Kavathe Ekand Dussehra | దీపావళికి కాదు.. దసరా రాత్రంతా బాణసంచా కాల్చే గ్రామం!

Kavathe Ekand Dussehra | సాధారణంగా బాణసంచా కాల్చడం అనగానే దీపావళి పండుగ గుర్తుకొస్తుంది. కానీ మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లీ జిల్లాలో ఉన్న కవఠే ఏకంద్‌ గ్రామంలో విజయదశమి రాత్రి బాణసంచా వెలుగులతో సందడి నెలకొంటుంది

Kavathe Ekand Dussehra | సాధారణంగా బాణసంచా కాల్చడం అనగానే దీపావళి పండుగ గుర్తుకొస్తుంది. కానీ మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లీ జిల్లాలో ఉన్న కవఠే ఏకంద్‌ గ్రామంలో విజయదశమి రాత్రి బాణసంచా వెలుగులతో సందడి నెలకొంటుంది. ఇక్కడ గ్రామదైవమైన సిద్ధరాజ్‌ మహారాజ్‌ పల్లకీ ఊరేగింపుతో పాటు రాత్రంతా బాణసంచా కాల్చడం ప్రత్యేక సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. సుమారు 300 ఏళ్లకు పైగా చరిత్ర ఉన్న ఈ సంప్రదాయం కోసం మహారాష్ట్రతో పాటు పొరుగున ఉన్న కర్ణాటక నుంచి కూడా సందర్శకులు తరలివస్తారు. ఇంతకీ ఈ గ్రామం ఎక్కడుంది? దసరా వేళ రాత్రంతా బాణసంచా ఎందుకు కాలుస్తారు?

ఎక్కడుందీ ప్రత్యేక గ్రామం?

మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లీ జిల్లాలో తాస్గావ్‌ తాలూకాలో కవఠే ఏకంద్‌ గ్రామం ఉంది. దసరా వేడుకలకు ఈ గ్రామం ప్రత్యేకంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడి గ్రామదైవం శ్రీ సిద్ధరాజ్‌ మహారాజ్‌ పల్లకి ఊరేగింపుతో పాటు జరిగే బాణసంచా ప్రదర్శన ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. ఇవాళ రాత్రంతా గ్రామంలోని వీధులు, పరిసర ప్రాంతాలు పటాసుల వెలుగులతో సందడిగా మారుతాయి. ఈ ప్రత్యేకత కారణంగా ఈ ప్రాంతాన్ని ‘మహారాష్ట్ర శివకాశి’ అని కూడా పిలుస్తారు. తమిళనాడులోని శివకాశి బాణసంచా తయారీకి ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం కావడంతో ఈ పేరు ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.

రాత్రి 8 గంటల నుంచి ఉదయం 8 గంటల దాకా..

కవఠే ఏకంద్‌లో విజయదశమి వేడుకలు రాత్రి ప్రారంభమై తెల్లవారుజాము వరకు కొనసాగుతాయి. రాత్రి సుమారు 8 గంటల సమయంలో శ్రీ సిద్ధరాజ్‌ మహారాజ్‌ పల్లకి ఊరేగింపు మొదలవుతుంది. పల్లకి గ్రామ వీధుల్లో ముందుకు సాగుతుండగా, దాని వెంట బాణసంచా ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తారు. ఆకాశంలోకి ఎగసే వెలుగులు, రంగురంగుల పేలుళ్లు, ప్రత్యేక ఆకృతుల్లో కనిపించే బాణసంచా విన్యాసాలు సందర్శకులను ఆకట్టుకుంటాయి. రాత్రంతా కొనసాగిన ఈ వేడుకలు మరుసటి రోజు ఉదయం సుమారు 8 గంటలకు ముగుస్తాయి. అందుకే ఈ గ్రామ దసరాను రాత్రంతా సాగే బాణసంచా ఉత్సవంగా ప్రత్యేకంగా గుర్తిస్తారు.

300 ఏళ్లకు పైగా చరిత్ర

కవఠే ఏకంద్‌ దసరా బాణసంచా సంప్రదాయానికి సుమారు మూడున్నర శతాబ్దాల చరిత్ర ఉందని స్థానిక ఉత్సవ నిర్వాహకులు చెబుతున్నారు. గతంలో గ్రామదైవం పల్లకి ఊరేగింపునకు వెలుగులు అందించేందుకు కాగడాలు ఉపయోగించేవారని, కాలక్రమంలో ఈ సంప్రదాయం పెద్ద ఎత్తున బాణసంచా ప్రదర్శనగా అభివృద్ధి చెందిందని వార్తా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి. తరతరాలుగా గ్రామస్థులు ఈ వేడుకను కొనసాగిస్తున్నారు. గ్రామదైవంపై భక్తి, పాత సంప్రదాయాన్ని నిలబెట్టాలనే సంకల్పం ఈ ఉత్సవానికి బలంగా నిలిచాయి. కాలక్రమంలో బాణసంచా ప్రదర్శనలు మరింత ఆకర్షణీయంగా మారడంతో ఇతర ప్రాంతాల ప్రజలు కూడా ఈ వేడుకను చూసేందుకు వస్తున్నారు.

గ్రామస్థులే తయారు చేసే బాణసంచా

ఈ ఉత్సవంలో మరో ప్రత్యేకత బాణసంచా తయారీతో గ్రామస్థులకు ఉన్న అనుబంధం. స్థానిక కుటుంబాలు, సంప్రదాయ బాణసంచా తయారీదారులు, వివిధ మండళ్లు వేడుకల కోసం ముందుగానే సన్నాహాలు చేస్తారు. ఒక్కో బృందం తనదైన ప్రదర్శనతో ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది.కొన్ని బృందాలు ఆకాశంలో రంగురంగుల వెలుగులు విరజిమ్మే విన్యాసాలు ప్రదర్శిస్తే, మరికొన్ని ప్రత్యేక ఆకృతులు, వెలుగుల అమరికలతో ఆకట్టుకుంటాయి. ఈ ప్రదర్శనల్లో తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న స్థానిక నైపుణ్యం కనిపిస్తుంది.

పల్లకి ఊరేగింపు ప్రధాన ఆకర్షణ

ఈ వేడుకను కేవలం బాణసంచా ప్రదర్శన మాత్రమే కాదు. శ్రీ సిద్ధరాజ్‌ మహారాజ్‌ పల్లకి ఊరేగింపే ఉత్సవానికి ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యం. గ్రామదైవాన్ని పూజిస్తూ, సంప్రదాయబద్ధంగా పల్లకిని ఊరేగించడం ద్వారా భక్తులు తమ విశ్వాసాన్ని చాటుకుంటారు. పల్లకి ముందుకు సాగుతున్న సమయంలో బాణసంచా ప్రదర్శనలు జరగడం ఈ ఉత్సవాన్ని ఇతర ప్రాంతాల దసరా వేడుకల నుంచి భిన్నంగా నిలబెడుతుంది. మతపరమైన సంప్రదాయం, స్థానిక కళానైపుణ్యం, గ్రామస్థుల సామూహిక భాగస్వామ్యం ఒకే వేడుకలో కలుస్తాయి.

కవఠే ఏకంద్‌ దసరా వేడుకలను చూసేందుకు మహారాష్ట్రలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి ప్రజలు తరలివస్తారు. కర్ణాటక నుంచి కూడా సందర్శకులు వస్తుంటారు. రాత్రంతా జరిగే ప్రదర్శన కావడంతో గ్రామంలో పండుగ వాతావరణం నెలకొంటుంది.