హైదరాబాద్, అక్టోబర్ 6 (నమస్తే తెలంగాణ): తెలంగాణలో రోడ్డు ప్రమాదాల నివారణకు ఓ కొత్త వ్యవస్థకు శ్రీకారం చుట్టినా.. అది కాగితాలకు మాత్రమే పరిమితమైంది. ట్రాఫిక్ నిర్వహణతోపాటు రోడ్డు, రైలు భద్రతను సమగ్రంగా పర్యవేక్షించేందుకు ‘తెలంగాణ ట్రాఫిక్ మేనేజ్మెంట్, రోడ్ అండ్ రైల్ సేఫ్టీ బ్యూరో (టీజీ-మార్స్)ను ప్రభుత్వం ఏర్పాటుచేసింది. ప్రమాదాల నియంత్రణ, శాస్త్రీయ ట్రాఫిక్ నిర్వహణ, హైవే పెట్రోలింగ్, ప్రమాదాల దర్యాప్తు, అత్యవసర స్పందన వంటి బాధ్యతలను ఈ బ్యూరోకు అప్పగించింది. అయితే, బ్యూరో ఏర్పాటు ఉత్తర్వులు వెలువడినా.. దాన్ని నడిపించే కీలక అధికారుల నియామకాలు, క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది సమీకరణ, కార్యాచరణ యంత్రాంగం విషయంలో మాత్రం స్పష్టత లేకపోవడంతో ఇది ఆరంభశూరత్వమనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
సెప్టెంబర్ 24న టీజీ మార్స్ ఏర్పాటుకు ఉత్తర్వులు జారీ కాగా.. ఈ ప్రత్యేక విభాగానికి ఏడీజీపీ/ఐజీ స్థాయి అధికారి నేతృత్వం వహించాల్సి ఉంది. కానీ ఉన్నతాధికారులను ఎవరిని నియమించాలనే సంశయంలో ప్రభుత్వం, పోలీసుశాఖ కొట్టుమిట్టాడుతుండగా.. కిందిస్థాయిలో అధికారుల నియామకానికి ఎలాంటి ఆదేశాలు నేటికీ రాలేదని విశ్వసనీయ సమాచారం. రాష్ట్రంలోని 32 వేల కిలోమీటర్లకు పైగా రహదారులు, 1.8 కోట్లకు పైగా వాహనాల రాకపోకలను పర్యవేక్షించే స్థాయిలో వ్యవస్థను రూపొందించినా.. ప్రతి పోలీస్స్టేషన్ పరిధిలో ‘ప్రత్యేక రోడ్ సేఫ్టీ రెస్పాన్స్ ఆఫీసర్స్’ను నియమించలేదు. 50 కిలోమీటర్లకు పైగా ఉన్న హైవేలు, ఓఆర్ఆర్పై ‘ప్రత్యేక పెట్రోలింగ్ వ్యవస్థ’లో సిబ్బంది నియామకంపై ప్రభుత్వానికి ఒక స్పష్టత కూడా లేదు.
తెలంగాణలో రోడ్డు ప్రమాదాలు ఎంత తీవ్రస్థాయిలో ఉన్నాయో అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రతిరోజూ నమోదవుతున్న మరణాలే నిదర్శనం. పార్లమెంట్కు కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వశాఖ ఇచ్చిన సమాధానాల ప్రకారం.. తెలంగాణలో రోజుకు కనీసం 21 మంది చనిపోతుంటే.. 77 మంది గాయపడుతున్నారు. 2024లో రోజుకు 20 మంది చనిపోతే.. 42 మంది వరకు గాయపడ్డారు. అలాగే 2025లో రోజుకు సగటున 18 మంది చనిపోతే.. 40 మంది వరకు గాయపడ్డారు. రాష్ట్రంలో రోజూ సగటున కనీసం 20 మంది చనిపోతుంటే.. 50 మంది వరకు గాయపడుతున్నారు. ఈ ఏడాది మొదటి ఆరు నెలల్లో దారుణంగా రోడ్డు ప్రమాదాలు సంభవించాయి. జూలై 27 వరకు 16,179 ప్రమాదాలు చోటు చేసుకోగా.. 4,452 మంది చనిపోయారు.. 16,043 మంది గాయపడ్డారు. పరిస్థితి ఇంత దారుణంగా ఉన్నా కూడా.. రోడ్డు భదత్రకు కేవలం కాగితాలు విడుదల చేసి.. ఉన్నతాధికారులు, క్షేత్రస్థాయి అధికారుల నియామకాల్లో నిర్లక్ష్యం వహిస్తుందనే వాదన వినిపిస్తున్నది.
రోడ్డు భద్రత ఒక పోలీసు శాఖ బాధ్యత మాత్రమే కాకపోయినా.. సంబంధిత శాఖలను సమన్వయం చేసుకోవడంలో తీవ్ర నిర్లక్ష్యం ఉన్నట్లు తెలుస్తున్నది. పోలీసు, రవాణా శాఖ, ఆర్ అండ్ బీ, జాతీయ రహదారుల సంస్థలు, పంచాయతీరాజ్, మున్సిపల్ సంస్థలు, జీహెచ్ఎంసీ, విద్యుత్తు సంస్థలు, వైద్య ఆరోగ్యశాఖ.. ఇలా అనేక విభాగాల సమన్వయం అవసరం. పోలీసులు ప్రమాద గణాంకాలు అందిస్తే.. రోడ్డు ఇంజినీరింగ్ విభాగాలు సాంకేతిక పరిషారం చూపాలి. రవాణాశాఖ వాహనాల ఫిట్నెస్, డ్రైవింగ్ లైసెన్సులు, ఓవర్ లోడింగ్, నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై చర్యలు తీసుకోవాలి.
స్థానిక సంస్థల అధికారులు ఫుట్పాత్ల ఆక్రమణలు, పారింగ్, వీధి దీపాలు, డ్రైనేజీ సమస్యలను పరిషరించాలి. వైద్యశాఖ ప్రమాద బాధితులకు గోల్డెన్ అవర్లో చికిత్స అందేలా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలి. ఇంత నెట్వర్క్ను ఇన్నాళ్లుగా సమన్వయం చేసుకోవడానికి టీమార్స్ వంటి వ్యవస్థను తీసుకొచ్చినా.. దాని ప్రాధాన్యతను గుర్తించకపోవడంపై విమర్శలు వస్తున్నాయి. రోడ్డు ప్రమాదంలో మొదటి కొన్ని నిమిషాల్లో బాధితుడికి తక్షణ వైద్యం అందించే క్రమంలో ప్రతి పోలీస్స్టేషన్లో రోడ్ యాక్సిడెంట్ రెస్పాన్స్ ఆఫీసర్నైనా ఏర్పాటు చేయాలనే డిమాండ్ వినిపిస్తున్నది. ఎంతో కీలకమైన టీజీ మార్స్ వ్యవస్థ ఆరంభ శూరత్వంగా మిగులకూడదని ప్రజలు కోరుకుంటున్నారు.
ప్రమాదం జరిగిన ప్రతిసారీ వాహనదారుడి తప్పిదమే కారణమని తేల్చేయడం సరికాదన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. రోడ్డు డిజైన్, గుంతలు, సరైన డ్రైనేజీ లేకపోవడం, వెలుతురు కొరత, ప్రమాదకర మలుపులు, రోడ్డు విస్తరణ పనుల్లో భద్రతా ప్రమాణాల లోపం, సరైన సైన్బోర్డులు లేకపోవడం, కనిపించని రోడ్డు మార్జిన్లు, అక్రమ పారింగ్, ఆక్రమణలు కూడా ప్రమాదాలకు దోహదం చేస్తున్నాయి.
వర్షాలు పడినప్పుడు గుంతల్లో నీరు చేరి రోడ్డు కనిపించకపోవడం, రాత్రివేళల్లో స్ట్రీట్ లైట్లు పనిచేయకపోవడం, రహదారులపై హెచ్చరిక బోర్డులు లేకపోవడం కూడా ప్రమాదాలకు కారణమవుతున్నాయి. ఒకే రహదారిపై పదేపదే ప్రమాదాలు జరుగుతున్నా.. అకడి భౌగోళిక, ఇంజినీరింగ్, ట్రాఫిక్ కారణాలను సమగ్రంగా విశ్లేషించి శాశ్వత పరిషారం చూపే విధానం నేటికి అందుకోలేకపోతున్నారు. ప్రమాదాలు ఎకువగా జరుగుతున్న ప్రాంతాలను బ్లాక్ స్పాట్లుగా గుర్తించి అకడ ఇంజినీరింగ్ మార్పులు చేయడం రోడ్డు భద్రతలో అత్యంత కీలకం. ప్రమాదం జరిగిన ప్రదేశంలోనే కాకుండా.. ప్రమాదాలకు దారితీసే నమూనాలను ముందుగానే గుర్తించాల్సి ఉంటుంది. ఈ చర్యలను సీరియస్గా తీసుకోవడం లేదని అంటున్నారు.