సైబర్‌ వల.. పడితే గిలగిల

• అప్రమత్తతతోనే రక్ష
• అపరిచితులకు వ్యకిగత వివరాలిస్తే అంతే సంగతులు
• మోసపోయిన సింగరేణి ఉద్యోగి, నిరుద్యోగి
• 24 గంటల్లోపు సైబర్‌ క్రైం పోలీసులకు ఫిర్యాదు
• నిరుద్యోగి అకౌంట్‌లో నగదు జమ
• అనుమానం వస్తే
• 155260 నంబర్‌కు సమాచారమివ్వాలంటున్న పోలీసులు

సాంకేతికతతో దూసుకుపోతున్న నేటి ప్రపంచంలో మోసాలు కూడా అదే స్థాయిలో జరుగుతున్నాయి. సోషల్‌ మీడియాతోపాటు ఓటీపీ ఫ్రాడ్‌, ఎనీడెస్క్‌, ఓఎల్‌ఎక్స్‌ ఫ్రాడ్‌, జాబ్‌ ఫ్రాడ్‌, ఫేక్‌ ఫేస్‌బుక్‌ ఫ్రెండ్‌ రిక్వెస్ట్‌ పేరిట కొందరు కేటుగాళ్లు ప్రజలను బురిడీ కొట్టిస్తున్నారు. ఏమాత్రం జాగ్రత్తగా లేకపోయినా అకౌంట్లలో డబ్బు మాయం చేస్తున్నారు. సామాన్యుడి నుంచి మొదలు విద్యావంతులు సైతం వారి వలలో పడుతున్నారు. రెండు నెలల క్రితం జయశంకర్‌ జిల్లాకు చెందిన ఓ సింగరేణి ఉద్యోగి, ఓ నిరుద్యోగి సైబర్‌ నేరగాళ్ల వలలో పడ్డారు. ఉద్యోగి ఖాతా నుంచి రూ.99,899, ప్రాసెసింగ్‌ ఫీజు పేరుతో నిరుద్యోగి ఖాతా నుంచి రూ.24,975 దండుకున్నారు. మోసపోయానని గ్రహించిన నిరుద్యోగి 24 గంటల్లోపు సైబర్‌ క్రైం పోలీసులను ఆశ్రయించగా అకౌంట్‌లో డబ్బు జమైంది. సింగరేణి ఉద్యోగి ఆలస్యంగా స్పందించడంతో ఆ డబ్బు తిరిగి రాలేదు. ఇకనుంచైనా ఫేక్‌ మెసేజ్‌లకు స్పందించి మోసపోవద్దని పోలీసులు సూచిస్తున్నారు.

భూపాలపల్లి, నవంబర్‌ 21 : ఇటీవలికాలంలో సైబర్‌ నేరాలు ఎక్కువయ్యాయి. రోజుకో తీరుతో ప్రజలను బురిడి కొట్టిస్తున్నారు. మోసపూరిత మాటలకు సామాన్యులే కాకుండా విద్యావంతులు సైతం వారి వలలో చిక్కుతున్నారు. సోషల్‌ మీడియాతోపాటు ఓటీపీ ఫ్రాడ్‌, ఎనీడెస్క్‌, ఓఎల్‌ఎక్స్‌ ఫ్రాడ్‌, జాబ్‌ ఫ్రాడ్‌, ఫేక్‌ ఫేస్‌బుక్‌ ఫ్రెండ్‌ రిక్వెస్ట్‌ ద్వారా డబ్బులు పంపించడం లాంటి మోసాలు ఎక్కవయ్యాయి. వారు చెప్పినట్లు చేస్తే బ్యాంక్‌ అకౌంట్లలోని డబ్బులు నిమిషాల్లో మాయమవుతున్నాయి. గత రెండు నెలల్లో జయశంకర్‌ భూపాలపల్లి జిల్లాకు చెందిన ఓ సింగరేణి ఉద్యోగి, ఓ నిరుద్యోగి సైబర్‌ నేరగాళ్ల బారిన పడ్డారు. ఇందులో ఒకరు 24 గంటల లోపు సైబర్‌ క్రైం పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయడంతో అతని డబ్బులు అకౌంట్‌కు పోలీసులు జమచేయించారు. మరో బాధితుడు 24 గంటలలోపు పోలీసులకు సమాచారం ఇవ్వకపోవడంతో అతని డబ్బులు తిరిగి రాలేదు.

ఎలా మోసపోయారంటే..

జయశంకర్‌ భూపాలపల్లి జిల్లాకు చెందిన ఇద్దరు వ్యక్తులు సైబర్‌ నేరగాళ్ల బారిన పడ్డారు. ఇందులో జిల్లా కేంద్రానికి చెందిన ఓ సింగరేణి ఉద్యోగికి సెప్టెంబర్‌ 4న ఫోన్‌కు ఒక మెస్సేజ్‌ వచ్చింది. ‘మీ బ్యాంక్‌ అకౌంట్‌ కేవైసీ అప్‌డేట్‌ చేసుకొండి లేకపోతే హోల్డ్‌లో పడుతుంది అప్‌డేట్‌ కోసం సంప్రదించాలని ఒక సెల్‌ నంబర్‌ ఇచ్చారు. బాధితుడు ఆ నంబర్‌కు కాల్‌చేసి మాట్లాడాడు. సైబర్‌ నేరగాడు అడిగిన వివరాలు.. బ్యాంక్‌ డెబిట్‌ కార్డు, ఫిన్‌ నంబర్లు షేర్‌ చేశాడు. వెంటనే అతని అకౌంట్‌ నుంచి రూ.99,899 డ్రా అయినట్లు ఫోన్‌కు మెస్సేజ్‌ వచ్చింది. మోసపోయానని ఆ ఉద్యోగి గుర్తించి24 గంటల లోపు కాకుండా, తదనంతరం పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశాడు. దీంతో అతని డబ్బులు పోలీసులు తిరిగి ఇప్పించే అవకాశం లేకుండా పోయింది.
కాటారం మండల కేంద్రానికి చెందిన ఓ నిరుద్యోగి వ్యాపారం చేద్దామని అనుకుని ఈ సంవత్సరం అక్టోబర్‌ 21న రూ.10 లక్షల లోన్‌ కోసం గూగుల్‌లో వెతికాడు. గూగుల్‌లో ఒక ఫేక్‌ లింకు వచ్చింది. అతడు వెంటనే తన బ్యాంక్‌ అకౌంట్‌, పాన్‌కార్డు, మొబైల్‌ నంబర్‌ సంబంధించిన సమాచారాన్ని మొత్తం ఇచ్చాడు. రెండు రోజుల తర్వాత (23న) అతడికి ఓ వ్యక్తి నుంచి ఫోన్‌ వచ్చింది. మీరు లోన్‌ కోసం ఐప్లె చేశారు కదా, లోన్‌ ప్రాసెస్‌ చేయడానికి ప్రాసెసింగ్‌ ఫీజు రూ. 24,975 చెల్లించాని అడిగాడు. సదరు బాధితుడు నిజమేనని అనుకుని అతడు అడిగిన మొత్తాన్ని పంపాడు. తర్వాత బాధితుడికి లోన్‌కు సంబంధించి డబ్బులు జమకాలేదు. మోసపోయానని గుర్తించి వెంటనే (24 గంటల లోపు ) 155260 స్టేట్‌ సైబర్‌ క్రైం టోల్‌ ప్రీ నంబర్‌కు కాల్‌ చేశాడు. వారు జయశంకర్‌ భూపాలపల్లి జిల్లా సైబర్‌ క్రైం బృందాన్ని అప్రమత్తం చేశారు. ఇక్కడి బృందం సంబంధిత బాధితుడితో మాట్లాడి సైబర్‌ నేరగాడు అకౌంట్‌ కలిగి ఉన్న బ్యాంక్‌ అధికారులను సంప్రదించారు. అతడి అకౌంట్‌ను నిలుపుదల చేయించి, బాధితుడి బ్యాంక్‌ అకౌంట్‌కు తిరిగి డబ్బులను జమచేయించారు. చాకచక్యంగా కేసును ఛేదించి బాధితుడి డబ్బు తిరిగి ఇప్పించిన జిల్లా సైబర్‌ క్రైం బృందాన్ని అదనపు ఎస్పీ వీ శ్రీనివాసులు అభినందించారు.

సైబర్‌ నేరగాళ్లతో అప్రమత్తంగా ఉండాలి

సైబర్‌ నేరగాళ్లతో ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఏ మాత్రం అనుమానం వచ్చినా 9440904735 నంబర్‌, 100 డయల్‌, లేదా స్టేట్‌ సైబర్‌ క్రైం టోల్‌ ఫ్రీ నంబర్‌ 155260కు కాల్‌ చేసి, 24 గంటల లోపు సమాచారం ఇవ్వాలి. అలా అయితేనే డబ్బులను తిరిగి పొందే అవకాశం ఉంటుంది.

• అదనపు ఎస్పీ వీ శ్రీనివాసులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు..

• కొంత మంది షాప్‌వారు డెబిట్‌/క్రెడిట్‌ పిన్‌కార్డును క్లోన్‌ చేసే వీలుంది. వీటి ద్వారా డూప్లికేట్‌ కార్డు తయారు చేసి అకౌంట్‌లోని డబ్బును దోచేస్తారు.
• మీ బ్యాంక్‌ ఖాతా వివరాల కోసం కాల్స్‌, ఈ మెయిల్స్‌ వస్తే స్పందించవద్దు
• బ్యాంక్‌ సిబ్బంది కార్డ్‌ నంబర్‌, పిన్‌, ఓటీపీ, సీవీవీ వివరాలను ఎప్పుడు అడగరు. ఒకవేళ అడిగితే వారు సైబర్‌ నేరగాళ్లుగా గుర్తించాలి.
• బ్యాంక్‌ రేట్‌ కంటే తక్కువ రేట్‌కు లోన్స్‌ ఇస్తామంటే అనుమానించాలి. నమ్మినవారిని వివిధ ఫీజుల పేరుతో నిండా ముంచేస్తారని గుర్తుంచుకోవాలి.
• షాపింగ్‌ చేసేటప్పుడు క్రెడిట్‌/డెబిట్‌ కార్డు పిన్‌ నంబర్‌ను మీరే ఎంటర్‌ చేయాలి. ఒకవేళ షాప్‌ వారికి కార్డు ఇస్తే లావాదేవీ సమయంలో అక్కడే ఉండాలి.
• ఆటోమేటెడ్‌ టెల్లింగ్‌ మిషన్‌(ఏటీఎం) సెంటర్లలో మీ పక్క, వెనకవారు కార్డు వివరాలు సేకరించకుండా గమనించాలి. కార్డు నంబర్‌ ఎక్స్‌పైరీ డేట్‌, సీవీవీ నంబర్‌, పిన్‌ నంబర్‌ తెలుసుకుంటే సంబంధిత ఖాతాలో ఆన్‌లైన్‌ షాపింగ్‌ చేసే వీలుంది.
• ఏటీఎం కార్డుకు ఫోన్‌ నంబర్‌ను జతచేసుకోవాలి.
• కార్డు వివరాలను రహస్యంగా ఉంచుకోవాలి. పాస్‌వర్డ్‌ ఎవరికీ చెప్పవద్దు.
• సైబర్‌ నేరగాళ్లు కంప్యూటర్‌ ద్వారా జరిగే లావాదేవీల వివరాలను తెలుసుకునేందుకు కీ లాగర్స్‌ను వాడుతున్నారు. నెట్‌ సెంటర్లలో కంప్యూటర్లను ఉపయోగించేటప్పుడు జాగ్రత్త వహించాలి.
• కొంత మంది క్రెడిట్‌/డెబిట్‌ కార్డుల వెనక పిన్‌ నంబర్‌ రాయడం, పాస్‌వర్డ్‌ పేపర్లలో రాసుకుంటారు. ఇది అత్యంత ప్రమాదం.
• వాట్సాప్‌ గ్రూప్‌లో, టెలీగ్రామ్‌లో గానీ వచ్చిన లింకులను ప్రెస్‌ చేయవద్దు.
• గేమ్స్‌ ఆడుతున్నప్పుడు వచ్చే లింకులను క్లిక్‌ చేయకూడదు.
• పిల్లలు ఆన్‌లైన్‌ గేమ్స్‌ ఆడుకునేటప్పుడు తల్లిదండ్రులు గమనిస్తూ ఉండాలి.