ధరల ద్రవ్యోల్బణం-ఎగుమతి దిగుమతులపై ప్రభావం

వచ్చే ఆదాయాన్ని, చేయబోయే వ్యయాన్ని వివరించే నివేదికను బడ్జెట్‌ అంటారు. ప్రతి కుంటుంబం ఒక బడ్జెట్‌ను తయారు చేసుకుంటుంది. అది లిఖిత లేదా అలిఖిత కావచ్చు.

• వచ్చే ఆదాయాన్ని, చేయబోయే వ్యయాన్ని వివరించే నివేదికను బడ్జెట్‌ అంటారు. ప్రతి కుంటుంబం ఒక బడ్జెట్‌ను తయారు చేసుకుంటుంది. అది లిఖిత లేదా అలిఖిత కావచ్చు.
• బడ్జెట్‌పై ధరల ప్రభావం ఉంటుంది. ధరలు పెరిగినప్పుడల్లా బడ్జెట్‌లోటు ఏర్పడటం లేదా మిగులు తగ్గిపోవటం జరుగుతుంది.
• పెరిగిన ధరల ప్రభావం తప్పించుకోవడానికి, వినియోగ వ్యయం తగ్గించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
• ధరలు పెరిగిన వస్తువుల వాడకాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. దీనివల్ల వారి జీవన ప్రమాణం పడిపోతుంది.
• ధరల పెరుగుదల జీవన వ్యయాన్ని పెంచుతుంది. జీవన ప్రమాణాన్ని తగ్గిస్తుంది.
• ఈ విధంగా ధరల పెరుగుదలను ద్రవ్యోల్బణం అంటారు. దీర్ఘకాలంలో వస్తుసేవల సాధారణ ధరల స్థాయిలో పెరుగుదలను ద్రవ్యోల్బణం అంటారు. ద్రవ్యోల్బణ కాలంలో ఆదాయం మారదు కాబట్టి వినియోగాన్ని బలవంతంగా తగ్గించుకుంటారు.
• ద్రవ్యోల్బణం జీవన ప్రమాణాన్ని తగ్గించి, పేదరికంలోకి నెడుతుంది. సుఖమైన జీవనాన్ని గడపడానికి వారు ఉపయోగించే వస్తుసేవల సంఖ్యపై వారి జీవన ప్రమాణా లు ఆధారపడతాయి.

ద్రవ్యోల్బణ తీవ్ర దుష్ప్రభావానికి లోనయ్యేవారు

• స్థిరమైన ఆదాయం కలిగిన పెన్షనర్లు చేతిపనివారు చిన్న అమ్మకం దార్లు తక్కువ ఆదాయం కలిగిన ప్రైవేట్‌ ఉద్యోగులు రోజువారీ వేతనదారులు చిన్న పరిశ్రమల్లోని కార్మికులు
• జీవన ప్రమాణం ఒక కుటుంబానికి, ఒక వృత్తికి, మరొక వృత్తికి, ఒక ఆదాయ వర్గానికి మరొక ఆదాయ వర్గానికి, ఒక దేశానికి మరో దేశానికి నేరుగా ఉంటుంది.
• ఉదాహరణకు అమెరికాలో కారు, టెలివిజన్‌, మొబైల్‌ ఫోను కలిగి ఉండటాన్ని వారు ఉన్నత జీవనం కలిగి ఉన్నట్లుగా భావించరు. కానీ భారతదేశంలో ఇవి ఉన్నట్లయితే అధిక జీవన ప్రమాణం కలిగి ఉన్నట్లు భావిస్తారు.
• డబ్బుతో మనం వాస్తవంగా కొనగలిగిన వస్తుసేవల సంఖ్యను ద్రవ్య కొనుగోలు శక్తి అంటారు. ద్రవ్యోల్బణ కాలంలో వాస్తవ ఆదాయం ద్రవ్యం కొనుగోలు శక్తి పడిపోతాయి.
• ద్రవ్యోల్బణ కాలంలో కొనుగోలు శక్తి లేదా డబ్బు విలువ పడిపోతుంది.
• ద్రవ్యోల్బణాన్ని టోకు ధరల సూచీ ఆధారంగా లెక్కిస్తారు.
• పెరుగుతున్న ధరలు ప్రతి ఒక్కరిపై ఒకే రకమైన ప్రభావాన్ని చూపలేవు. కొన్ని వర్గాల వారిని పెరుగుతున్న ధరల నుంచి మినహాయించాలి.

పెరుగుతున్న ధరల నుంచి మినహాయించాల్సిన వర్గాలు

• కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు: వీరు పెరిగే ధరలకనుగుణంగా కరువుభత్యం డీఏ పొందుతారు.
• ధరలు ఒక శాతం పెరిగితే వారి జీతం కూడా ఒక శాతం పెరుగుతుంది. వీరి ఆదాయం ద్రవ్యోల్బణంతో పాటుగా పెరుగుతుంది.
• వ్యాపారులు : వీరు తాము అమ్మే వస్తువుల ధరలు పెంచడం ద్వారా అధిక జీవన వ్యయం రాబట్టుకొంటారు.
• ఉదాహరణకు పంచదార ధర పెరిగితే స్వీట్లు అమ్మేవారు, టీ అమ్మేవారు వాటి ధరలను పెంచుతారు.
  వివిధ సేవలు అందించేవారు: డ్రై క్లీనర్లు, క్షురకులు, లాయర్లు, డాక్టర్లు మొదలైన వివిధ సేవలను అందించే ప్రజలు ధరలు పెరిగినప్పుడల్లా వారి ఫీజును కూడా పెంచుతారు. ఉదాహరణకు డాక్టర్‌ రోగుల నుంచి ఎక్కువ ఫీజును వసూలు చేస్తారు.
  అధిక ధనవంతులు : వీరిపై ధరల పెరుగుదల ప్రభావం ఉండదు.
  కార్పొరేట్‌ రంగంలో పనిచేసేవారు: వీరిపై కూడా ధరల పెరుగుదల ప్రభావం ఉండదు.
• నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు పెరిగిన విధంగా పనిచేసే వారందరూ సులభంగా వాటికి పరిహారం పొందలేదు.
• వ్యవసాయ కూలీలు, నిర్మాణ రంగంలో పనిచేసే కార్మికులు ధరలు పెరిగాయి కాబట్టి వేతనాలు పెంచమని డిమాండ్‌ చేస్తారు.
• వేతనాల పెంపుదల కోసం ట్రేడ్‌ యూనియన్లు కొన్నిసార్లు సమ్మెకు పిలుపునిస్తాయి. అలాంటప్పుడు ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకొని యాజమాన్యం కార్మికుల మధ్య వేతన ఒప్పందం కుదిరేవిధంగా చేస్తుంది.
• ఒక దినసరి పనివారికి తప్ప మిగిలిన వృత్తులవారందరికి పెరిగిన ధరలకు అనుగుణంగా వేతనాలను నిర్ణీత కాలానికి పెంచుతుంది.

ద్రవ్యోల్బణం కొలవడం ఎలా -వినియోగదారుల సూచిక

• కొన్ని వస్తువుల ధరలు పెరుగుతుంటాయి. కొన్ని వస్తువుల ధరలు తగ్గుతుంటాయి చిన్న చిన్న వస్తువుల ధరల్లో వచ్చే మార్పులు ద్రవ్యోల్బణంపై చూపే ప్రభావం మొదలైన అంశాలను మనం ధరల సూచీ సంఖ్యల ఆధారంగా అంచనా వేయవచ్చు.
• ధరలో వచ్చిన మార్పులను కొలవడానికి ఉపయోగపడే గణాంక సాధనం ధర సూచిక. ధరల సూచికలు కాలక్రమేణా కొన్ని వస్తువుల ధరల మొత్తాల్లో వచ్చిన మార్పులను తెలియజేస్తాయి.
• ఏ సంవత్సరంలోని మొత్తం వస్తువులను, మరో సంవత్సరంలో కూడా అదే వస్తువుల ధరలతో పోల్చుతారు.
• ఈ విధంగా ఒక కాలవ్యవధి నుంచి మరొక కాలవ్యవధి వస్తు సముదాయం ధరల్లో వచ్చిన మార్పు శాతాన్ని ధరల సూచిక తెలియజేస్తుంది.
• గత నెల, గత సంవత్సరం మన కుటుంబ బడ్జెట్‌ను ఈ సంవత్సరం ఈ నెల బడ్జెట్‌తో పోల్చవచ్చు. ఈ రెండు సంవత్సరాల ధరల స్థాయిలో ఏ విధంగా మార్పులు వచ్చాయో గమనించవచ్చు.
• ఒక ఉదాహరణ పరిశీలిద్దాం. జ్యోతి గత నెలలో ఇంటిలో ఉపయోగించే నాలుగు వస్తువులపై రూ. 2500 ఖర్చు పెట్టింది.
• ఇవే వస్తువుల కోసం ఈ నెలలో 3100 రూపాయలు ఖర్చు పెట్టవలసి వచ్చింది. ఎందుకంటే వాటి ధరలు పెరిగాయి. గత నెల కంటే రూ. 600 లు అదనంగా పెరిగాయి. దీన్ని శాతంలో లెక్కిస్తే (600+2500) x 100 = 24 శాతం పెరిగాయి.
• మరొక విధంగా చెప్పాలంటే గత నెలలో కుటుంబ వ్యయం రూ.100లు అనుకుంటే ఈ నెలలో రూ. 124.
• ఎంపిక చేసిన మొదటి సంవత్సరంలో అన్ని వస్తుసేవల సరాసరి ధరలను ఆధార సంవత్సరం అంటారు. దాన్ని 100 సంఖ్యతో సూచిస్తారు.
• ఒకవేళ ఎన్ని ఎంపిక చేసుకున్న వస్తుసేవల ధరలు గత సంవత్సరం కంటే 25 శాతం పెరిగితే ఆ సంవత్సరం ధరల సూచీ సంఖ్య 125 అవుతుంది. దీన్ని ఒక పట్టిక ద్వారా తెలుసుకోవచ్చు.
• వినియోగదారుల ధరల సూచికలో అనేక రకాలున్నాయి. ఎందుకంటే అనేక కుటుంబాలవారు ఒకేరకమైన వస్తువులు ఉపయోగించరు.
• పట్టణ ప్రాంతంలోని పారిశ్రామిక కార్మికులు ఉపయోగించే వస్తుసేవలు గ్రామీణ ప్రాంతంలోని వ్యవసాయ కార్మికులు ఉపయోగించే వస్తుసేవల్లో తేడాలుంటాయి.
• భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించే వివిధ వినియోగదారుల ధరల సూచికలు.
• పారిశ్రామిక ఉద్యోగుల వినియోగదారుల ధరల సూచిక
• పట్టణ ప్రాంతంలో ఉద్యోగుల వినియోగదారుల ధరల సూచిక
• వ్యవసాయ కార్మికుల వినియోగదారుల ధరల సూచిక
• వివిధ వినియోగదారుల ధరల సూచికలను ఉపయోగించి కరువుభత్యం (డి.ఎ) లెక్కించి ఉద్యోగులకు ప్రభుత్వం అందజేస్తుంది.
• భారత ప్రభుత్వం చట్టాలను అనుసరించి పేదరికాన్ని అంచనా వేయడానికి చట్టపరమైన వేతన రేట్లను పునఃసమీక్షించడానికి వినియోగదారుల ధరల సూచికను వినియోగిస్తుంది.
• భారతదేశంలో సాధారణంగా ద్రవ్యోల్బణాన్ని టోకుధరల సూచికలో వచ్చిన మార్పులను బట్టి లెక్కిస్తారు.
• వాస్తవ ఆర్థిక వ్యవస్థలో వేలకొలది వస్తుసేవలు ఉత్పత్తి అవుతాయి. వాటి ధరలు పెరుగుతూ ఉంటాయి. వీటిని ప్రభుత్వం ప్రతినెల లేదా ప్రతివారం అంచనా వేస్తుంది.

ఎస్‌ అండ్‌ ఎస్‌
పబ్లికేషన్స్‌ సౌజన్యంతో