Cooking Oil | ఇటీవలి కాలంలో ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెరగడంతో వంటనూనెల ఎంపిక విషయంలో కూడా ప్రజలు మరింత జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తున్నారు. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఒకే రకమైన నూనెను ఉపయోగించడం కంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వృక్షాధార నూనెలను కలిపి ఉపయోగించడం ద్వారా పోషక విలువలు, వంటలో పనితీరు, నూనె స్థిరత్వం మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ విధానాన్నే వెజిటబుల్ ఆయిల్ బ్లెండింగ్ అని పిలుస్తారు. వెజిటబుల్ ఆయిల్ బ్లెండింగ్ అంటే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వంటనూనెలను నిర్దిష్ట నిష్పత్తుల్లో కలపడం. రైస్ బ్రాన్ ఆయిల్, సోయాబీన్ ఆయిల్, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్, పామ్ ఆయిల్ వంటి నూనెలను సాధారణంగా ఈ విధంగా మిశ్రమాల రూపంలో ఉపయోగిస్తారు. ఒక్కో నూనెలో ఉండే ప్రత్యేక గుణాలను సమన్వయం చేసి మెరుగైన పోషక సమతుల్యతను అందించడమే ఈ ప్రక్రియ ప్రధాన లక్ష్యం.
పామ్ ఆయిల్ ఆహార పరిశ్రమలో విస్తృతంగా ఉపయోగించే నూనెలలో ఒకటి. అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద కూడా ఇది తక్కువగా దెబ్బతినడం వల్ల వేయింపులు, బేకరీ ఉత్పత్తులు, మార్జరిన్, స్ప్రెడ్లు, మిఠాయిల తయారీలో దీనికి మంచి ప్రాధాన్యం ఉంది. ఇందులో సహజంగా ఉండే టోకోఫెరాల్స్, టోకోట్రియెనాల్స్, కెరోటినాయిడ్స్ వంటి యాంటీఆక్సిడెంట్లు నూనె నాణ్యతను కాపాడడంలో సహాయపడతాయి. పామ్ ఆయిల్ను సోయాబీన్, రైస్ బ్రాన్, సన్ఫ్లవర్, ఫ్లాక్స్సీడ్ లేదా పెరిల్లా సీడ్ ఆయిల్స్తో కలపడం ద్వారా మరింత సమతుల్యమైన పోషక విలువలు కలిగిన నూనెను తయారు చేయవచ్చు. పామ్ ఆయిల్ వేడి తట్టుకునే స్థిరత్వాన్ని అందిస్తే, ఇతర నూనెలు ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలు, అదనపు యాంటీ ఆక్సిడెంట్లను అందిస్తాయి. భారత ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ (FSSAI) నూనె మిశ్రమాలకు సంబంధించి ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలను రూపొందించింది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం సాధారణంగా ఒక మిశ్రమంలో ఉండే ఏ ఒక్క నూనె శాతం 20 శాతానికి తక్కువగా ఉండకూడదు. అయితే ఆవాల నూనెకు కొన్ని ప్రత్యేక మినహాయింపులు ఉన్నాయి. అదనంగా చియా లేదా ఫ్లాక్స్సీడ్ వంటి మూడో నూనెను మొత్తం మిశ్రమంలో 5 శాతం వరకు చేర్చేందుకు అనుమతి ఉంది.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఏ ఒక్క వంటనూనె కూడా అన్ని రకాల పోషక అవసరాలను పూర్తిగా తీర్చలేకపోతోంది. కొన్ని నూనెల్లో మోనోఅన్శాచురేటెడ్ కొవ్వులు ఎక్కువగా ఉంటే, మరికొన్నింటిలో పాలీఅన్శాచురేటెడ్ కొవ్వులు లేదా యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు అధికంగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు పామ్ ఒలీన్ అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద మంచి స్థిరత్వాన్ని అందిస్తే, రైస్ బ్రాన్ ఆయిల్లో ఉండే ఫైటోస్టెరాల్స్, యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు గుండె ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయి. ఫ్లాక్స్సీడ్, పెరిల్లా సీడ్ ఆయిల్స్ ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలకు మంచి మూలాలు కాగా, సోయాబీన్, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్స్ పాలీఅన్శాచురేటెడ్ కొవ్వులను అందిస్తాయి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) సిఫారసుల ప్రకారం ఆహారంలో శాచురేటెడ్, మోనోఅన్శాచురేటెడ్, పాలీఅన్శాచురేటెడ్ కొవ్వుల మధ్య సమతుల్యత ఉండటం అవసరం. అలాగే ఒమేగా-3, ఒమేగా-6 కొవ్వు ఆమ్లాల సరైన నిష్పత్తి కూడా ఆరోగ్యానికి కీలకమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. నూనె మిశ్రమాలు ఈ సమతుల్యతను సాధించడంలో సహాయపడతాయి.
కొన్ని శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు బ్లెండెడ్ ఆయిల్స్ వినియోగం గుండె జబ్బులు, ఊబకాయం, మధుమేహం వంటి జీవనశైలి వ్యాధులకు సంబంధించిన ప్రమాద కారకాలను తగ్గించడంలో ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని సూచిస్తున్నాయి. దేశంలో నిర్వహించిన ఓ అధ్యయనంలో అధిక కొలెస్ట్రాల్, ట్రైగ్లిసరైడ్స్ సమస్యతో బాధపడుతున్న 80 మంది పెద్దలను పరిశీలించారు. మూడు నెలల పాటు బ్లెండెడ్ ఆయిల్ ఉపయోగించిన వారిలో ఎల్డీఎల్ లేదా చెడు కొలెస్ట్రాల్, మొత్తం కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలు ఇతర సాధారణ వంటనూనెలను ఉపయోగించిన వారితో పోలిస్తే ఎక్కువగా తగ్గినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. అంతేకాకుండా శరీరంలో ఇన్ఫ్లమేషన్, ఆక్సిడేటివ్ స్ట్రెస్కు సంబంధించిన సూచికలు కూడా తగ్గినట్లు వెల్లడైంది.
నూనె మిశ్రమాల ప్రయోజనాలు పోషక విలువలకే పరిమితం కావు. ఇవి నూనె భౌతిక, రసాయన స్థిరత్వాన్ని కూడా మెరుగుపరుస్తాయి. భారతీయ వంటల్లో అధిక ఉష్ణోగ్రతల వినియోగం సాధారణం. అయితే అసంతృప్త కొవ్వులు అధికంగా ఉండే నూనెలు వేడి కారణంగా త్వరగా ఆక్సీకరణకు గురై రుచి మారడం, దుర్వాసన రావడం, హానికర పదార్థాలు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంటుంది. ఇలాంటి సమస్యలను తగ్గించేందుకు వేడి తట్టుకునే నూనెలను, పోషక విలువలు అధికంగా ఉన్న ఇతర నూనెలతో కలపడం ఉపయోగపడుతుంది. దీంతో నూనె వేడి, ఆక్సీకరణకు మరింత నిరోధకంగా మారుతుంది. అదనంగా రసాయనిక మార్పులు అవసరం లేకుండానే నిల్వ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. హైడ్రోజనేషన్పై ఆధారపడే అవసరం తగ్గుతుంది. ఇది ముఖ్యమైన విషయం, ఎందుకంటే హైడ్రోజనేషన్ ప్రక్రియలో గుండె జబ్బుల ప్రమాదాన్ని పెంచే ట్రాన్స్ ఫ్యాట్లు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
ఆహార తయారీ పరిశ్రమలో కూడా నూనె మిశ్రమాలకు కీలక పాత్ర ఉంది. వివిధ ఉత్పత్తులకు వేర్వేరు లక్షణాలున్న కొవ్వులు అవసరమవుతాయి. కరిగే ఉష్ణోగ్రత, నిర్మాణం, స్ప్రెడబిలిటీ, స్థిరత్వం వంటి లక్షణాలను బట్టి నూనెలను ఎంపిక చేస్తారు. ఉదాహరణకు సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ సలాడ్ డ్రెస్సింగ్స్, మయోనైజ్ తయారీలో అనుకూలంగా ఉంటుంది. అయితే బేకరీ ఉత్పత్తులకు అవసరమైన నిర్మాణాన్ని ఇవ్వదు. మరోవైపు పామ్ ఆయిల్ సహజంగానే అర్ధఘన రూపంలో ఉండటం వల్ల బేకరీ, కన్ఫెక్షనరీ ఉత్పత్తులకు అనువుగా ఉంటుంది. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిపై ఆసక్తి పెరుగుతున్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో బ్లెండెడ్ ఎడిబుల్ ఆయిల్స్ ఒక శాస్త్రీయ పరిష్కారంగా గుర్తింపు పొందుతున్నాయి. ఒక నూనెను మరొకదానితో పూర్తిగా భర్తీ చేయడం కంటే, వివిధ నూనెలలోని ఉత్తమ లక్షణాలను సమతుల్యంగా కలపడం ద్వారా ఆరోగ్యానికి, వంట అవసరాలకు, నిల్వ సామర్థ్యానికి అనుకూలమైన నూనెలను అందించడం ఈ విధానం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. భారత్ వంటి దేశాలలో వంట విధానాలు విభిన్నంగా ఉండటం, జీవనశైలి వ్యాధులు పెరుగుతుండటం వంటి పరిస్థితుల్లో నూనె మిశ్రమాలు ఆహారంలోని కొవ్వుల నాణ్యతను మెరుగుపరచడానికి ఒక ఆచరణాత్మక మార్గంగా నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.