Type 2 Diabetes | టైప్-2 డయాబెటిస్ (Type 2 Diabetes) ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మందిని ప్రభావితం చేస్తున్న దీర్ఘకాలిక వ్యాధి. ఈ వ్యాధిలో శరీరం గ్లూకోజ్ను సరిగ్గా వినియోగించుకోలేకపోతుంది. ప్రధానంగా ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ పెరగడం లేదా శరీరం సరిపడా ఇన్సులిన్ ను ఉత్పత్తి చేయకపోవడం వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పెరుగుతాయి. సరైన నియంత్రణ లేకపోతే కిడ్నీ సమస్యలు, అంధత్వం, గుండె జబ్బులు వంటి తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది. కుటుంబ చరిత్ర టైప్-2 డయాబెటిస్కు ముఖ్యమైన రిస్క్ ఫ్యాక్టర్. తల్లిదండ్రులు లేదా సోదరులు ఈ వ్యాధితో బాధపడితే, కుటుంబంలోని ఇతరులకు కూడా వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. దీనికి జన్యుపరమైన కారణాలతోపాటు కుటుంబంలో ఒకే విధమైన ఆహార అలవాట్లు, జీవనశైలి కూడా కారణం అవుతాయి. ఇలాంటి కుటుంబాల్లో ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ లేదా మెటబాలిక్ సమస్యలు ముందుగానే కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నా కూడా ముందస్తు జాగ్రత్తలతో ఈ వ్యాధిని నివారించడం లేదా ఆలస్యం చేయడం సాధ్యమేనని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మొదటగా బరువును నియంత్రించడం చాలా ముఖ్యం. సమతుల ఆహారం, క్రమం తప్పని వ్యాయామంతో ఆరోగ్యకరమైన బరువును నిర్వహించాలి. ప్రస్తుతం ఉన్న బరువులో కేవలం 5 నుంచి 7 శాతం తగ్గించినా టైప్-2 డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. ముఖ్యంగా పొట్ట చుట్టూ ఉండే కొవ్వు ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్కు ప్రధాన కారణం కాబట్టి దాన్ని తగ్గించడం అవసరం. రెండవది అధిక ఫైబర్, తక్కువ గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ ఉన్న ఆహారం తీసుకోవాలి. పప్పులు, ఆకుకూరలు, గింజలు, పూర్తి ధాన్యాలు వంటి ఆహారాలు రక్తంలో చక్కెర శోషణను నెమ్మది చేస్తాయి. చక్కెర కలిగిన పానీయాలు, సోడాలు, జ్యూసులను తగ్గించి నీరు లేదా హెర్బల్ టీ వంటి వాటిని తీసుకోవడం మంచిది. ప్లేట్ మెథడ్ పాటించడం ద్వారా సమతుల ఆహారం తీసుకోవచ్చు.
మూడవది శారీరక చురుకుదనం పెంచాలి. వారానికి కనీసం 150 నిమిషాల మోస్తరు వ్యాయామం చేయాలి. అలాగే వారంలో రెండు సార్లు వెయిట్ ట్రైనింగ్ లేదా బాడీవెయిట్ వ్యాయామాలు చేయడం ద్వారా కండరాల ఇన్సులిన్ సెన్సిటివిటీ మెరుగుపడుతుంది. నాలుగవది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోవాలి. ముఖ్యంగా 35 సంవత్సరాలకు పైబడినవారు లేదా ఇతర ప్రమాద కారకాలు ఉన్నవారు ఫాస్టింగ్ బ్లడ్ షుగర్, HbA1c వంటి పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ప్రీ-డయాబెటిస్ దశలోనే గుర్తిస్తే జీవనశైలిలో మార్పులతో పూర్తిగా నియంత్రించవచ్చు. అదనంగా రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను కూడా పర్యవేక్షించడం అవసరం. ఐదవది రోజువారీ అలవాట్లను మెరుగుపరచాలి. రోజుకు 7-9 గంటల నాణ్యమైన నిద్ర అవసరం. నిద్రలేమి ఇన్సులిన్, ఆకలి నియంత్రణ హార్మోన్లపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడం కూడా ముఖ్యం, ఎందుకంటే దీర్ఘకాలిక స్ట్రెస్ రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను పెంచుతుంది. యోగా, ధ్యానం, శ్వాసాభ్యాసాలు ఉపయుక్తంగా ఉంటాయి. అలాగే ధూమపానం మానేయడం చాలా అవసరం, ఎందుకంటే ఇది ఇన్సులిన్ ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది.
జన్యుపరమైన కారణాలు ఉన్నప్పటికీ అధిక బరువు, కూర్చునే జీవనశైలి, ఒత్తిడి, వయస్సు, Poly cystic Ovary Syndrome, అనారోగ్యకర ఆహారం, ధూమపానం, మద్యం వంటి అంశాలు కూడా టైప్-2 డయాబెటిస్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నవారు కూడా ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని అనుసరించడం ద్వారా టైప్-2 డయాబెటిస్ను నియంత్రించవచ్చు లేదా దాని ప్రారంభాన్ని ఆలస్యం చేయవచ్చు. చిన్న చిన్న మార్పులు దీర్ఘకాలికంగా పెద్ద ఫలితాలను ఇస్తాయని నిపుణులు తెలియజేస్తున్నారు.