Visit:
ప్రతి తరానికీ ఓ కచ్చితమైన అభిప్రాయం ఉంటుంది. తన తర్వాత తరానిది అనుభవరాహిత్యమనీ, తన ముందు తరానికేమో అంత తెలివిలేదని! తాము చూసినన్ని మార్పులు, మరెవరూ చూడలేదనీ వాళ్ల నమ్మకం. తమ తరానికి ఉన్న పరిణతి, అనుభవాలు.. నభూతో న భవిష్యత్ అన్న అతిశయం. కానీ, ప్రతి శతాబ్దానికీ తనదైన ప్రయాణం ఉంటుంది. చరిత్రలో ప్రతి పుటకీ ప్రత్యేకత ఉంటుంది. ఓ తరం ప్రపంచ యుద్ధంతోపాటు స్వాతంత్రపు తొలి రేయినీ చూసి ఉంటుంది. మరో తరం సైకిళ్ల నుంచి విమానాల వరకు ప్రయాణించి ఉంటుంది. ఇంకో తరం ఇంటర్నెట్లో పుట్టినా కృత్రిమమేధ కుదుపులకీ సాక్ష్యంగా ఉంది. ఇందులో ఏ మజిలీని తక్కువగా అంచనా వేయగలం. ఇప్పటి జెన్ జీ తరానికీ ఇదే వర్తిస్తుంది. స్మార్ట్ఫోన్ల మధ్య పెరిగినవాళ్లు, కాయకష్టం ఎరగనివాళ్లు, ఇన్స్టా లోకంలో జీవించేవాళ్లు, పిజ్జా లేకపోవడం పేదరికం అని భావించేవాళ్లు, సాటి మనిషితో పనిలేదని భావించేవాళ్లు, నమ్రత తెలియనివాళ్లు.. అంటూ వాళ్ల మీద చాలా నిందలే ఉన్నాయి. వాళ్ల వేషభాషల్నీ, అభిప్రాయాలనీ చటుక్కున కొట్టిపారేసేంత చులకనగా చూసే అపనమ్మకమూ ఉంది. కానీ, అప్పటిదాకా ఉన్న అభిప్రాయాలను కాస్త పక్కనపెట్టి, కాసేపు వారితో సమయం గడిపితే… జీవితంలోని ప్రతి పార్శ్వం మీదా వారి స్పష్టతకి ఆశ్చర్యం కలగడం ఖాయం. మరి అలాంటి యువత దృష్టిలో స్వేచ్ఛ అంటే ఏంటి? ఏ విలువలకి వాళ్లు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు? వాళ్ల మాటలను ఎందుకు పట్టించుకోవాలి?
వాళ్లకి రాజ్యాంగ సభ అంటే ఏమిటో తెలియకపోవచ్చు. కానీ, ప్రాథమిక హక్కులు, బాధ్యతల పట్ల అవగాహన ఉంది. వాళ్లు దేశంలో ఉన్న రాష్ర్టాల పేర్లన్నీ టకటకా చెప్పేయకపోవచ్చు. కానీ, వివిధ సంస్కృతులను గౌరవించే మనసుంది. వాళ్ల దృష్టిలో దేశభక్తి కొన్ని ప్రశ్నల సమాహారం కాదు.. కొన్ని విలువల ఆచరణ. వాళ్లతో కలిసి ప్రయాణించాల్సిందే! మరీ ముఖ్యంగా మన దేశంలో. ఎందుకంటే మన జనాభాలో 37 నుంచి 40 కోట్ల మంది జెన్ జీలే. ప్రపంచ జెన్ జీ జనాభాలో ఇది ఐదో వంతు. ఇంతకీ జెన్ జీ అంటే ఏ వయసు వాళ్లు అనే విషయం మీద రకరకాల వాదనలు ఉన్నా.. చాలామంది PEW Research Centre సూచించిన 1997-2012 మధ్య పుట్టినవాళ్లను జెన్ జీలుగా అంగీకరిస్తున్నారు.
చాలామంది అనుకున్నట్టు జెన్ జీ పూలపాన్పుల మధ్య పుట్టి పెరగలేదు. ట్విన్ టవర్ల కూల్చివేత దగ్గర్నుంచి ఇరాన్ యుద్ధం వరకూ భయంకరమైన తీవ్రవాదాన్నీ, ప్రపంచ అస్థిరతను చూశారు. నూరేండ్ల తర్వాత ఎన్నడూ లేనంత అర్థిక మాంద్యాన్ని దాటారు. కొవిడ్ విరుచుకుపడటం గమనించారు. మధుమేహం నుంచి మనోవేదన వరకూ ప్రతీ ఆరోగ్య సమస్యా రోజువారీ జీవితంలో భాగం కావడం అర్థం చేసుకున్నారు. 1998లో మొదలైన గూగుల్ సెర్చ్ ఇంజన్ మూడు దశాబ్దాలు తిరిగకుండానే ‘జెమినై’ అనే కృత్రిమమేధగా రూపాంతరం చెందడం చూశారు. ఎల్ నినో కరువులు, విదేశీ చదువులు, గ్లోబలైజేషన్ మెరుపులు.. అన్నిటినీ అనుభవిస్తున్నారు. ఇంత చూసినవాళ్ల అనుభవాన్ని ఎలా తోసిపుచ్చగలం.
స్వేచ్ఛ గురించి, మానవతా విలువల గురించి ఈ తరానికి స్పష్టమైన అభిప్రాయాలున్నాయి. ఫ్రెడరిక్ నౌమన్ ఫౌండేషన్ చేసిన ఓ సర్వేలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఒక్కరికీ సమానమైన మానవ హక్కులు ఉండాలనే అభిప్రాయాన్ని ఏకంగా 88 శాతం మంది జెన్ జీలు బలపరిచారు. అయితే తమ దేశంలో ఉన్న ప్రభుత్వం ఆ హక్కుల పట్ల నిబద్ధతగా ఉందా అంటే కేవలం 40 శాతం మంది మాత్రమే ఒప్పుకొన్నారు.
మన చుట్టూ ఉన్న యువతే ఇలా ఆలోచిస్తున్నది అనుకుంటున్నారేమో. ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, పోలాండ్, అమెరికా లాంటి ఆధునిక దేశ యువత కూడా చెప్పిన అభిప్రాయమిదే! అంతేకాదు! ఒకవేళ ఎక్కడన్నా అణచివేత కనిపిస్తే దానికి వ్యతిరేకంగా గళమెత్తుతామని దాదాపు మూడో వంతుమంది వెల్లడించారు. అందుకు సాక్ష్యంగా చాలా సంఘటనలే కనిపిస్తాయి. అమెరికాలోని పార్క్లాండ్ పాఠశాలలో జరిగిన కాల్పుల్లో 17మంది చనిపోయారు. దీంతో ఒళ్లుమండిన విద్యార్థులు ‘గన్ కల్చర్’కి వ్యతిరేకంగా కఠినమైన చట్టాలు తీసుకురావాలంటూ నినదించారు. చిన్నగా మొదలైన ఈ ఉద్యమం లక్షల మంది భాగస్వామ్యంతో ప్రభుత్వం తల వంచేలా చేసింది. చట్టంలో మార్పు వచ్చింది. స్వరం వినిపించేందుకు సమస్య తమదే కానక్కర్లేదనేది జెన్ జీ అభిమతం. అందుకే శ్వేత జాతీయుల దురహంకారానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిన ‘బ్లాక్ లైవ్స్ మేటర్’ లాంటి ఉద్యమాల్లో వారిదే పైచేయిగా కనిపించింది.
ఇక జెన్ జీ దృష్టిలో ఆన్లైన్ కేవలం విద్య, వినోదం కోసం మాత్రమే కాదు… విప్లవం కోసం కూడా! ఇండోనేషియాకి చెందిన నెగెరి విశ్వవిద్యాలయం పరిశోధన ప్రకారం, జెన్ జీ తమ అభ్యుదయ భావాలను పంచుకునేందుకు 67 శాతం సామాజిక మాధ్యమాలనే ఎంచుకుంటున్నారు. వీటిలో టిక్ టాక్, యూట్యూబ్, ఇన్స్టా లదే ప్రాధాన్యం. అందులోనూ 64 శాతం పర్యావరణం గురించి, 55 శాతం విద్య అందుబాటు గురించి మాట్లాడుతున్నారు. ఈ రెండు రంగాలూ, వాళ్ల దృక్పథం ఎంత విశాలంగా ఉందో చెబుతున్నాయి.
అలాగని వాళ్ల దృష్టిలో స్వేచ్ఛ కేవలం భౌతికం అనుకుంటే పొరపాటే! ఏం చదవాలి, ఏ ఉద్యోగం చేయాలి, ఎప్పుడు మానేయాలి, ఎలా ఖర్చు చేయాలి, ఎంత పెట్టుబడి పెట్టాలి, ఎవరిని ఎంత వరకు దగ్గరికి రానివ్వాలి? అన్నిటిలోనూ స్వతంత్రమైన ఆలోచనతో ఉన్నారు. ఆ స్పష్టత ఉండబట్టే వాళ్ల తీరు ముక్కుసూటిగా ఉంటుంది. కేవలం వ్యక్తిగత విషయాల్లోనే కాదు.. పర్యావరణం లాంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యల పట్లా వాళ్లు జాగ్రత్తగా ఉన్నారు. పర్యావరణానికి హాని తలపెట్టని ఉత్పత్తులే వాడుతున్నాం అంటూ 64 శాతం మంది చెబుతుంటే, పర్యావరణ వ్యతిరేకంగా ఉన్నందుకు తాము పనిచేసే సంస్థనే వదిలిపెట్టబోతున్నాం అని 46 శాతం మంది పేర్కొన్నారు.
జెన్ జీది ఉడుకు రక్తం.. అయితే ఉద్యమం లేకపోతే సామాజిక మాధ్యమం అనుకుంటే పొరపాటే! ప్రజాస్వామ్యంతోనూ అనుకున్నది సాధిస్తారు. ఫ్రాన్స్, ఆస్ట్రియా, జర్మనీ, పోలాండ్లలో జరిగిన పార్లమెంట్ ఎన్నికలను పరిశీలించిన British Elections Study లాంటి సంస్థలు చేసిన విశ్లేషణలో.. జెన్ జీ ఓటు చీలలేదు. ఫలితంగా మార్పు తెస్తుందని వారు కోరుకున్న పార్టీలే గెలిచాయి. గుస్తావ్ పెట్రో అనే అభ్యర్థి కొలంబియ అధ్యక్షునిగా ఎన్నిక కాలేడు అని అంతా ఊహిస్తే… జెన్ జీ మూకుమ్మడి ఓటుతో తన పీఠాన్ని చేరుకున్నాడు.
కుటుంబం విషయంలోనూ వారికి స్పష్టత ఉంది. PEW రీసెర్చ్ సెంటర్ చేసిన ఓ సర్వేలో వేర్వేరు జాతుల మధ్య వివాహాలు వివక్ష లేని సమాజాన్ని నిర్మిస్తాయని ఏకంగా 62 శాతం మంది భావించారు. ఇక ఇంటిపనులు, పిల్లల పెంపకం, దంపతులిద్దరూ ఉద్యోగం చేయడం లాంటి విషయానికి వస్తే ఈ బాధ్యతల్ని భార్యాభర్తలు ఇద్దరూ కూడా పంచుకోవాలని ఏకంగా 79 శాతం జెన్ జీ అభిప్రాయపడ్డారు. కేవలం 13 శాతం మాత్రమే పిల్లల పెంపకంలో తల్లిదే ఎక్కువ పాత్ర అన్న భావనలో ఉన్నారు. మొత్తానికి స్త్రీ, పురుషులు ఇద్దరూ సమానమే అన్న విషయాన్ని మాత్రం దాదాపు 90 శాతం మంది అంగీకరించారు. చాలామంది ఊహిస్తున్నట్టుగా తాత్కాలిక బంధాల పట్ల జెన్ జీ అంత సుముఖంగా లేదు. మిగతా తరాల కంటే జెన్ జీనే దీర్ఘకాలిక బంధాలను కోరుకుంటున్నదని Pew Research Center చెబుతున్నది. అంతేకాదు! పెండ్లికి ముందు ఆర్థిక స్థిరత్వం ఉండితీరాలని గట్టిగా కోరుకునే తరం కూడా ఇదే!
జెన్ జీకి అందుబాటులో ఉన్న సాంకేతికత, సౌకర్యాలు చూసి వాళ్లు చాలా సుఖపడిపోతున్నారమే భ్రమ సహజం. కానీ, వాటితో పాటు సమస్యలు కూడా లేకపోలేదు.
ఇన్ని సవాళ్లని దాటుకుని కూడా జెన్ జీ తరం తనదైన వ్యక్తిత్వం కోసం పాటుపడుతున్నది. ఆ తెగువని గుర్తించాల్సిందే. మరి ఈ లోకాన్ని వాళ్ల చేతుల్లో పెట్టే ధైర్యం చేయగలమా? అన్న ప్రశ్నకి చాలా జవాబులే వినిపిస్తాయి.
ఇప్పుడు సమస్య జెన్ జీలది కాదు. వారితో సాగుతున్న మిగతా తరాలది. స్కూళ్లు, ఆఫీసులు, ప్రభుత్వం.. ఇలా ప్రతి రంగంలో ఉన్న పెద్దలు వాళ్లను నిందించడం కాసేపు పక్కన పెట్టి, ఈ తరం తీరును తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేయాలి. ఏదన్నా కష్టం వస్తే పెద్దమనసుతో అండగా నిలబడాలి. ఎవరికి తెలుసు?! ఇన్నాళ్లుగా చరిత్ర పొడవునా కలలుగన్న సమసమాజం వాళ్లతోనే సాకారం అవుతుందేమో!
ప్రతీ రంగంలోనూ అద్భుతాలు చేస్తున్నవారి వయసుని గమనిస్తే చాలు.. వారిలో చాలామంది జెన్ జీ తరానికి చెందినవారని అర్థమవుతుంది. విశ్వనాథన్ ఆనంద్ తర్వాత చదరంగంలో భారతీయుల ప్రభ మసకబారిపోతుందనే ఊహించారంతా. మరీ ముఖ్యంగా కార్ల్సన్ హవా మొదలైన తర్వాత! కానీ అనూహ్యంగా గుకేష్, ప్రజ్ఞానంద వంటి జెన్ జీ.. భారతీయులు ప్రపంచానికి ఇచ్చిన ఆటలో తన స్థానాన్ని నిలబెట్టారు.
నీళ్లలో సీసం కలిస్తే, జీవితం నరకంలా మారిపోతుందని చాలామందికి తెలుసు. కానీ, తాము తాగే నీటిలో సీసం ఉందని తెలుసుకోవడమే కష్టం. ‘టెటిస్’ అనే ఓ చిన్న చౌకైన పరికరాన్ని కనిపెట్టి, పరిష్కారం చూపించింది గీతాంజలి రావ్. అప్పటికి తన వయసు 12 ఏండ్లే! అంతేకాదు రక్త పరీక్షతో డ్రగ్ అడిక్షన్ గుర్తించే ఎపియోన్, సైబర్ వేధింపులని అడ్డుకునే కైండ్లి లాంటి ఆవిష్కరణలతో ఏకంగా టైమ్ పత్రిక కవర్ పేజి మీదకి చేరుకుంది గీతాంజలి.
కొవిడ్ సమయంలో జెన్ జీ కంగారుపడుతూ కూర్చోలేదు. ఆన్లైన్ శక్తిని గుర్తించారు. చదువు నుంచి సేవల దాకా దాన్ని ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో గమనించారు. అందుకు సాక్ష్యం ఆదిత్ పలీచా! జెప్టో సహ వ్యవస్థాపకుడు. తనే కాదు ప్రపంచంలోనే అతి చిన్న వయసు వెబ్ డిజైనర్గా గుర్తింపు తెచ్చుకున్న శ్రీలక్ష్మి సురేష్, World’s Youngest Serial Entrepreneurగా పేరు తెచ్చుకున్న అఖిలేంద్ర సాహు.. అందరూ ఈతరం కుర్రాళ్లే!
వీళ్లే కాదు! పారాలింపిక్స్లో గోల్డ్ మెడల్ సాధించి విజయానికి పరిమితులు లేవని నిరూపించిన అవని లేఖర, తన యూట్యూబ్ చానెల్ ద్వారా లక్షల మందికి సాంకేతిక నైపుణ్యాలని చేరువ చేస్తున్న ఇషాన్ శర్మ.. లాంటి పేర్లు చాలానే వినిపిస్తాయి.
– కె.ఎల్.సూర్య
