Visit:
ISRO GSLV F17 |భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) మరో చారిత్రక విజయాన్ని అందుకుంది. శ్రీహరికోటలోని సతీశ్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం (షార్) నుంచి శుక్రవారం తెల్లవారుజామున చేపట్టిన జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17 ప్రయోగం విజయవంతమైంది. ఈ వాహకనౌక ద్వారా 2,367 కిలోల బరువున్న ఈఓఎస్-05 ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశిత కక్ష్యలోకి కచ్చితత్వంతో ప్రవేశపెట్టారు. దేశ రక్షణ, విపత్తుల నిర్వహణతో పాటు వ్యవసాయం, పర్యావరణ పర్యవేక్షణ వంటి రంగాల్లో ఈ ఉపగ్రహం కీలక సేవలు అందించనుంది. కాగా, తొలి సంవత్సరాల్లో వరుస అనూహ్య ప్రదర్శనల కారణంగా ఈ రాకెట్ ఇస్రోలో ‘నాటీ బాయ్’ అనే మారుపేరును సంపాదించుకున్న సంగతి తెలిసిందే.
శుక్రవారం తెల్లవారుజామున 2.55 గంటలకు షార్లోని రెండో ప్రయోగ వేదిక నుంచి జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17 నింగిలోకి దూసుకెళ్లింది. ప్రయోగం జరిగిన సుమారు 18 నిమిషాల తర్వాత 3.13 గంటలకు ఈఓఎస్-05 ఉపగ్రహాన్ని సబ్-జియోసింక్రోనస్ ట్రాన్స్ఫర్ ఆర్బిట్ (సబ్-జీటీఓ)లోకి విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టింది. ఈ కక్ష్యలో పెరీజీ 170 కిలోమీటర్లు, అపోజీ 28,934 కిలోమీటర్లుగా ఉంది. సుమారు 51.7 మీటర్ల ఎత్తు, 420.5 టన్నుల బరువున్న జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17 ద్వారా చేపట్టిన జీఎస్ఎల్వీ సిరీస్లో ఇది 19వ ప్రయోగం.
#ISRO has successfully launched GSLV-F17 and placed EOS-05 into orbit. pic.twitter.com/lxYfsuqSY1
— IADN (@NewsIADN) September 4, 2026
ఈఓఎస్-05 అత్యాధునిక భూ పరిశీలన సామర్థ్యాలతో రూపొందించిన ఉపగ్రహం. ఇందులోని ప్రత్యేక ఇమేజింగ్ పేలోడ్ ద్వారా విస్తృత ప్రాంతాలను అత్యంత స్పష్టతతో చిత్రీకరించవచ్చు. భూస్థిర కక్ష్యలో ఉండే ఈ ఉపగ్రహం భారత ఉపఖండాన్ని తరచుగా పరిశీలించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఒకే ఫ్రేమ్లో దక్షిణాసియాలోని విస్తారమైన ప్రాంతాన్ని చిత్రీకరించడంతో పాటు, దాదాపు పది నిమిషాల వ్యవధిలోనే చిత్రాలను అందించగల సామర్థ్యం దీనికి ఉందని ఇస్రో వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.
ఈఓఎస్-05లోని ఎంఎక్స్-వీఎన్ఆర్ పేలోడ్ అత్యుత్తమ స్పేషియల్ రిజల్యూషన్తో భూ పరిశీలనకు ఉపయోగపడనుంది. జియోసింక్రోనస్ కక్ష్యలో ఇంత అధునాతన ఇమేజింగ్ సామర్థ్యం కలిగిన ఉపగ్రహం భూ పరిశీలన రంగంలో కీలక ముందడుగుగా నిలవనుంది.
సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో పరిస్థితులను పర్యవేక్షించడం, కీలక ప్రాంతాల్లో మార్పులను గుర్తించడం వంటి రక్షణ అవసరాలకు ఉపగ్రహం నుంచి అందే చిత్రాలు ఉపయోగపడనున్నాయి. అదే సమయంలో వరదలు, తుపాన్లు, కొండచరియలు విరిగిపడటం వంటి ప్రకృతి విపత్తుల సమయంలో ప్రభావిత ప్రాంతాలను వేగంగా గుర్తించేందుకు ఈఓఎస్-05 డేటా దోహదపడనుంది. సహాయక చర్యలు, రెస్క్యూ ఆపరేషన్లు, అత్యవసర ప్రణాళికలను మరింత సమర్థంగా రూపొందించేందుకు ఇది ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
పంటల పరిస్థితి, సాగు విస్తీర్ణం, భూమిలో తేమ, నీటి వనరులు వంటి అంశాలను పర్యవేక్షించేందుకు భూ పరిశీలన ఉపగ్రహాల డేటా కీలకం. ఈఓఎస్-05 నుంచి లభించే సమాచారాన్ని వ్యవసాయ ప్రణాళికలు, నీటి నిర్వహణ, పంటల అంచనాల్లో ఉపయోగించవచ్చు. అలాగే అడవుల విస్తీర్ణంలో మార్పులు, పట్టణ ప్రాంతాల విస్తరణ, భూ వినియోగంలో మార్పులు, సహజ వనరుల పరిస్థితిని దీర్ఘకాలంగా పర్యవేక్షించేందుకు కూడా ఈ ఉపగ్రహం దోహదపడనుంది.
జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17 మూడు దశల ప్రయోగ వాహకనౌక. ఇందులో అత్యంత క్లిష్టమైన స్వదేశీ క్రయోజెనిక్ అప్పర్ స్టేజ్ సమర్థంగా పనిచేయడం ప్రయోగ విజయానికి కీలకంగా నిలిచింది. ఉపగ్రహాన్ని తొలుత సబ్-జీటీఓలోకి ప్రవేశపెట్టగా.. అనంతరం ఉపగ్రహంలోని ఆన్బోర్డ్ ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ సాయంతో దాన్ని తుది జియోస్టేషనరీ కక్ష్యలోకి చేర్చే ప్రక్రియ కొనసాగనుంది.
2021 ఆగస్టులో జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్10 ద్వారా ప్రయోగించిన జీశాట్-1 ఉపగ్రహం నిర్దేశిత కక్ష్యను చేరుకోలేకపోయింది. ఆ వైఫల్యానికి ప్రత్యామ్నాయంగా మరింత మెరుగైన సాంకేతికతతో రూపొందించిన ఈఓఎస్-05ను ఇప్పుడు విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టడం ఇస్రోకు ప్రత్యేక విజయంగా నిలిచింది. గతంలో ఎదురైన సవాళ్లను అధిగమిస్తూ భారీ ఉపగ్రహాలను అధిక కక్ష్యల్లోకి ప్రవేశపెట్టే సామర్థ్యాన్ని ఇస్రో మరోసారి చాటుకుంది.
జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17 ప్రయోగాన్ని ప్రత్యక్షంగా వీక్షించేందుకు లాంచ్ వ్యూ గ్యాలరీకి సుమారు 1,500 మంది సందర్శకులు తరలివచ్చారు. తెల్లవారుజామున 2 గంటల నుంచే వర్షం కురుస్తున్నప్పటికీ వారు వెనక్కి తగ్గలేదు. వర్షంలో తడుస్తూనే రాకెట్ నింగిలోకి దూసుకెళ్లిన అద్భుత ఘట్టాన్ని వీక్షించారు.
ఈఓఎస్-05 ప్రయోగం కేవలం మరో ఉపగ్రహ ప్రయోగం మాత్రమే కాకుండా భారత భూ పరిశీలన సామర్థ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే కీలక మిషన్గా నిలిచింది. రక్షణ, విపత్తుల నిర్వహణ నుంచి వ్యవసాయం, పర్యావరణ పరిరక్షణ వరకు అనేక రంగాలకు ఉపయోగపడే ఉపగ్రహ డేటాను అందించనుంది. స్వదేశీ రాకెట్లు, క్రయోజెనిక్ సాంకేతికత, అధునాతన ఉపగ్రహ వ్యవస్థలతో అంతరిక్ష రంగంలో భారత్ సాధిస్తున్న పురోగతికి జీఎస్ఎల్వీ-ఎఫ్17 విజయం మరో నిదర్శనంగా నిలిచింది.
