Ground water | భూగర్భ జలాల తోడివేతపై పన్ను.. ఇకపై ప్రతి లీటరు నీటికీ లెక్క చెప్పాల్సిందే

గ్రేటర్‌ హైదరాబాద్‌ సహా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నివాస గృహాలు మినహా ప్యాకేజ్డ్‌ డ్రింకింగ్‌ వాటర్‌ సప్లయ్‌ యూనిట్లు, బల్‌ సప్లయర్స్‌, భారీ హౌసింగ్‌ సొసైటీలు, ప్రైవేట్‌ ట్యాంకర్లు భూగర్భ జలాలను ఇష్టారాజ్యంగా వెలికితీసి వినియోగించుకోకుండా ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు చేపట్టింది.

• స్మార్ట్‌మీటర్లు, టెలిమెట్రిల ఏర్పాటు
• ప్రతి రెండేండ్లకు ఒకసారి ఎన్‌వోసీ చేయించాల్సిందే
•  కొత్త నిబంధనలను సిద్ధం చేసిన ప్రభుత్వం

Ground water | హైదరాబాద్‌, జూన్‌ 25(నమస్తే తెలంగాణ): గ్రేటర్‌ హైదరాబాద్‌ సహా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నివాస గృహాలు మినహా ప్యాకేజ్డ్‌ డ్రింకింగ్‌ వాటర్‌ సప్లయ్‌ యూనిట్లు, బల్‌ సప్లయర్స్‌, భారీ హౌసింగ్‌ సొసైటీలు, ప్రైవేట్‌ ట్యాంకర్లు భూగర్భ జలాలను ఇష్టారాజ్యంగా వెలికితీసి వినియోగించుకోకుండా ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలు చేపట్టింది. ఆ దిశగా కొత్త మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. ఇకపై నిర్ణీత మొత్తంలో రుసుం చెల్లించడాన్ని తప్పనిసరి చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇప్పటి వరకు ఇవన్నీ ప్రభుత్వానికి ఒక్క రూపాయి కూడా చెల్లించకుండానే భూగర్భ జలాలను వినియోగించుకుంటున్నాయి.

దీనికి తోడు ప్యాకేజ్డ్‌ డ్రింకింగ్‌ వాటర్‌ యూనిట్లను కొందరు అక్రమంగా ఏర్పాటు చేస్తూ భూగర్భ జలాలను యథేచ్ఛగా తోడేస్తూ సొమ్ము చేసుకుంటున్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నది. ఇందులో భాగంగా తెలంగాణ స్టేట్‌ గ్రౌండ్‌ వాటర్‌ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్‌ రూల్స్‌-2023ను సిద్ధం చేసింది. ఇటీవలే ఇందుకు సంబంధించిన నూతన మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. త్వరలోనే వాటిని అమలు చేయనుంది. ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు నీరు, చెట్టు, భూమి చట్టాన్ని (వాల్టా) అమలు చేస్తూ భూగర్భ జలాల వెలికితీతను నియంత్రిస్తున్నది. ఇకపై దాని స్థానంలో కొత్త విధానాన్ని అమలు చేయనున్నది. సెంట్రల్‌ గ్రౌండ్‌ వాటర్‌ అథారిటీ (సీజీడబ్ల్యూఏ) సిఫారసులకు అనుగుణంగా తెలంగాణ స్టేట్‌ గ్రౌండ్‌ వాటర్‌ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్స్‌ రూల్స్‌- 2023ని, కొత్త చార్జీలను రూపొందించింది. 2020 నుంచే పలు రాష్ర్టాలు ఈ విధానాన్ని అమలు చేస్తుండగా ఇప్పుడు తెలంగాణ కూడా ఆ జాబితాలో చేరింది.

నిబంధనలు ఇలా

• కొత్త విధానంలో భూగర్భజలాల వెలికితీతను కొలిచేందుకు సాధారణ అవుట్‌లెట్‌ పాయింట్‌ వద్ద టెలిమెట్రితో ట్యాంపర్‌ ప్రూఫ్‌ డిజిటల్‌ వాటర్‌ ఫ్లో మీటర్లను ఏర్పాటు చేస్తారు. పరిశ్రమలు, వాటర్‌ యూనిట్ల వద్ద కూడా స్మార్ట్‌మీటర్లను బిగిస్తారు.
• వినియోగదారులు 25 క్యూబిక్‌ మీటర్లు (1,000 లీటర్లు) మేర భూగర్భజలాలను ఉచితంగా వినియోగించుకోవచ్చు.
• 26 నుంచి 50 క్యూబిక్‌ మీటర్ల వరకు రెసిడెన్షియల్‌ అపార్ట్‌మెంట్లు, హౌసింగ్‌ సొసైటీలు లీటరుకు రూపాయి చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. 50 క్యూబిక్‌ మీటర్లు దాటితే మాత్రం లీటరుకు రూ.2 వసూలు చేస్తారు.
• ప్యాకేజ్డ్‌ డ్రింకింగ్‌ వాటర్‌ యూనిట్ల నుంచి 50 క్యూబిక్‌ మీటర్ల వరకు రూపాయి వసూలు చేస్తారు. 5000 క్యూబిక్‌ మీటర్లు, అంతకంటే ఎకువగా భూగర్భజలాలను తోడితే లీటరుకు రూ.10 వసూలు చేస్తారు.
• సెమీ క్రిటికల్‌, క్రిటికల్‌ డ్రింకింగ్‌ వాటర్‌ యూనిట్ల వారీగా విభజించి దాని ప్రకారం చార్జీలు వసూలు చేస్తారు. భూగర్భజల వనరుల లభ్యతను బట్టి చార్జీలు లీటరుకు రూ.2 నుంచి రూ.60 మధ్య ఉండనున్నాయి.
• ట్యాంకర్ల ద్వారా భూగర్భజలాలను పెద్దమొత్తంలో సరఫరా చేసే ప్రైవేట్‌ యూనిట్లు ట్యాంకర్ల సామర్థ్యాన్ని బట్టి లీటరుకు రూ.10, రూ.20, రూ.25 చొప్పున చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
• భారీ గృహ సముదాయాలు సీవేజ్‌ ట్రీట్‌మెంట్‌ ప్లాంట్లను (ఎస్‌టీపీ) ఏర్పాటు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
• పరిశ్రమలు నీటి వృథాను అరికట్టేందుకు, వినియోగ సామర్థ్యాన్ని పెంచుకునేందుకు అత్యాధునిక టెక్నాలజీ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసుకోవాలి.
• ప్రతి రోజూ 100 క్యూబిక్‌ మీటర్లకంటే ఎక్కువ భూగర్భ జలాలను వినియోగించుకునే పరిశ్రమలు ప్రతి సంవత్సరం వాటర్‌ ఆడిట్‌ను గుర్తింపు పొందిన సంస్థల ద్వారా నిర్వహించి నివేదికలు అందజేయాల్సి ఉంటుంది.
• రూప్‌ టాఫ్‌ రెయిన్‌ వాటర్‌ హార్వెస్టింగ్‌ పద్ధతులను పాటించాలి.
• సేఫ్‌, సెమీ క్రిటికల్‌, క్రిటికల్‌ జోన్‌లో ఉన్న వారు ప్రతి 3-5ఏళ్లకు ఒకసారి ఎన్‌వోసీని రెన్యువల్‌ చేసుకోవాలి. ఓవర్‌ ఎక్స్‌ట్రాక్షన్‌ జోన్‌లో ఉన్నవారు ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి ఎన్‌వోసీని రెన్యువల్‌ చేసుకోవాలి.