Supreme court | గవర్నర్ల ఇష్టారాజ్యం చెల్లదు.. ప్రజా ప్రభుత్వానిదే పాలనాధికారం

ఢిల్లీపై గుత్తాధిపత్యం సాధించాలనుకొన్న కేంద్రంలోని బీజేపీ సర్కారు కుట్రలు బెడిసికొట్టాయి. ఓటర్లు ఎన్నుకొన్న ప్రభుత్వానికే పాలనాధికారాలు ఉంటాయని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తేల్చిచెప్పింది. స్థానిక ప్రభుత్వ నిర్ణయాలకు లెఫ్టినెంట్‌ గవర్నర్‌ (ఎల్జీ) సైతం కట్టుబడి ఉండాలని స్పష్టం చేసింది.

• ఢిల్లీ సర్కారు నిర్ణయాలకు ఎల్జీ కట్టుబడి ఉండాల్సిందే
• అడ్మిన్‌ సర్వీసుల వివాదంలో కేంద్రానికి సుప్రీంకోర్టు షాక్‌
• అధికారులపై సర్వాధికారాలు స్థానిక ప్రభుత్వానికే
• ఐదుగురు సభ్యుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం కీలక వ్యాఖ్యలు
• 8 ఏండ్ల సుదీర్ఘ పోరాటంలో కేజ్రీ సర్కారుకు భారీ విజయం

ఢిల్లీపై గుత్తాధిపత్యం సాధించాలనుకొన్న కేంద్రంలోని బీజేపీ సర్కారు కుట్రలు బెడిసికొట్టాయి. ఓటర్లు ఎన్నుకొన్న ప్రభుత్వానికే పాలనాధికారాలు ఉంటాయని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం తేల్చిచెప్పింది. స్థానిక ప్రభుత్వ నిర్ణయాలకు లెఫ్టినెంట్‌ గవర్నర్‌ (ఎల్జీ) సైతం కట్టుబడి ఉండాలని స్పష్టం చేసింది. దీంతో ఢిల్లీలో ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యం సాధించాలనుకొన్న కేంద్రానికి పెద్ద ఎదురుదెబ్బ తగిలినట్టయింది.

Supreme court | (స్పెషల్‌ టాస్క్‌ బ్యూరో) హైదరాబాద్‌, మే 11 (నమస్తే తెలంగాణ): దేశ రాజధాని ఢిల్లీ పాలనా వ్యవహారాల వివాదంపై దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. ప్రజలచే ఎన్నికైన స్థానిక ప్రభుత్వానికే ప్రభుత్వాధికారులపై శాసన, కార్యనిర్వాహణపరమైన పాలనాధికారాలు ఉంటాయని తేల్చిచెప్పింది. ప్రభుత్వాధికారులపై అక్కడి స్థానిక సర్కారుకు అధికారాలు ఉండబోవంటూ ఢిల్లీ హైకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన తీర్పును ధర్మాసనం తోసిపుచ్చింది. ఈ విషయంలో 2019లో అప్పటి సింగిల్‌ జడ్జి ఇచ్చిన తీర్పుతో తాము ఏకీభవించబోమని తేల్చిచెప్పింది. ఎన్నికైన స్థానిక ప్రభుత్వ నిర్ణయాలకు లెఫ్టినెంట్‌ గవర్నర్‌ (ఎల్జీ) కట్టుబడి ఉండాలని స్పష్టం చేసింది.

పబ్లిక్‌ ఆర్డర్‌, పోలీసు వ్యవస్థ, భూ వ్యవహారాల వంటి కార్యనిర్వాహక అధికారాలు మాత్రమే కేంద్రానికి ఉంటాయన్న ధర్మాసనం.. మిగతా అన్ని పరిపాలనాపరమైన అధికారాలు స్థానిక ప్రభుత్వం నియంత్రణలో ఉండాలని నొక్కిచెప్పింది. ఈ మేరకు గురువారం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సీజేఐ డీవై చంద్రచూడ్‌తో కూడిన ఐదుగురు సభ్యుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా కీలక తీర్పు వెలువరించింది. తీర్పునిచ్చిన ధర్మాసనంలో జస్టిస్‌లు ఎంఆర్‌ షా, కృష్ణ మురారి, హిమాకోహ్లీ, పీఎస్‌ నరసింహ సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఢిల్లీలో పాలనాపరమైన అధికారాల కోసం 8 ఏండ్లుగా జరుగుతున్న సుదీర్ఘ పోరాటంలో కేజ్రీ సర్కారుకి భారీ విజయం దక్కినట్టయ్యింది.

విచారణ సమయంలో సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

• దేశంలోని ఇతర కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లోని పరిస్థితులు ఢిల్లీలో ఉండవు. దేశానికి రాజధాని కావడంతో ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేకత ఉన్నది.
• ఇక్కడ పబ్లిక్‌ ఆర్డర్‌, పోలీసు వ్యవస్థ, భూ వ్యవహారాల వంటి కార్యనిర్వాహక అధికారాలు కేంద్రానికి ఉంటాయి.
• అయితే, ఇతర రాష్ర్టాల మాదిరిగానే ఢిల్లీలోనూ ప్రజలు ఎన్నుకున్న స్థానిక ప్రభుత్వం ఉందన్నది వాస్తవం. కాబట్టి, ప్రభుత్వాధికారులపై శాసన, కార్యనిర్వాహణపరమైన పాలనాధికారాలు సర్వస్వం ప్రజాప్రతినిధులతో కూడిన ప్రభుత్వానికే ఉంటాయి. కారణం, ఇది ప్రజలు ఎన్నుకొన్న ప్రభుత్వం.
• రాజధాని పరిధిలో పాలనా వ్యవహారాలపై నియంత్రణ కూడా స్థానిక ప్రభుత్వానిదే. లోకల్‌ గవర్నమెంట్‌ నిర్ణయాలకు లెఫ్ట్‌నెంట్‌ గవర్నర్‌ (ఎల్జీ) కట్టుబడి ఉండాలి. అవసరమైతే ప్రజాప్రతినిధులకు శాసనపరంగా తగిన సలహాలు, సూచనలు చేయాలి.
• ప్రజలు ఓట్లేస్తే గెలిచిన ప్రజాప్రతినిధులు, మంత్రుల ఆదేశాలను అధికారులు పాటించకపోయినా.. క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులను వారికి ఎప్పటికప్పుడు వివరించకపోయినా.. అప్పుడు సమగ్ర పాలనా విధానాలపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది.
• ఓట్లేస్తే ఏర్పడిన ప్రభుత్వాలు ప్రజలకు జవాబుదారిగా ఉండాలి. కాబట్టి, నిజమైన అధికారాలు అసెంబ్లీకే ఉంటాయి. అధికారుల నియామకం కూడా ఇందులోకే వస్తుంది.
• ప్రజాస్వామ్యం, సమాఖ్యస్ఫూర్తి రాజ్యాంగ మూలస్వరూపంలో భాగమే. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వంలో అసలైన అధికారాలు.. ప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రజాప్రతినిధుల చేతుల్లోనే ఉండాలి. అదే న్యాయం.
• ఢిల్లీ పరిధిలో పాలనాధికారాలు స్థానిక ప్రభుత్వానికి ఉండవంటూ 2019లో జస్టిస్‌ అశోక్‌ భూషణ్‌ ఇచ్చిన తీర్పుతో ఏకీభవించలేం.
• ప్రజలు ఎన్నుకొన్న స్థానిక ప్రభుత్వాన్ని కాదని.. పాలనాధికారాలను కేంద్రానికి అప్పగించడమనే చర్యను రాజ్యాంగానికి విరుద్ధంగానే భావించాలి. అది సమాఖ్యవ్యవస్థను, ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాలరాయడమే అవుతుంది.
• ఐఏఎస్‌, రోజూవారీ పరిపాలన కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించే జాయింట్‌ క్యాడర్‌ సర్వీసులు ఢిల్లీలోని స్థానిక ప్రభుత్వం నియంత్రణలోనే ఉంటాయి.

అసలేంటి వివాదం?

ఢిల్లీలోని అన్ని పాలనా సర్వీసులు కేంద్రం పరిధిలోకే వస్తాయంటూ 2015లో కేంద్రహోంశాఖ ఒక నోటిఫికేషన్‌ జారీ చేసింది. దీన్ని సవాల్‌ చేస్తూ కేజ్రీవాల్‌ ప్రభుత్వం ఢిల్లీ హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఢిల్లీ హైకోర్టు కేజ్రీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా తీర్పునిచ్చింది. దీంతో ఆప్‌ సర్కారు సుప్రీంను ఆశ్రయించింది. సుప్రీం ద్విసభ్య ధర్మాసనం భిన్నాభిప్రాయ తీర్పును వెలువరించింది. ప్రభుత్వానికి అధికారాలు లేవని జస్టిస్‌ అశోక్‌ భూషణ్‌, జస్టిస్‌ ఏకే సిక్రీ ఈ తీర్పును వ్యతిరేకించారు. దీంతో ఈ వివాదం ఐదుగురు సభ్యులున్న రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి చేరింది.