Visit:
Digestive System | కడుపులో ఇన్ఫెక్షన్, వాంతులు, విరేచనాలు వంటి సమస్యలు వచ్చినప్పుడు జీర్ణవ్యవస్థకు విశ్రాంతి ఇవ్వాలని చాలామంది భావిస్తారు. అందుకే అరటిపండు, అన్నం, యాపిల్సాస్, టోస్ట్తో కూడిన బ్రాట్ డైట్ ను చాలాకాలంగా పాటిస్తున్నారు. అయితే కేవలం ఈ నాలుగు ఆహారాలకే పరిమితం కావడం వల్ల శరీరానికి అవసరమైన అన్ని పోషకాలు అందవని పోషకాహార నిపుణులు చెబుతున్నారు. వాంతులు, తీవ్రమైన విరేచనాలు తగ్గుముఖం పట్టిన తర్వాత క్రమంగా వైవిధ్యమైన, ముఖ్యంగా ఫైబర్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలను తీసుకోవడం జీర్ణవ్యవస్థ కోలుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. కలుషితమైన ఆహారం లేదా నీటి కారణంగా వచ్చే కడుపు ఇన్ఫెక్షన్ జీర్ణవ్యవస్థ సాధారణ పనితీరును ప్రభావితం చేస్తుంది. దీంతో విరేచనాలు, వాంతులు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఈ సమయంలో తేలికగా జీర్ణమయ్యే ఆహారాన్ని తీసుకోవడం వల్ల జీర్ణవ్యవస్థపై భారం తగ్గుతుంది. అయితే కోలుకునే ప్రక్రియలో శరీరానికి ద్రవాలు, ఎలక్ట్రోలైట్లు మాత్రమే కాకుండా తగినంత శక్తి, విటమిన్లు, ఖనిజాలు, ఇతర పోషకాలు కూడా అవసరం.
అరటిపండ్లు, అన్నం, యాపిల్సాస్, టోస్ట్తో కూడిన బ్రాట్ డైట్లోని ఆహారాలు సాధారణంగా తేలికగా జీర్ణమవుతాయి. అందువల్ల కడుపు ఇబ్బందిగా ఉన్నప్పుడు ఇవి కొంత ఉపశమనం కలిగిస్తాయి. అయితే ఈ ఆహారాల్లో పోషక వైవిధ్యం పరిమితంగా ఉంటుంది. వాంతులు, విరేచనాల వల్ల శరీరంలోని నీరు, ఎలక్ట్రోలైట్లు తగ్గిపోయే అవకాశం ఉన్నందున కేవలం ఈ ఆహారాలపై ఆధారపడటం పూర్తిస్థాయి పోషక అవసరాలను తీర్చదు. వాంతులు, తీవ్రమైన విరేచనాలు తగ్గిన తర్వాత ఒక్కసారిగా సాధారణ ఆహారానికి మారకుండా క్రమంగా వివిధ రకాల ఆహారాలను తీసుకోవడం మంచిది. ముఖ్యంగా అరటిపండ్లు, ఓట్స్, యాపిల్స్, క్యారెట్లు, ఆలుగడ్డలు వంటి కరిగే ఫైబర్ (సాల్యుబుల్ ఫైబర్) ఉండే ఆహారాలు ఈ దశలో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. కరిగే ఫైబర్ జీర్ణవ్యవస్థలో నీటిని పీల్చుకుని జెల్ లాంటి పదార్థంగా మారుతుంది. దీంతో పలుచని విరేచనాలను కొంతవరకు నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది. ఫైబర్ కేవలం మలాన్ని నియంత్రించడానికే కాకుండా పేగుల్లోని ప్రయోజనకరమైన బ్యాక్టీరియాకు ఆహారంగా కూడా పనిచేస్తుంది. కడుపు ఇన్ఫెక్షన్ సమయంలో పేగులలోని మైక్రోబయోమ్ ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ఫైబర్ అధికంగా ఉండే మొక్కల ఆధారిత ఆహారాలను క్రమంగా తీసుకోవడం వల్ల పేగుల్లోని మంచి బ్యాక్టీరియా తిరిగి అభివృద్ధి చెందడానికి సహాయపడుతుంది.
మొక్కల ఆధారిత ఆహారాల ద్వారా శరీరానికి అవసరమైన కొన్ని విటమిన్లు, ఖనిజాలు కూడా లభిస్తాయి. ఉదాహరణకు అరటిపండ్లు, ఇతర పండ్లు, కూరగాయల ద్వారా లభించే పొటాషియం శరీరానికి అవసరమైన ఖనిజాల్లో ఒకటి. అలాగే కార్బొహైడ్రేట్లు శరీరంలో తగ్గిపోయిన శక్తిని తిరిగి అందించడంలో సహాయపడతాయి. అయితే ఫైబర్ను కూడా ఒక్కసారిగా ఎక్కువగా తీసుకోవడం మంచిది కాదు. వాంతులు లేదా తీవ్రమైన విరేచనాలు ఉన్న సమయంలో పచ్చి కూరగాయలు, బ్రాన్, కొన్ని రకాల సంపూర్ణ ధాన్యాల్లో ఉండే కరగని ఫైబర్ (ఇన్సాల్యుబుల్ ఫైబర్) ఎక్కువగా తీసుకుంటే ఉబ్బరం, పేగుల్లో అసౌకర్యం పెరుగుతాయి. అందువల్ల ముందుగా తేలికగా జీర్ణమయ్యే ఆహారాలతో ప్రారంభించి, శరీరం తట్టుకునే విధంగా ఫైబర్ను క్రమంగా పెంచాలి. విరేచనాల తర్వాత ఆహారంలో అరటిపండ్లు, ఓట్మీల్, యాపిల్సాస్, ఉడికించిన ఆలుగడ్డలు, ఉడికించిన క్యారెట్లు, ఉడికించిన కూరగాయలతో అన్నం, మెత్తని పండ్లు, కూరగాయల సూప్లను చేర్చుకోవచ్చు. ఇవి కడుపుపై ఎక్కువ భారం కలిగించకుండా క్రమంగా సాధారణ ఆహారానికి తిరిగి రావడానికి సహాయపడే ఎంపికలుగా ఉంటాయి.
కడుపు ఇన్ఫెక్షన్ నుంచి కోలుకునే సమయంలో ఆహారం కంటే కూడా శరీరంలో నీరు, ఎలక్ట్రోలైట్లను తిరిగి భర్తీ చేయడం అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం. వాంతులు, విరేచనాల వల్ల నీరు, ఖనిజ లవణాలు గణనీయంగా కోల్పోయే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల ఓఆర్ఎస్ వంటి ద్రవాలు, ఎలక్ట్రోలైట్ కలిగిన పానీయాలను తీసుకోవడం ద్వారా ద్రవాలు, ఎలక్ట్రోలైట్ల లోటును భర్తీ చేయాలి. కొబ్బరి నీరు కూడా ద్రవాలను తీసుకోవడంలో ఒక ఎంపికగా ఉంటుంది. కడుపు ఇబ్బంది ఉన్నప్పుడు చాలా గంటల పాటు ఆహారాన్ని పూర్తిగా మానేయడం కంటే తక్కువ పరిమాణంలో, తరచూ భోజనం చేయడం మెరుగైన విధానంగా ఉంటుంది. లక్షణాలు తగ్గుతున్న కొద్దీ తేలికగా జీర్ణమయ్యే మొక్కల ఆధారిత ఆహారాలను వ్యక్తిగతంగా తట్టుకునే స్థాయిని బట్టి క్రమంగా చేర్చుకోవచ్చు. ఇలా చేయడం ద్వారా కఠినమైన బ్రాట్ డైట్ను అనేక రోజుల పాటు కొనసాగించాల్సిన అవసరం లేకుండా సమతుల్య ఆహారానికి తిరిగి రావచ్చు.
భారతీయ ఆహారాల్లో కూడా ఇలాంటి తేలికైన, పోషకమైన ప్రత్యామ్నాయాలు ఉన్నాయి. యాపిల్సాస్కు బదులుగా దలియా లేదా సాధారణ కూరగాయల ఖిచ్డీని తీసుకోవచ్చు. ఇవి సులభంగా జీర్ణమవుతూ శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలను అందించడంలో సహాయపడతాయి. సాధారణ అన్నానికి బదులుగా ఇడ్లీ, దోశ వంటి ఆవిరితో తయారు చేసిన ఆహారాలను కూడా వ్యక్తిగతంగా తట్టుకునే విధంగా తీసుకోవచ్చు. ఇంట్లో తయారు చేసిన సాధారణ పెరుగు వంటి ప్రోబయోటిక్ ఆహారాలు కూడా కొందరికి ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. అయితే వాంతులు ఆగకుండా కొనసాగడం, రక్తంతో కూడిన విరేచనాలు రావడం, తీవ్రమైన డీహైడ్రేషన్, అధిక జ్వరం, కొన్ని రోజుల పాటు లక్షణాలు తగ్గకపోవడం, తల తిరగడం లేదా అయోమయం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో వైద్య సలహా తీసుకోవడం అవసరం. కడుపు ఇన్ఫెక్షన్ నుంచి కోలుకునే సమయంలో ప్రధానంగా తగినంత ద్రవాలు, ఎలక్ట్రోలైట్లను తీసుకుంటూ, లక్షణాలు తగ్గిన కొద్దీ తేలికైన పోషకాహారాన్ని క్రమంగా సాధారణ సమతుల్య ఆహారంలోకి తీసుకురావడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
