Infections | శ‌రీరంలో ఇన్ఫెక్ష‌న్లు తీవ్ర‌మైతే క‌నిపించే ల‌క్షణాలు ఇవే.. వీటితో జాగ్ర‌త్త‌..

చాలా వరకు ఇన్ఫెక్షన్లు సరైన చికిత్స, తగిన విశ్రాంతితో తగ్గిపోతాయి. అయితే జ్వరం తగ్గకుండా కొనసాగడం, లక్షణాలు మరింత తీవ్రమవడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, గందరగోళం లేదా మూత్ర విసర్జన తగ్గడం వంటి కొత్త సమస్యలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇవి ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రమవుతోందని లేదా సెప్సిస్‌ అనే ప్రాణాపాయ పరిస్థితి ఏర్పడుతోందని సూచించే హెచ్చరికలు అవుతాయి.

Infections | చాలా వరకు ఇన్ఫెక్షన్లు సరైన చికిత్స, తగిన విశ్రాంతితో తగ్గిపోతాయి. అయితే జ్వరం తగ్గకుండా కొనసాగడం, లక్షణాలు మరింత తీవ్రమవడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, గందరగోళం లేదా మూత్ర విసర్జన తగ్గడం వంటి కొత్త సమస్యలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇవి ఇన్ఫెక్షన్ తీవ్రమవుతోందని లేదా సెప్సిస్‌ అనే ప్రాణాపాయ పరిస్థితి ఏర్పడుతోందని సూచించే హెచ్చరికలు అవుతాయి. సాధారణంగా ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చినప్పుడు జ్వరం, నీరసం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. మందులు వాడుతూ విశ్రాంతి తీసుకుంటే క్రమంగా కోలుకుంటారు. కానీ కొందరిలో పరిస్థితి మెరుగుపడాల్సిన సమయంలో మరింత దిగజారుతుంది. జ్వరం కొనసాగడం, నీరసం పెరగడం, శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమవడం, మొదట అప్రమత్తంగా ఉన్న వ్యక్తి అకస్మాత్తుగా అయోమయానికి గురవడం లేదా అసాధారణంగా మగతగా ఉండడం వంటివి ముఖ్యమైన హెచ్చరికలు. ఇన్ఫెక్షన్‌ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, లక్షణాలు తగ్గకుండా వేగంగా పెరుగుతున్నప్పుడు లేదా శరీరంలోని ముఖ్యమైన అవయవాలకు సంబంధించిన కొత్త సమస్యలు కనిపించినప్పుడు తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్‌ ఉందేమోనని వైద్యులు పరిశీలించాలి.

శ‌రీరం స‌రిగ్గా స్పందించ‌దు..

సెప్సిస్‌ అనేది ఇన్ఫెక్షన్‌కు శరీరం స్పందించే విధానం అదుపు తప్పడం వల్ల కణజాలాలు, అవయవాలు దెబ్బతినే ప్రాణాపాయ పరిస్థితి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనాల ప్రకారం, 2020లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 4.89 కోట్ల సెప్సిస్‌ కేసులు నమోదయ్యాయి. ఈ పరిస్థితికి సంబంధించిన కారణాలతో దాదాపు 1.1 కోట్ల మంది మరణించారు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదైన మొత్తం మరణాల్లో సుమారు 20 శాతం. ఊపిరితిత్తులు, మూత్రనాళాలు, జీర్ణవ్యవస్థ, చర్మానికి సంబంధించిన ఇన్ఫెక్షన్లు సెప్సిస్‌కు దారితీసే అవ‌కాశాలు ఉంటాయి. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, వేగంగా శ్వాసించడం, గందరగోళం, ప్రవర్తనలో మార్పులు, తీవ్రమైన మగత, రక్తపోటు తగ్గడం, మూత్రం తక్కువగా రావడం, పదేపదే వాంతులు కావడం, విపరీతమైన నీరసం వంటి లక్షణాలను గమనించాలి. కొందరిలో తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్‌ ఉన్నప్పటికీ జ్వరం ఉండ‌దు. ప్రతి ఒక్కరిలోనూ అన్ని లక్షణాలు కనిపించవు. పరిస్థితి మరింత దిగజారుతున్నప్పుడు ఇంట్లోనే వేచి చూడకుండా వెంటనే వైద్య సహాయం పొందాలి. సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స చేయకపోతే సెప్సిస్‌ మరింత తీవ్రమై, రక్తపోటు ప్రమాదకరంగా పడిపోవడం, అనేక అవయవాలు పనిచేయకపోవడం, చివరకు మరణం సంభవించే ప్రమాదం ఉంటుంది.

కార‌ణాలేంటి..

ఇన్ఫెక్షన్‌ తగ్గకపోవడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది యాంటీబయాటిక్‌ మందులకు బ్యాక్టీరియా లొంగకపోవడం. దీనినే యాంటీమైక్రోబియల్‌ నిరోధకత అంటారు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో సాధారణంగా పనిచేసే మందులు ప్రభావం చూపవు. ఏ మందు పనిచేస్తుందో తెలుసుకోవడానికి రక్తం లేదా ఇతర నమూనాల పరీక్షలు, సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను గుర్తించే పరీక్షలు అవసరమవుతాయి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనాల ప్రకారం, 2019లో బ్యాక్టీరియా యాంటీమైక్రోబియల్‌ నిరోధకత ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 12.7 లక్షల మరణాలకు ప్రత్యక్షంగా కారణమైంది. దాదాపు 50 లక్షల మరణాలతో దీనికి సంబంధం ఉంది. కొన్నిసార్లు ఇన్ఫెక్షన్‌ ఏర్పడిన మూల సమస్యను పూర్తిగా తొలగించకపోవడం కూడా కారణం అవుతుంది. ఉదాహరణకు, చీముతో నిండిన గడ్డను తొలగించడం లేదా ఇన్ఫెక్షన్‌ సోకిన పదార్థాన్ని బయటకు తీయడం వంటి చికిత్సలు అవసరమవుతాయి. రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినవారు, వృద్ధులు, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్య సమస్యలున్నవారికి తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ల ముప్పు ఎక్కువగా ఉంటుంది. జ్వరం తగ్గడం లేదని సొంతంగా యాంటీబయాటిక్‌ మార్చడం, మందును మధ్యలో ఆపేయడం లేదా ఇతరుల మందులు వాడడం ప్రమాదకరం. యాంటీబయాటిక్స్‌ వైరల్‌ ఇన్ఫెక్షన్లపై పనిచేయవు. ఏ మందు అవసరమో ఇన్ఫెక్షన్‌ రకం, అది సోకిన ప్రాంతం, తీవ్రత, గతంలో వాడిన మందులు, పరీక్షల ఫలితాలను బట్టి వైద్యులు నిర్ణయిస్తారు.

ప‌రీక్ష‌ల‌తో చికిత్స‌..

ఇన్ఫెక్షన్‌ ఉన్న వ్యక్తి పరిస్థితి దిగజారితే వైద్యులు రక్తపోటు, గుండె వేగం, శ్వాస, రక్తంలోని ఆక్సిజన్‌ స్థాయిలను పరిశీలిస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి రక్త పరీక్షలు, మూత్ర పరీక్షలు, సూక్ష్మజీవుల పరీక్షలు, ఛాతీ ఎక్స్‌రే లేదా ఇతర చిత్రీకరణ పరీక్షలు చేస్తారు. జ్వరాన్ని తగ్గించడం మాత్రమే చికిత్స లక్ష్యం కాదు. ఇన్ఫెక్షన్‌ ఎక్కడి నుంచి మొదలైంది, దానికి కారణం ఏమిటి, సమస్యలు ఏర్పడ్డాయా, అవయవాల పనితీరుపై ప్రభావం పడిందా అనే అంశాలను గుర్తించడం ముఖ్యం. జ్వరం ఒక్కటే తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్‌కు సంకేతం కాదు. అయితే జ్వరంతోపాటు నీరసం వేగంగా పెరగడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, అయోమయం, పదేపదే వాంతులు, మూత్రం తగ్గడం లేదా రక్తపోటు పడిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ముఖ్యంగా కోలుకుంటున్నారని భావించిన వ్యక్తి పరిస్థితి అకస్మాత్తుగా దిగజారితే అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ప్రతి జ్వరం గురించి భయపడాల్సిన అవసరం లేకపోయినా, ఇన్ఫెక్షన్‌ సాధారణంగా తగ్గే విధానానికి భిన్నంగా లక్షణాలు తీవ్రమవుతున్నప్పుడు ఆలస్యం చేయకూడదు. సకాలంలో వైద్య సహాయం పొందడం వల్ల సమస్యను త్వరగా గుర్తించి సరైన చికిత్స అందించవచ్చు. సెప్సిస్‌ ఏర్పడిన సందర్భాల్లోనూ ప్రారంభ దశలో చికిత్స అందించడం అవయవాలు దెబ్బతినే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.