Social Media | సోషల్ మీడియా మన రోజువారీ జీవితంలో విడదీయరాని భాగంగా మారిపోయింది. ముఖ్యంగా యువత ఎక్కువ సమయం గడిపే ఫోటో, వీడియో ఆధారిత ప్లాట్ఫామ్లు వ్యక్తిత్వం, ఆత్మవిశ్వాసం, శరీర ఆకృతి పట్ల ఉన్న అభిప్రాయాలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. తాజాగా వెలువడిన ఓ అధ్యయనం ప్రకారం, ఇన్స్టాగ్రామ్లో ఫిల్టర్ల వినియోగం, నిరంతర స్క్రోలింగ్ అలవాటు మన శరీర రూపం గురించి మెదడు ఏర్పరచుకునే అభిప్రాయాన్ని మార్చే అవకాశం ఉందని వెల్లడైంది. ఈ ప్రభావం ముఖ్యంగా యువత, కౌమారదశలో ఉన్న వారిలో ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశముందని పరిశోధకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మన రూపం, శరీర నిర్మాణం గురించి మనకు ఉన్న అవగాహనను బాడీ ఇమేజ్ గా పరిగణిస్తారు. ఇది కుటుంబం, సమాజం, వ్యక్తిగత అనుభవాలతోపాటు సోషల్ మీడియా ప్రభావంతో కూడా రూపుదిద్దుకుంటుంది. ప్రస్తుతం సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రాచుర్యం పొందుతున్న అంద చందాల ప్రమాణాలు చాలామందికి వాస్తవ జీవితానికి దూరంగా ఉంటున్నాయి. దీంతో చాలామంది తమ సహజ రూపంతో అసంతృప్తి చెందే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.
తాజా అధ్యయనం ప్రకారం, ఇన్స్టాగ్రామ్ను ఎక్కువ కాలం ఉపయోగించే వ్యక్తులు ఇతరుల ముఖాలను తమ ముఖాలతో గందరగోళానికి గురిచేసే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. వర్చువల్ రియాలిటీ ఆధారిత బాడీ ఇల్యూషన్ పరీక్షల ద్వారా ఈ ప్రభావాన్ని పరిశోధకులు గుర్తించారు. ముఖ్యంగా టీనేజర్లు, యువతలో తమ స్వీయ గుర్తింపుపై సోషల్ మీడియా ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నట్లు అధ్యయనం సూచించింది. ఇన్స్టాగ్రామ్ ప్రధానంగా చిత్రాలు, వీడియోల ఆధారంగా పనిచేసే వేదిక. వినియోగదారుడు ప్రతిరోజూ చూసే చిత్రాలు మెదడుపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఫిల్టర్ల ద్వారా మార్చిన ముఖాలు, చర్మం, శరీర ఆకృతులు పదేపదే కనిపించడం వల్ల వాస్తవ రూపం, డిజిటల్ రూపం మధ్య తేడా క్రమంగా మసకబారే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. ఫిల్టర్ల వినియోగం వాస్తవానికి దూరమైన అందపు ప్రమాణాలను సృష్టిస్తుందని అధ్యయనం పేర్కొంది. పదేపదే ఫిల్టర్ చేసిన చిత్రాలను చూడడం వల్ల వినియోగదారులు తమ సహజ రూపాన్ని వాటితో పోల్చుకోవడం ప్రారంభిస్తారు. ఫలితంగా తమ రూపంపై అసంతృప్తి పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అంతేకాకుండా లైక్లు, కామెంట్లు, ఫాలోవర్స్ రూపంలో లభించే సామాజిక గుర్తింపు ఈ ధోరణిని మరింత బలపరుస్తుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు.
శరీర రూపంపై ప్రతికూల అభిప్రాయం ఏర్పడటం మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుందని అధ్యయనం హెచ్చరించింది. డిప్రెషన్, ఆందోళన, ఆహారపు అలవాట్లకు సంబంధించిన రుగ్మతలు, ఆత్మవిశ్వాసం తగ్గడం వంటి సమస్యలు శరీర రూపంపై అసంతృప్తితో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎదుగుదల దశలో ఉన్న యువతలో ఈ ప్రభావం మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. పరిశోధకులు డిజిటల్ ఎరోషన్ ఆఫ్ ఐడెంటిటీ అనే భావనను కూడా ప్రస్తావించారు. దీర్ఘకాలం పాటు డిజిటల్ ప్రపంచంలో మునిగిపోవడం వల్ల వ్యక్తి తన స్వీయ గుర్తింపుతో ఉన్న అనుబంధం బలహీనపడే ప్రమాదం ఉందని వారు భావిస్తున్నారు. ఎక్కువ సమయం సోషల్ మీడియాలో గడిపే వ్యక్తులు తమ సహజ రూపం కంటే ఆన్లైన్లో ప్రాచుర్యం పొందిన అందపు ప్రమాణాలను ఎక్కువగా ఆదర్శంగా భావించే అవకాశం ఉందని అధ్యయనం సూచించింది. ఈ ప్రభావానికి అత్యంత సున్నితంగా స్పందించే వర్గాల్లో కౌమారదశలో ఉన్న యువత, సోషల్ మీడియా గుర్తింపుపై ఆధారపడే వ్యక్తులు, తక్కువ ఆత్మవిశ్వాసం కలిగినవారు, ఇప్పటికే ఆందోళన సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారు ఉన్నారని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు.
అయితే ఈ అధ్యయనం నేరుగా ఇన్స్టాగ్రామ్ వినియోగమే ఈ సమస్యలకు కారణమని నిర్ధారించలేదని కూడా పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు. కానీ సోషల్ మీడియా వినియోగం, శరీర రూపంపై ప్రతికూల భావనల మధ్య బలమైన సంబంధం ఉన్నట్లు తేలిందని పేర్కొన్నారు. నిపుణుల సూచనల ప్రకారం, ఆరోగ్యకరమైన బాడీ ఇమేజ్ను కాపాడుకోవాలంటే డిజిటల్ పరిమితులను ఏర్పాటు చేసుకోవడం అవసరం. స్క్రీన్ సమయాన్ని నియంత్రించడం, ఫిల్టర్ల వినియోగాన్ని తగ్గించడం, వాస్తవ జీవితాన్ని ప్రతిబింబించే కంటెంట్ను అనుసరించడం, విభిన్న శరీర ఆకృతులు, రూపాలను గౌరవించే సృష్టికర్తలను ఫాలో అవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. అలాగే నిర్దిష్ట వ్యవధుల్లో డిజిటల్ డిటాక్స్ పాటించడం, మైండ్ఫుల్నెస్ అలవాట్లు పెంపొందించుకోవడం కూడా మానసిక ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయి. సోషల్ మీడియా కేవలం అందపు ప్రమాణాలను మాత్రమే కాకుండా వ్యక్తి తనను తాను ఎలా చూసుకుంటాడో కూడా ప్రభావితం చేసే సామర్థ్యం కలిగి ఉంటుందని తాజా అధ్యయనం సూచిస్తోంది. అందువల్ల డిజిటల్ ప్రపంచాన్ని సమతుల్యంగా ఉపయోగించడం, వాస్తవ జీవితాన్ని ప్రాధాన్యంగా భావించడం, స్వీయ అంగీకారాన్ని పెంపొందించుకోవడం ఇప్పటి కాలంలో మరింత అవసరంగా మారింది.