం కాదు. అది ఒక నేలను అర్థం చేసుకోవడం.. ఒక సమాజపు జ్ఞాపకాలను ఒడిసిపట్టుకోవడం.. ఒక భాషకు ఉన్న అంతర్లీన శక్తిని ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడం. ఈ కోణంలో ‘ది ప్యారడైజ్‌’ గురించి చర్చించడం అంటే కేవలం ఒక సినిమా గురించి మాట్లాడటం కాదు; తెలంగాణ అస్తిత్వంలోని అనేక పొరలను పరిశీలించడం.

సికింద్రాబాద్‌ జ్ఞాపకాల్లో ఒక కాలం సజీవ చిత్రణ 1980ల నాటి సికింద్రాబాద్‌ను నేపథ్యంగా ఎంచుకోవడం ఈ చిత్రానికి ప్రత్యేకమైన సాంస్కృతిక పరిమాణాన్ని అందిస్తుంది. ఆ కాలపు బస్తీలు, సామాజిక సంబంధాలు, ప్రజల జీవన పోరాటాలు, ఆచార వ్యవహారాలు, వస్త్రధారణ, మాటతీరు.. ఇవన్నీ కలిసి ఒక ప్రాంతపు చరిత్రను కండ్లముందు నిలబెట్టే ప్రయత్నంగా కనిపిస్తాయి.

సికింద్రాబాద్‌ అనేది కేవలం ఒక నగరం కాదు. అనేక వర్గాల ప్రజల సహజీవనం, శ్రమజీవుల అనుభవాలు, అట్టడుగు వర్గాల ఆత్మగౌరవ పోరాటాలు, నగర జీవనంలోని విభిన్న రంగుల సమాహారం. ఆ సామాజిక వాతావరణాన్ని కథా ప్రపంచంలో భాగం చేయడం ద్వారా సినిమా గతాన్ని కేవలం గుర్తు చేయడం కాకుండా, ఆ కాలపు జీవన అనుభూతిని ప్రేక్షకుడికి అందిస్తుంది.

తెలంగాణ సంస్కృతి అంటే పండుగలు, పల్లె దృశ్యాలు, జానపద నృత్యాలు మాత్రమే కాదు. అది మనిషి మాట్లాడే తీరులో ఉంటుంది. అతని ఆవేదనలో ఉంటుంది. అతని నవ్వులో, కోపంలో, ఆత్మగౌరవంలో, బతుకు పోరాటంలో ఉంటుంది. ఈ సత్యాన్ని అర్థం చేసుకునే కళాత్మక దృష్టి ఉన్నప్పుడే ప్రాంతీయత తెరపై అలంకారంగా కాకుండా జీవన సత్యంగా రూపుదిద్దుకుంటుంది.

తెలంగాణ మాండలికానికి ఉన్న శక్తి దాని సహజత్వంలో ఉంది. ఒక పదం పలికినప్పుడు అందులోని భావం మాత్రమే కాదు.. పలికే మనిషి సామాజిక నేపథ్యం, అనుభవం, ఆగ్రహం, ఆత్మీయత అన్నీ వినిపిస్తాయి. తెలంగాణ భాషను కేవలం యాసగా పరిమితం చేయడం దాని సాహిత్య సంపదను, భావవ్యక్తీకరణ సామర్థ్యాన్ని చిన్నచూపు చూడటమే. ఈ భాషలోని పదజాలం జీవనానుభవాల నుంచి పుట్టింది.

అందుకే దాని పలుకులో మట్టి వాసన ఉంటుంది.. దాని వాక్యంలో పోరాట ప్రతిధ్వని ఉంటుంది.. దాని స్వరంలో ఆత్మగౌరవం ఉంటుంది. ‘ది ప్యారడైజ్‌’లో వినిపించే తెలంగాణ పదజాలాన్ని ఈ సాంస్కృతిక కోణంలో చూడాలి. సంభాషణలోని ప్రతి పదం పాత్రకు స్వరూపాన్ని ఇస్తుంది. అది పుస్తకాల్లో నేర్చుకున్న కృత్రిమ భాష కాదు; ప్రజల నిత్యజీవితంలో పుట్టి పెరిగిన భాష. ఒక ప్రాంతపు ప్రజలు తమ భావాలను ఏ పదాలతో వ్యక్తపరుచుకుంటారో, ఆ పదాలనే తెరపై గౌరవంగా వినిపించడం భాషా ప్రాతినిధ్యానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన అంశం.

పాటల్లో ప్రతిధ్వనించిన తెలంగాణ నేల స్వరం

‘కొడుకా.. నా చిన్న కొడుకు’ వంటి విప్లవ గీతాన్ని ప్రస్తావించకుండా ఈ చిత్రంలోని భాషా, సాంస్కృతిక ప్రతిధ్వనిపై మాట్లాడటం అసంపూర్ణమే. ఈ గీతంలోని పిలుపు, పదాల ఎంపిక, భావోద్వేగ తీవ్రత తెలంగాణ ప్రజాగీతాల సంప్రదాయాన్ని గుర్తుకు తెస్తాయి. తల్లి తన కొడుకును పిలిచే ఆత్మీయత నుంచి సమాజపు బాధను పలికించే స్వరం వరకు విస్తరించే గీతం, వ్యక్తిగత అనుబంధాన్ని సామూహిక అనుభూతితో ముడిపెట్టే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

ఇక్కడ పదం కేవలం పాటలోని భాగం కాదు.. అది ఒక అనుభవానికి ప్రతినిధి. అదేవిధంగా ‘పొట్టు పొట్టు ఆకలి ఉంది’, ‘జిమ్మీ దారి పటేల్‌’, ‘దొరలు తాగే ఇప్ప సారాయి’ వంటి గీతపదాలు తెలంగాణ జానపద, ప్రజా గీతాల పదునును చర్చకు తీసుకొస్తాయి. ఈ పదాలను తెరపై వినిపించడం ద్వారా భాషలో దాగి ఉన్న సామాజిక చరిత్రను ప్రేక్షకుల ముందుకు తీసుకురావచ్చు.

చరిత్రకు గౌరవం

ప్రాంతీయ భాషను సినిమాలో వినియోగించడం ఒక అలంకార ప్రయోగంగా మిగిలిపోకుండా, పాత్రల జీవనంతో సహజంగా మిళితమైనప్పుడు దాని ప్రభావం మరింత బలపడుతుంది. తెలంగాణ భాషను వినోదం కోసం మాత్రమే కాకుండా, భావవ్యక్తీకరణకు, పాత్రల నిర్మాణానికి, సామాజిక వాస్తవికతను ఆవిష్కరించడానికి ఉపయోగించడం భాషా గౌరవానికి దోహదం చేస్తుంది.

‘ది ప్యారడైజ్‌’ను ఈ దృష్టితో చూసే ప్రేక్షకుడికి తెలంగాణ భాష, సంస్కృతి, జీవన విధానాలపై కొత్తగా ఆలోచించే అవకాశం లభిస్తుంది. ఇది తెలంగాణ ప్రజలందరికీ తమ భాషపై గర్వాన్ని కలిగించే ఒక సందర్భంగా నిలవవచ్చు. అయితే ఆ గర్వం ఇతర భాషలను తక్కువ చేయడం ద్వారా కాదు; మన భాషలోని అపారమైన సృజనాత్మకతను, చారిత్రక అనుభవాలను, భావవ్యక్తీకరణ శక్తిని గుర్తించడం ద్వారా పుడుతుంది.

అస్తిత్వ ప్రతిధ్వని

తెలంగాణ భాషను వినిపించడం అంటే ఒక యాసను తెరపై ఉంచడం కాదు. ఒక సమాజపు జ్ఞాపకాలను, దాని గాయాలను, దాని ఆనందాలను, దాని ఆత్మగౌరవాన్ని పలికించడం. తెలంగాణ సంస్కృతిని ప్రతిబింబించడం అంటే కొన్ని ఆచారాలను ప్రదర్శించడం కాదు. ఆ సంస్కృతిని నిర్మించిన ప్రజల జీవితాలను గౌరవించడం. ‘ది ప్యారడైజ్‌’ను తెలంగాణ అస్తిత్వం, సికింద్రాబాద్‌ చారిత్రక జీవన నేపథ్యం, ప్రాంతీయ భాషా సౌందర్యం అనే కోణాల్లో పరిశీలించినప్పుడు, తెలుగు సినిమాల్లో ప్రాంతీయ సంస్కృతికి ఉన్న అపారమైన సృజనాత్మక అవకాశాలు స్పష్టమవుతాయి.

తెలంగాణ భాషకు తనదైన పదును ఉంది. తనదైన సంగీతం ఉంది. తనదైన సాహిత్య వారసత్వం ఉంది. ఆ భాష పలికిన ప్రతిసారీ ఒక నేల మేల్కొంటుంది. ఆ నేల కథ చెప్పిన ప్రతిసారీ ఒక సమాజం తన ఉనికిని గుర్తు చేసుకుంటుంది.తెలంగాణ అస్తిత్వం ఒక భౌగోళిక గుర్తింపు కాదు.. అది ఒక జీవన భాష. ఆ భాషకు వెండితెరపై లభించే గౌరవం, తెలంగాణ సాంస్కృతిక చైతన్యానికి లభించే గౌరవమే.