UTI | పిల్లల్లో బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్లు సాధారణంగా కనిపించే ఆరోగ్య సమస్యల్లో ఒకటి. వాటిలో మూత్రనాళ ఇన్ఫెక్షన్లు (యూరినరీ ట్రాక్ట్ ఇన్ఫెక్షన్స్ – యూటీఐలు) అత్యంత సాధారణమైనవిగా వైద్యులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా పిల్లలు, టాయిలెట్ అలవాట్లు నేర్చుకుంటున్న వయస్సులో ఉన్న పిల్లల్లో ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. బ్యాక్టీరియా మూత్రనాళంలోకి ప్రవేశించి పెరిగినప్పుడు మూత్రాశయం, మూత్రనాళం లేదా కొన్నిసార్లు మూత్రపిండాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. కొంతమంది పిల్లల్లో శారీరక నిర్మాణానికి సంబంధించిన సమస్యలు యూటీఐల ప్రమాదాన్ని పెంచినా, చాలా సందర్భాల్లో రోజువారీ టాయిలెట్ అలవాట్లే ప్రధాన కారణాలుగా నిలుస్తున్నాయి. ఆటలు, చదువులు లేదా స్క్రీన్ టైమ్లో మునిగిపోయిన పిల్లలు టాయిలెట్కు వెళ్లాల్సిన అవసరాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల మూత్రాశయ పనితీరుపై ప్రభావం పడుతుంది. దీంతో బ్యాక్టీరియా పెరగడానికి అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడతాయి.
యూటీఐలను ముందుగానే గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. మూత్రం పోయేటప్పుడు నొప్పి లేదా మంట, తరచూ మూత్ర విసర్జన చేయాలనిపించడం, ఒక్కసారిగా మూత్రం పోయాలనే అత్యవసర భావన, కారణం తెలియని జ్వరం, పొత్తికడుపు దిగువ భాగంలో నొప్పి, నడుము లేదా వెన్ను నొప్పి, దుర్వాసన వచ్చే మూత్రం, వాంతులు, అకస్మాత్తుగా మంచం తడపడం, శిశువుల్లో చిరాకు లేదా పాలు తాగకపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. పిల్లలు తమ ఇబ్బందిని స్పష్టంగా చెప్పలేకపోవడం వల్ల కొన్నిసార్లు జ్వరం మాత్రమే ప్రధాన సంకేతంగా ఉంటుంది. మూత్రాన్ని ఎక్కువసేపు ఆపుకోవడం పిల్లల్లో యూటీఐలకు దారితీసే అత్యంత సాధారణ అలవాట్లలో ఒకటి. ఆటల్లో లేదా చదువులో మునిగిపోయిన పిల్లలు టాయిలెట్కు వెళ్లడాన్ని వాయిదా వేస్తుంటారు. కొంతమంది పిల్లలు పాఠశాల టాయిలెట్లు పరిశుభ్రంగా లేవని భావించి వాటిని ఉపయోగించడానికి కూడా ఇష్టపడరు. దీని వల్ల మూత్రాశయంలో మూత్రం ఎక్కువసేపు నిల్వ ఉండి బ్యాక్టీరియా పెరిగే అవకాశం పెరుగుతుంది. అలాగే మూత్రాశయం పూర్తిగా ఖాళీ కాకపోవడం వల్ల మళ్లీ మళ్లీ ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే పిల్లలు ప్రతి రెండు నుంచి మూడు గంటలకు ఒకసారి మూత్ర విసర్జన చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
కొంతమంది పిల్లలు టాయిలెట్కు వెళ్లినప్పటికీ త్వరగా ముగించి బయటకు వచ్చేస్తారు. దీంతో మూత్రాశయం పూర్తిగా ఖాళీ కాదు. మిగిలిపోయిన మూత్రం బ్యాక్టీరియా పెరుగుదలకు అనుకూలంగా మారుతుంది. కాలక్రమేణా ఇది మూత్రాశయ పనితీరుపై ప్రభావం చూపి పునరావృత ఇన్ఫెక్షన్లకు దారితీస్తుంది. అందువల్ల పిల్లలు తొందరపడకుండా ప్రశాంతంగా మూత్ర విసర్జన చేయడం అలవాటు చేసుకోవాలి. మూత్రాశయం పూర్తిగా ఖాళీ అయ్యేలా చేయడానికి డబుల్ వాయిడింగ్ పద్ధతి ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఇందులో మొదట సాధారణంగా మూత్రం పోసి, తర్వాత 10 నుంచి 15 సెకన్లు ఆగి మళ్లీ ఒకసారి ప్రయత్నించాలి. ఇలా చేయడం వల్ల మూత్రాశయంలో మిగిలిపోయే మూత్రం తగ్గి ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం కూడా తగ్గుతుంది.
టాయిలెట్పై కూర్చునే విధానం కూడా ముఖ్యమే. పిల్లల కాళ్లు నేలను తాకకుండా వేలాడుతూ ఉంటే పెల్విక్ కండరాలు పూర్తిగా రిలాక్స్ కావు. దీంతో మూత్రాశయం పూర్తిగా ఖాళీ కాదు. కాళ్లకు స్టూల్ లేదా ఆధారం ఉండేలా చూసుకోవడం వల్ల సరైన భంగిమలో కూర్చుని మూత్ర విసర్జన చేయగలుగుతారు. కాళ్లు బలంగా ఆనించి, మోకాళ్లు కొద్దిగా విడదీసి, ఒత్తిడి లేకుండా కూర్చోవడం మంచిది. టాయిలెట్ తర్వాత శుభ్రం చేసుకునే విధానం కూడా యూటీఐ ప్రమాదాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. ముఖ్యంగా అమ్మాయిల్లో మలద్వారం నుంచి బ్యాక్టీరియా మూత్రనాళానికి చేరే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందువల్ల ఎప్పుడూ ముందు నుంచి వెనుకకు తుడుచుకోవడం, అవసరమైతే శుభ్రమైన టిష్యూ ఉపయోగించడం వంటి అలవాట్లు నేర్పించాలి. మలబద్ధకాన్ని కూడా యూటీఐలకు ఒక ముఖ్య కారణంగా పరిగణిస్తుంటారు. మలాశయంలో మలం ఎక్కువగా నిల్వ ఉండటం వల్ల అది మూత్రాశయంపై ఒత్తిడి పెంచుతుంది. దీని కారణంగా మూత్రాశయం పూర్తిగా ఖాళీ కాదు. అలాగే తరచూ మూత్రం పోయాలనిపించడం, బ్యాక్టీరియా పెరుగుదల వంటి సమస్యలు ఏర్పడతాయి. అందుకే పిల్లలు తగినంత నీరు తాగడం, పీచుపదార్థాలు ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారం తీసుకోవడం, ప్రతిరోజూ శారీరకంగా చురుకుగా ఉండడం అవసరం.
చాలా మంది పిల్లలు పాఠశాల లేదా బహిరంగ ప్రదేశాల్లోని టాయిలెట్లను ఉపయోగించేందుకు ఇష్టపడరు. పరిశుభ్రతపై సందేహాలు, గోప్యత లేకపోవడం లేదా ఇతర పిల్లల వల్ల ఇబ్బంది కలుగుతుందనే భయం ఇందుకు కారణం అవుతాయి. దీంతో వారు గంటల తరబడి మూత్రాన్ని ఆపుకుంటారు. ఇది మూత్రాశయ ఆరోగ్యానికి హానికరమని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. పిల్లలు ఎక్కడ ఉన్నా అవసరం వచ్చిన వెంటనే టాయిలెట్కు వెళ్లేలా ప్రోత్సహించాలి. తగినంత నీరు తాగకపోవడం కూడా యూటీఐల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. నీరు తక్కువగా తాగే పిల్లలు తక్కువసార్లు మూత్ర విసర్జన చేస్తారు. అలాగే మూత్రం ఎక్కువగా గాఢంగా మారి మూత్రాశయానికి ఇబ్బంది కలిగిస్తుంది. తగినంత నీరు తాగడం వల్ల మూత్రనాళంలో ఉండే బ్యాక్టీరియా బయటకు వెళ్లిపోతుంది. అందువల్ల పిల్లలకు నీరు ప్రధాన పానీయంగా ఇవ్వడం మంచిది.
పిల్లలు టాయిలెట్ ఉపయోగించిన తర్వాత చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవడం, జననేంద్రియాల ప్రాంతాన్ని పరిశుభ్రంగా ఉంచడం, తడి లేదా మురికిగా మారిన లోదుస్తులను వెంటనే మార్చడం, సువాసన కలిగిన సబ్బులు లేదా బబుల్ బాత్ల వినియోగాన్ని తగ్గించడం వంటి పరిశుభ్రత అలవాట్లు కూడా చాలా ముఖ్యం. మూత్ర విసర్జన సమయంలో నొప్పి, కారణం తెలియని జ్వరం, దుర్వాసనతో కూడిన మూత్రం, పొత్తికడుపు లేదా వెన్నునొప్పి, తరచూ యూటీఐలు రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి. ముఖ్యంగా జ్వరంతో బాధపడుతున్న శిశువుల్లో యూటీఐ అనుమానం ఉంటే ఆలస్యం చేయకుండా పరీక్షలు చేయించాల్సి ఉంటుంది. పిల్లల్లో యూటీఐలు కేవలం బ్యాక్టీరియా వల్ల మాత్రమే కాకుండా, రోజువారీ టాయిలెట్ అలవాట్ల వల్ల కూడా సంభవిస్తాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. మూత్రాన్ని ఎక్కువసేపు ఆపుకోవడం, తొందరగా టాయిలెట్ నుంచి బయటకు రావడం, సరైన పరిశుభ్రత పాటించకపోవడం, మలబద్ధకం, తగినంత నీరు తాగకపోవడం వంటి అలవాట్లను మార్చడం ద్వారా యూటీఐల ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని వారు సూచిస్తున్నారు.