Supreme Court | నచ్చని అభిప్రాయాలను ప్రతివాదనలతో ఎదుర్కోవాలే తప్ప అణచివేతతో కాదు: సుప్రీంకోర్టు

వ్యక్తులు వ్యక్తపరిచే భిన్నమైన అభిప్రాయాలను ప్రతివాదనలతో ఎదుర్కోవాలే తప్ప అణచివేతతో కాదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. వ్యక్తుల భావ ప్రకటన ప్రజాస్వామిక హక్కు అన్న అత్యున్నత న్యాయస్థానం.. ఆ హక్కును అందరూ తప్పకుండా గౌరవించాల్సిందేనని తేల్చి చెప్పింది.

• భావ ప్రకటనను గౌరవించాల్సిందే..
• అభిప్రాయాల వ్యక్తీకరణ ప్రజాస్వామిక హక్కు
• ఎందరు వ్యతిరేకించినా.. దాన్ని గౌరవించాల్సిందే
• నచ్చని అభిప్రాయాలను ప్రతివాదనలతో ఎదుర్కోవాలి అంతేగానీ.. అణచివేతతో ఎదుర్కోవడం సబబు కాదు
• ప్రాథమిక హక్కులను రక్షించడం కోర్టులు, పోలీసుల విధి
• భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

Supreme Court | న్యూఢిల్లీ, మార్చి 28/(స్పెషల్‌ టాస్క్‌ బ్యూరో): వ్యక్తులు వ్యక్తపరిచే భిన్నమైన అభిప్రాయాలను ప్రతివాదనలతో ఎదుర్కోవాలే తప్ప అణచివేతతో కాదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. వ్యక్తుల భావ ప్రకటన ప్రజాస్వామిక హక్కు అన్న అత్యున్నత న్యాయస్థానం.. ఆ హక్కును అందరూ తప్పకుండా గౌరవించాల్సిందేనని తేల్చి చెప్పింది. అలాగే ప్రాథమిక హక్కుల్లో భాగమైన వ్యక్తుల భావ ప్రకటనను పరిరక్షించడం న్యాయస్థానాలతో పాటు పోలీసుల విధి అని తెలిపింది. ఈ మేరకు జస్టిస్‌ అభయ్‌ ఎస్‌ ఓకా, జస్టిస్‌ ఉజ్జల్‌ భుయాన్‌తో కూడిన ద్విసభ్య ధర్మాసనం శుక్రవారం భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛపై పలు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది.

అసలేమిటీ కేసు?

గుజరాత్‌కు చెందిన కాంగ్రెస్‌ ఎంపీ ఇమ్రాన్‌ ప్రతాప్‌గఢీ ఓ పెండ్లి వేడుక మధ్యలో నడిచి వస్తుండగా ఆయనపై పూలవర్షం కురిసింది. బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో ఓ పద్యం వినిపించింది. ఈ వీడియోను ఆయన గత డిసెంబర్‌లో సోషల్‌మీడియాలో పోస్ట్‌ చేశారు. అయితే, బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో వినిపించిన పద్యంలోని కొన్ని పదాలు రెచ్చగొట్టేలా.. మత విశ్వాసాలు, సామరస్యాన్ని, జాతి ఐక్యతను విచ్ఛిన్నం చేసేలా, సమాజంలో ఘర్షణలు, అశాంతి రేకెత్తించేలా ఉన్నాయంటూ ఆయనపై గుజరాత్‌ పోలీసులు ఎఫ్‌ఐఆర్‌ నమోదు చేశారు.

దీనిపై విచారించిన ధర్మాసనం భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛపై పలు కీలక వ్యాఖ్యలు చేస్తూనే.. గుజరాత్‌ పోలీసుల అత్యుత్సాహంపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. ఎంపీపై నమోదు చేసిన కేసును కొట్టెయ్యాల్సిందిగా ఆదేశాలు జారీ చేసింది. స్టాండప్‌ కమెడియన్‌ కుణాల్‌ కామ్రా చేసిన వ్యాఖ్యలపై కేసు నమోదైన నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు తాజా వ్యాఖ్యలు ప్రాధాన్యాన్ని సంతరించుకున్నాయి.

విచారణ సందర్భంగా ధర్మాసనం కీలక వ్యాఖ్యలు

• ఒక వ్యక్తి లేదా సమూహం వ్యక్తపరిచే అభిప్రాయాలను ఎక్కువ మంది వ్యతిరేకించినా సరే.. ఆ వ్యక్తి భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛను తప్పనిసరిగా గౌరవించాలి.
• రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్‌ 19(1) (వాక్‌స్వాతంత్య్ర స్వేచ్ఛ) ఇచ్చిన హక్కులను ఆర్టికల్‌ 19(2) (వాక్‌ స్వాతంత్య్రంపై ఆంక్షలు) ఎన్నడూ మరుగున పడేయకూడదు.
• కవిత్వం, నాటకం, సినిమాలు, వ్యంగ్యం, కళలు, సాహిత్యం వంటివి మనుషుల జీవితాన్ని మరింతగా అర్ధవంతం చేస్తాయి. ఆలోచనలు, అభిప్రాయాలను వ్యక్తీకరించే స్వేచ్ఛ లేనప్పుడు.. ఆర్టికల్‌ 21 కల్పించిన గౌరవప్రదంగా జీవించడం అనే హక్కును సాధించడం అసాధ్యమే అవుతుంది.
• ఆరోగ్యకరమైన ప్రజాస్వామిక వ్యవస్థలో విభిన్న అభిప్రాయాలను లేదా విరుద్ధమైన భావాలను వ్యతిరేకించాలని అనుకుంటే.. వాదనకు ప్రతివాదనతో సమాధానం చెప్పాలి. అంతేకానీ అణచివేతను ప్రయోగించకూడదు.
• ఒకవేళ ఎవరైనా వ్యక్తుల వ్యాఖ్యలపై ఆంక్షలు విధించాల్సి వస్తే.. అవి సహేతుకంగా, ఆమోదయోగ్యంగా ఉండాలి.
• వ్యక్తుల వాక్‌ స్వాతంత్య్రం అనేది ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అంతర్భాగం. దాన్ని రక్షించడం, ప్రజల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడటం న్యాయస్థానాలతో పాటు పోలీసుల విధి.
• రాజ్యాంగం, దాని ఆదర్శాలను కాపాడాల్సిన బాధ్యత న్యాయమూర్తులమైన మనపై కూడా ఉంది.