డయోల్లా ఇక్కడ.. మిస్‌ ఏఐ మినిస్టర్‌

ఏఐ... ఇప్పుడు ఇదేట్రెండు. కానీ దాన్ని మించిన మరో ట్రెండుకు శ్రీకారం చుట్టింది ఐరోపా దేశమైన అల్బేనియా. తన మంత్రిత్వ శాఖల్లో ముఖ్యమైన పబ్లిక్‌ ప్రొక్యూర్‌ మెంట్‌ డిపార్ట్‌మెంట్‌కి ఏఐ ఆధారిత అసిస్టెంట్‌ డయెల్లాను ప్రపంచంలోనే తొలిసారి క్యాబినెట్‌ మినిస్టర్‌గా నియమించింది.

ఏఐ… ఇప్పుడు ఇదేట్రెండు. కానీ దాన్ని మించిన మరో ట్రెండుకు శ్రీకారం చుట్టింది ఐరోపా దేశమైన అల్బేనియా. తన మంత్రిత్వ శాఖల్లో ముఖ్యమైన పబ్లిక్‌ ప్రొక్యూర్‌ మెంట్‌ డిపార్ట్‌మెంట్‌కి ఏఐ ఆధారిత అసిస్టెంట్‌ డయెల్లాను ప్రపంచంలోనే తొలిసారి క్యాబినెట్‌ మినిస్టర్‌గా నియమించింది.
దేశానికి సంబంధించిన కాంట్రాక్టు పనులు ఎవరికి అప్పగించాలన్నది ఇక ఈ మంత్రిగారే చూడనున్నారట. తమ దేశంలోని అవినీతిని అరికట్టి, ఐరోపా సమాఖ్యలో భాగం కావాలన్న ఆశతో ఈ వినూత్న ప్రయత్నం చేసిందట అక్కడి ప్రభుత్వం. దేశ ప్రయోజనాలు నెరవేర్చేందుకు ఏఐ తమకు ఓ మంచి మార్గంగా కనిపించిందంటున్న అల్బేనియా నిర్ణయం కనుక విజయవంతమైతే.. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఇది ఓ సంచలనమే కానుంది.

మిషన్‌ ఇక్కడ.. ఇది అబద్ధం చెప్పదు… ఓ హిట్‌ సినిమా డైలాగ్‌. అక్కడ సీన్‌ చూసేందుకు కామెడీగా ఉన్నా మనిషి నిజం చెబుతున్నాడా, అబద్ధం చెబుతున్నాడా అన్న విషయాన్ని మిషన్‌ ద్వారానే తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేస్తుంటారు. మనిషి నిజాయతీని, విషయంలోని కచ్చితత్వాన్ని యంత్రాలే అంచనా వేసి చెప్పే రోజులు వచ్చేశాయి. వాటిని మించి అనేక అంశాల్లో సమర్థంగా పనిచేస్తున్నది ఏఐ… అదే కృత్రిమ మేధ. ఇంత సాంకేతిక అభివృద్ధిని ఓ దేశం ప్రయోజనాల కోసం ఎందుకు వాడుకోకూడదన్న ఆలోచనే డయెల్లాను మినిస్టర్‌ని చేసింది. అయితే ఇది ఆమెకు ప్రమోషన్‌ అనే చెప్పాలి. ఇంతకు ముందు కూడా ప్రభుత్వం కోసం సమర్థంగా పనిచేయడం వల్లే ఈ హోదాను ఇచ్చారు.

ఎందుకిలా?

ఐరోపా దేశమైన అల్బేనియా యూరోపియన్‌ యూనియన్‌లో సభ్యత్వం పొందాలని ప్రయత్నం చేస్తున్నది. అయితే అందులో చేరేందుకు ఒక దేశానికి ఉండాల్సిన ప్రధాన లక్షణం తక్కువ అవినీతి. ఆ లక్ష్యాన్ని చేరుకునేందుకే ఈ ప్రయత్నం.

ఎవరు చేశారు?

• సంప్రదాయ అల్బేనియన్‌ వస్త్రధారణలో కనిపించే డిజిటల్‌ మహిళా అవతార్‌.. డయెల్లా!
• ఈ అవతార్‌కు అల్బేనియన్‌ నేషనల్‌ ఇన్ఫర్మేషన్‌ ఏజెన్సీ రూపకల్పన చేసింది.
• 2025 జనవరిలో ఈ -అల్బేనియా అనే ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లో వర్చువల్‌ అసిస్టెంట్‌గా చేరింది.
• డిజిటల్‌ డాక్యుమెంట్లు జారీ చేయడం, ఆన్‌లైన్‌ ఫారాలు నింపేందుకు ప్రజలకు సహాయం చేయడం అప్పట్లో డయెల్లా పని.
• డయెల్లా పనితీరు మీద ప్రజల నుంచి మంచి స్పందన వచ్చింది.

ప్రస్తుతం ఏం చేస్తుంది?

• 2025 సెప్టెంబర్‌ నాటికి పబ్లిక్‌ ప్రొక్యూర్‌మెంట్‌ మినిస్టర్‌గా దీన్ని ప్రమోట్‌ చేశారు.
• ప్రభుత్వం టెండర్ల స్వీకరణ. టెండర్లు, పబ్లిక్‌ ప్రొక్యూర్‌మెంట్ల పర్యవేక్షణ
• టెండర్లను పక్షపాతం, స్వార్థ ప్రయోజనాలు లేకుండా మూల్యాంకనం చేయడం
• పబ్లిక్‌ ప్రొక్యూర్‌మెంట్‌ ప్రక్రియలో డేటా ఆధారిత నిర్ధారణలు చేయడం
• డేటా ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం
• పారదర్శకంగా పబ్లిక్‌ ఫండ్‌ కేటాయింపులు.

ఆశిస్తున్న ఫలితం

ప్రజాధనం వినియోగం విషయంలో అవినీతికి అవకాశాన్ని తగ్గించడం, తద్వారా పారదర్శకత పెంచడం. టెండర్లలాంటి వేల కోట్ల రూపాయలకు సంబంధించిన ప్రక్రియలో మనుషుల జోక్యాన్ని తగ్గించడం. తద్వారా మానవ పక్షపాత ధోరణి తగ్గించి, ఆర్థిక లావాదేవీలు న్యాయబద్ధంగా జరిగే అవకాశాన్ని మెరుగుపరచడం.