గుండెకు థైరాయిడ్‌ ముప్పు

గుండె జబ్బులు.. ఈ మధ్య కాలంలో ఎవరికి, ఎప్పుడు, ఎలా వస్తున్నాయో తెలియని పరిస్థితి. అయితే ఈ గుండె జబ్బులకు చాలా కారణాలున్నాయి. అందులో ఒకటి థైరాయిడ్‌. సాధారణంగా థైరాయిడ్‌ సమస్యలు అంటే బరువు పెరగడం లేదా బరువు తగ్గడం, అలసట, జీవక్రియలో మార్పులు గుర్తుకొస్తాయి. అయితే థైరాయిడ్‌ గ్రంథి పనితీరుకు గుండె ఆరోగ్యంతోనూ కీలక సంబంధం ఉంది.

గుండె జబ్బులు.. ఈ మధ్య కాలంలో ఎవరికి, ఎప్పుడు, ఎలా వస్తున్నాయో తెలియని పరిస్థితి. అయితే ఈ గుండె జబ్బులకు చాలా కారణాలున్నాయి. అందులో ఒకటి థైరాయిడ్‌. సాధారణంగా థైరాయిడ్‌ సమస్యలు అంటే బరువు పెరగడం లేదా బరువు తగ్గడం, అలసట, జీవక్రియలో మార్పులు గుర్తుకొస్తాయి. అయితే థైరాయిడ్‌ గ్రంథి పనితీరుకు గుండె ఆరోగ్యంతోనూ కీలక సంబంధం ఉంది. థైరాయిడ్‌ హార్మోన్లు గుండె వేగం, రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్‌, గుండె సంకోచాలు, గుండె రిథమ్‌పై ప్రభావం చూపుతాయి. అందువల్ల థైరాయిడ్‌ ఎకువగా పనిచేసినా, తకువగా పనిచేసినా గుండెపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అయితే, సరైన అవగాహన లేకపోవడం వల్ల చాలామంది థైరాయిడ్‌ బాధితులు పలురకాల గుండె సమస్యలకు గురవుతున్నారు.

థైరాయిడ్‌ హార్మోన్లు అధికంగా ఉత్పత్తి కావడాన్ని ‘హైపర్‌ థైరాయిడిజం’ అంటారు. ఈ పరిస్థితిలో గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడంతో పాటు గుండెపై పనిభారం పెరుగుతుంది. హైపర్‌ థైరాయిడిజం వల్ల వచ్చే ముఖ్యమైన గుండె సంబంధిత సమస్యల్లో ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌ (ఏఎఫ్‌) ఒకటి. ఇది గుండె రిథమ్‌ను దెబ్బతీస్తుంది. తద్వారా రక్తం గడ్డకట్టడం, స్ట్రోక్‌ వంటి సమస్యల ప్రమాదం పెరగవచ్చు. ముఖ్యంగా వృద్ధుల్లో ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌ కొన్నిసార్లు అంతర్లీన థైరాయిడ్‌ సమస్యకు తొలి సంకేతంగా ఉండవచ్చు.

హైపర్‌ థైరాయిడ్‌ లక్షణాలు

• గుండె వేగంగా లేదా బలంగా కొట్టుకోవడం
• గుండె దడ
• శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
• అధికంగా చెమటలు పట్టడం
• చేతులు వణకడం
• వేడి తట్టుకోలేకపోవడం
• కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం
• ఆందోళన లేదా అసహనం

థైరాయిడ్‌ తకువగా పనిచేస్తే..

థైరాయిడ్‌ హార్మోన్ల ఉత్పత్తి తగ్గడాన్ని ‘హైపో థైరాయిడిజం’ అంటారు. ఇది కూడా గుండె ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. హైపో థైరాయిడిజానికి, కొలెస్ట్రాల్‌కు మధ్య సంబంధం కీలకమైనది. హైపో థైరాయిడిజంను నిర్లక్ష్యం చేస్తే, అది ఎల్‌డీఎల్‌ కొలెస్ట్రాల్‌ను పెంచి, అథెరోస్లెరోసిస్‌, కరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధికి దారితీసే ప్రమాదం లేకపోలేదు.

లక్షణాలు

• గుండె వేగం తగ్గడం
• ఎల్‌డీఎల్‌ కొలెస్ట్రాల్‌ పెరగడం
• రక్తపోటు పెరగడం
• అలసట, వ్యాయామ సామర్థ్యం తగ్గడం
• తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో శరీరంలో ద్రవం నిల్వ కావడం

గుండె దడను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు

గుండె దడ వచ్చినప్పుడు దాన్ని కేవలం ఆందోళన లేదా ఒత్తిడిగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. థైరాయిడ్‌ అధికంగా పనిచేయడం వల్ల అసాధారణ గుండె రిథమ్‌లు, ముఖ్యంగా ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌ సమస్యలు రావచ్చు. లేదా ఇప్పటికే ఉన్న సమస్య మరింత తీవ్రం కావచ్చు.

నిర్ధారణ పరీక్షలు

• ఈసీజీ ద్వారా గుండె రిథమ్‌ను పరిశీలించవచ్చు.
• TSH, Free T4 వంటి రక్త పరీక్షలతో థైరాయిడ్‌ పనితీరును తెలుసుకోవచ్చు.

తస్మాత్‌ జాగ్రత్త

కరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధి, హార్ట్‌ ఫెయిల్యూర్‌ లేదా గుండె రిథమ్‌ సమస్యలు ఉన్నవారు థైరాయిడ్‌ అసాధారణతల విషయంలో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి. థైరాయిడ్‌ హార్మోన్లు అధికంగా లేదా తకువగా ఉన్నా గుండె వేగం, రక్తపోటు, లక్షణాలు, లిపిడ్‌ స్థాయులపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది. థైరాయిడ్‌ మందులను వైద్యుల సూచన మేరకే తీసుకోవాలి. సొంతంగా మందులు ప్రారంభించడం, ఆపడం లేదా మోతాదు మార్చడం చేయకూడదు.

ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే..

• కొత్తగా లేదా తరచుగా గుండె దడ రావడం
• అసాధారణంగా వేగంగా లేదా క్రమరహితంగా గుండె కొట్టుకోవడం
• శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
• ఛాతీలో అసౌకర్యం
• తల తిరగడం లేదా సృ్పహ కోల్పోవడం
• అకారణంగా బరువు పెరగడం లేదా తగ్గడం
• తీవ్రమైన అలసట లేదా వ్యాయామ సామర్థ్యం తగ్గడం ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే సత్వరం వైద్యుణ్ని సంప్రదించడం చాలా అవసరం.

తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

• థైరాయిడ్‌, గుండె పనితీరు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటుంది. అందుకని థైరాయిడ్‌ సమస్య ఉన్న వారు ప్రతి ఆరు నెలలకు ఒకసారి థైరాయిడ్‌ పరీక్షతో పాటు గుండె పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
• థైరాయిడ్‌ సమస్య ఉన్నంత మాత్రాన తప్పనిసరిగా గుండె జబ్బులు వస్తాయని కాదు. అయితే థైరాయిడ్‌ సమస్యకు చికిత్స తీసుకోకపోతే దాని ప్రభావం మాత్రం గుండె సంబంధిత సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకని థైరాయిడ్‌ సమస్యను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా సకాలంలో చికిత్స తీసుకోవాలి.
• ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవాలి
• క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయాలి
• పొగాకుకి దూరంగా ఉండాలి
• రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్‌, మధుమేహం వంటి వాటిని నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలి

-మహేశ్వర్‌రావు బండారి