Satya Sai Village: ముద్దేనహళ్లి పేరు వినగానే కన్నడిగుల మనసుల్లో ఇద్దరి రూపాలు కళ్లముందు మెదులుతాయి. ఒకరు భారతరత్న సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య. మరొకరు పరమాత్ముని ప్రేమావతారంగా భావించే భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి బాబా. విశ్వేశ్వరయ్య జన్మస్థలం ముద్దేనహళ్లి. అదే విధంగా భగవాన్ ప్రేమకు పాత్రమైన ముద్దు బిడ్డలాంటి గ్రామం కూడా ఇదే. అందుకేనేమో, స్వయంగా బాబానే ముద్దేనహళ్లిలోని తన విద్యాసంస్థల ప్రాంగణానికి ‘సత్యసాయి గ్రామం’ అని నామకరణం చేశారు. ఈ సుందరమైన ప్రదేశాన్ని కేంద్రంగా చేసుకుని సద్గురు శ్రీ మధుసూదన సాయి ‘మానవ సేవే మాధవ సేవ’ అనే నానుడిని సాకారం చేశారు. విద్య,ఆరోగ్యం, పౌష్టికాహారం రంగాల్లో కొనసాగుతున్న ప్రపంచవ్యాప్త సేవా కార్యక్రమాలకు సత్యసాయి గ్రామం కేంద్రస్థానంగా నిలిచి విశ్వవ్యాప్త గుర్తింపు పొందింది.
‘సత్యసాయి గ్రామం’ అనే పేరే ప్రత్యేకంగా అనిపించదా? భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి బాబా సంపూర్ణ అనుగ్రహానికి పాత్రమైన పుణ్యభూమి ఇది. అందుకే స్వయంగా బాబా చేతుల మీదుగా ఈ ప్రాంతానికి ఈ పేరు లభించిన అదృష్టం దక్కింది. అది ఎలా సాధ్యమైందో తెలుసా? పూర్తి వివరాలు ఈ కథనంలో ఉన్నాయి.
నందిగిరి పర్వతపాద ప్రాంతంలోని ముద్దేనహళ్లిని ‘సిద్ధసంకల్ప క్షేత్రం’గా పిలుస్తారు. ఇలాంటి పవిత్ర ప్రదేశంలో ఆధ్యాత్మిక సాధకుల దృఢ సంకల్పంతో సాకారమైన అర్థవంతమైన కలగా సత్యసాయి గ్రామం వెలుగొందుతోంది. అలా సత్యసాయి గ్రామం అనే సజీవ స్వప్నం రూపుదిద్దుకుని నేటికి 50 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. సత్యసాయి గ్రామానికి శ్రీకారం చుట్టిన శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్ 100వ జయంతి ఉత్సవాల సందర్భంగా ఈ మైలురాయి రావడం మరో విశేషం. సత్యసాయి గ్రామ చరిత్రను స్మరించుకోవడానికి ఇంతకంటే శుభసందర్భం మరేముంటుంది?
ముద్దేనహళ్లిలోని సత్యసాయి గ్రామంతో విడదీయరాని అనుబంధం కలిగిన పేరు శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్. ‘అన్ననవరు’గా యావత్ కర్ణాటక గౌరవాన్ని పొందిన మడియాల నారాయణ భట్ 1927లో దక్షిణ కన్నడ జిల్లాలోని అలికె గ్రామంలో జన్మించారు. దేశభక్తితో ప్రేరణ పొందిన ఆయన భారత పునరుజ్జీవనానికి 10 లక్షల మంది త్యాగజీవులు అవసరమనే భావనను ముందుకు తీసుకువచ్చారు. ఆయన ఆలోచనలను అంగీకరించిన వందలాది మంది ఆయన బాటలో నడిచారు. ఈ బృందాన్ని ‘త్యాగజీవులు’ అని పిలిచేవారు.
‘విద్య ద్వారా సమాజ సంస్కరణ సాధ్యమే’ అనే సిద్ధాంతాన్ని ఆయన బలంగా ప్రతిపాదించారు. ఉపాధ్యాయుడు కావాలన్నది ఆయన బాల్య స్వప్నం. 1960లో అలికె గ్రామంలో ‘లోకసేవా వృంద’ అనే సంస్థను నారాయణ భట్ ప్రారంభించారు. అనంతరం 1961లో అలికెలో ‘శ్రీ సత్యసాయి లోకసేవా ప్రౌఢశాల’ను స్థాపించారు. కొద్దికాలంలోనే ఈ పాఠశాల రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రజాదరణ పొందింది. కర్ణాటకలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో పాఠశాలలు ప్రారంభించాలని అభ్యర్థనలు వచ్చినప్పటికీ, చిక్కబళ్లాపుర తాలూకాలోని ముద్దేనహళ్లి అన్ననవారి హృదయానికి దగ్గరైంది. శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్కు గురువు, దైవం, సర్వస్వం అయిన భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి బాబాను కలుసుకోవడానికి అనుకూలమైన ప్రదేశం కావడం కూడా ఇక్కడ పాఠశాల ప్రారంభానికి గల అనేక కారణాల్లో ఒకటి.
ముద్దేనహళ్లిలో విద్యాసంస్థను ప్రారంభించాలన్నది బాబా సంకల్పం కూడా. 1971లో స్వయంగా బాబానే ఈ విషయంపై మరోసారి నారాయణ భట్కు సూచన ఇవ్వడంతో పాఠశాల ప్రారంభ ప్రక్రియ వేగం పుంజుకుంది. 1973లో బాబా మణిపాల్కు వచ్చిన సందర్భంగా ముద్దేనహళ్లి క్యాంపస్కు స్వయంగా ‘సత్యసాయి గ్రామం’ అని నామకరణం చేశారు. నారాయణ భట్ ఆదేశాల మేరకు బి.ఎన్. నరసింహమూర్తి ముద్దేనహళ్లికి వచ్చి విద్యాసంస్థల అభివృద్ధికి అంకితమయ్యారు.
తన నాయకత్వంలో స్థాపించిన ‘లోకసేవా వృంద’ సంస్థను, విద్యాసంస్థలను మడియాల నారాయణ భట్ 1976 జనవరి 6న బాబాకు సమర్పించారు. 1977లో నారాయణ భట్ మరణించిన అనంతరం బాబా విద్యాసంస్థల పూర్తి బాధ్యతను స్వీకరించి, సమర్థవంతమైన పరిపాలనకు అవసరమైన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. తమ నాయకుడి మరణంతో నిరుత్సాహపడని త్యాగజీవులు శ్రీ సత్యసాయి బాబా మార్గదర్శకత్వంలో సేవా కార్యక్రమాలను కొనసాగించారు.
ముద్దేనహళ్లిలో తొలి వసతి సదుపాయంతో కూడిన ఉన్నత పాఠశాల 1973 జూన్ 11న ప్రారంభమైంది. 1976లో పాఠశాల తొలి బ్యాచ్ ఎస్ఎస్ఎల్సీ ఫలితాలు వెలువడ్డాయి. అప్పటి అవిభాజ్య కోలార్ జిల్లాలో ఇప్పటివరకు వంద శాతం ఫలితాలు నమోదు కాలేదు. దీంతో ‘లోకసేవా వృంద గురుకుల పాఠశాల’ సాధన కొత్త రికార్డును సృష్టించింది. ఈ విషయం పెద్ద వార్తగా మారి సత్యసాయి గ్రామానికి విశేష గుర్తింపు తీసుకువచ్చింది. విద్యతో పాటు సంస్కారానికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చే పాఠశాలగా ప్రజల ఆదరణ మరింత పెరిగింది.
1977లో 5వ తరగతిని ప్రారంభించారు. 1982లో ప్రీ- యూనివర్సిటీ విద్య (పీయూసీ)ను ప్రారంభించారు. ఆ రోజుల్లో సుమారు 70 శాతం మంది విద్యార్థులు హాస్టల్లో ఉండేవారు. మరో 20 శాతం మంది చుట్టుపక్కల గ్రామాల నుంచి వచ్చి వెళ్లేవారు. విద్యార్థుల నుంచి ఎలాంటి పాఠశాల ఫీజు వసూలు చేసేవారు కాదు. అయితే హాస్టల్లో ఉండే విద్యార్థుల నుంచి వసతి ఖర్చులు తీసుకునేవారు. మొత్తం ఖర్చును విద్యార్థుల సంఖ్యకు అనుగుణంగా విభజించి వసూలు చేసేవారు. 1976లో ఉన్న 100 మంది విద్యార్థుల సంఖ్య 1982 నాటికి 400కు పెరిగింది. ప్రారంభంలో కేవలం కన్నడ మాధ్యమంలోనే విద్య అందించేవారు. అనంతరం కన్నడ, ఇంగ్లిష్ రెండు మాధ్యమాల్లోనూ విద్య అందించే విధానం ప్రారంభమైంది. విద్యారంగంలో సత్యసాయి గ్రామం సాధించిన ప్రత్యేకత నేటికీ కొనసాగుతోంది.
1977 జనవరి 8న సంస్థ స్థాపకులు శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్ ప్రమాదంలో మరణించారు. ఆయన మరణానంతరం ఆయన కోరిక మేరకు సంస్థను బాబాకు సమర్పించారు. బాబా తొలిసారిగా 1978 ఆగస్టు 14న ముద్దేనహళ్లికి వచ్చారు. అప్పటి నుంచి బాబా సూచన మేరకు ‘లోకసేవా వృంద’ పేరును ‘శ్రీ సత్యసాయి లోకసేవా ట్రస్ట్’గా మార్చారు. బాబా సంస్థను తన ఆధీనంలోకి తీసుకున్న తర్వాత అనేక భవనాలను నిర్మించారు. సత్యసాయి గ్రామాన్ని బాబా మొత్తం 30 సార్లు సందర్శించారు. 2009 ఫిబ్రవరి 14న ఆయన చివరిసారిగా ఇక్కడికి విచ్చేశారు. 2011లో భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి బాబా భౌతిక దేహాన్ని విడిచిన అనంతరం కూడా సూక్ష్మ రూపంలో ఇక్కడికి వచ్చి, మధుసూదన్ నాయుడు అనే విద్యార్థికి అవసరమైన మార్గదర్శకత్వం అందించిన సంప్రదాయం కొనసాగడానికి కారణమయ్యారని విశ్వసిస్తారు.
సత్యసాయి బాబా అనుచరుడు, విద్యార్థి అయిన మధుసూదన్ నాయుడు అనంతర కాలంలో నిరంతర సాధన ద్వారా సద్గురు శ్రీ మధుసూదన సాయిగా ప్రజాదరణ పొందారు. ప్రస్తుతం ఆయన కర్ణాటకలోని ముద్దేనహళ్లినే తన కర్మభూమిగా చేసుకుని బాబా ఆశయాలను అమలు చేస్తున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సేవా కార్యక్రమాలను విస్తరిస్తున్నారు.
భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి బాబా ఆశయాలను కొనసాగిస్తున్న సద్గురు శ్రీ మధుసూదన సాయి నాయకత్వంలో సత్యసాయి గ్రామం సమగ్ర అభివృద్ధిని సాధించింది. నేడు సత్యసాయి గ్రామం ప్రపంచవ్యాప్త సేవా కార్యక్రమాలకు కేంద్రంగా ఎదగడమే కాకుండా రెండు గిన్నిస్ రికార్డులను కూడా నమోదు చేసింది. గత సంవత్సరం శ్రీ సత్యసాయి బాబా 100వ జయంతి సందర్భంగా నిర్వహించిన విశ్వ సాంస్కృతిక మహోత్సవం సుదీర్ఘ సాంస్కృతిక ఉత్సవంగా ఒక రికార్డు సృష్టించింది. సాంస్కృతిక మహోత్సవ ముగింపు కార్యక్రమంలో నిర్వహించిన సాయి సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రాలో 65 దేశాలకు చెందిన కళాకారులు పాల్గొనడం మరో రికార్డుకు కారణమైంది.
నేడు ముద్దేనహళ్లిలోని సత్యసాయి గ్రామానికి వచ్చినప్పుడు ‘మినీ భారత్’ను దర్శించిన అనుభూతి కలుగుతుంది. ఉత్తర ప్రాంతం నుంచి వచ్చేవారికి ముందుగా కనిపించేది సాయి ష్యూర్ కర్మాగారం. భారతదేశంలోని కోటి మందికి పైగా పిల్లలకు ఉచిత పౌష్టిక ఉదయం అల్పాహారం అందించే మహత్తర కార్యక్రమానికి ఇది కేంద్రబిందువు. అనంతరం పాత పెంకుటిళ్ల తరహా భవనాల్లో పుస్తక విక్రయ కేంద్రం కనిపిస్తుంది. లౌకిక జీవితానికి మార్గదర్శకత్వం అందించడంతో పాటు ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి దారిచూపే సద్గురు శ్రీ మధుసూదన సాయి ఆలోచనల నుంచి వెలువడిన అనేక పుస్తకాలు ఇక్కడ అందుబాటులో ఉన్నాయి.
ముందుకు సాగితే భారతీయ దేశీ జాతి ఆవుల గోశాల, సాధకులకు మార్గదర్శకత్వం అందించే ఉమా-హేశ్వర దేవాలయం, సమాజం కోసం తమ సర్వస్వాన్ని అర్పించిన త్యాగజీవుల నివాసమైన ‘ప్రేమసదనం’, ప్రపంచ రికార్డులకు వేదికైన అనేక కార్యక్రమాలు జరిగిన ‘ప్రేమామృతం’ సభాభవనం, అమెరికా క్యాపిటల్ భవన నిర్మాణశైలిని పోలిన అద్భుతమైన ఆసుపత్రి భవనం, ప్రతిరోజూ వేలాది మంది రోగులకు సేవలందిస్తున్న శ్రీ మధుసూదన సాయి ఆసుపత్రి, శ్రీ సత్యసాయి మానవ అభ్యుదయ విశ్వవిద్యాలయం పీజీ కేంద్రం, 6వ తరగతి నుంచి 12వ తరగతి వరకు విద్యార్థుల కోసం తరగతి గదులు, వసతి గృహాలు కనిపిస్తాయి
ఒకప్పుడు 27 మంది విద్యార్థులతో ప్రారంభమైన చిన్న పాఠశాలగా ఉన్న ఈ సంస్థ.. నేడు వేలాది మంది విద్యార్థులు, రోగులు, ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు ఆశ్రయం కల్పించే విస్తారమైన సేవా సముదాయంగా రూపాంతరం చెందింది. ‘వన్ వరల్డ్ వన్ ఫ్యామిలీ మిషన్’ అనే ప్రపంచవ్యాప్త మానవతా ఉద్యమానికి కేంద్రబిందువుగా నిలిచి, శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్ కన్న కలను మరింత విస్తృత స్థాయిలో సాకారం చేస్తోంది. ఈ విధంగా సత్యసాయి గ్రామం ఐదు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ ప్రయాణం ఒక నిస్వార్థ సాధకుడి సంకల్పానికి ఉన్న దైవిక శక్తిని, అలాగే ఒక నిబద్ధత కలిగిన సాధకుడి సంకల్పబలానికి లభించిన దైవిక ప్రోత్సాహాన్ని చాటిచెబుతోంది.
భారతరత్న సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య జన్మస్థలంగా, భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి బాబా అనుగ్రహం పొందిన పవిత్ర భూమిగా ప్రసిద్ధి చెందిన ముద్దెనహళ్లిలోని సత్యసాయి గ్రామం ఐదు దశాబ్దాల సేవా ప్రస్థానాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. విద్య, వైద్యం, పోషకాహారం, ఆధ్యాత్మికత రంగాల్లో విశేష సేవలను అందిస్తూ నేడు ప్రపంచవ్యాప్త మానవతా సేవా కార్యక్రమాలకు కేంద్రంగా ఎదిగింది. సత్యసాయి గ్రామం ఆవిర్భావానికి శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్ కీలక పాత్ర పోషించారు. 1960లో అలికెలో ‘లోకసేవా వృందం’ను స్థాపించిన ఆయన, 1961లో శ్రీ సత్యసాయి లోకసేవా ఉన్నత పాఠశాలను ప్రారంభించారు. విద్య ద్వారా సమాజ సంస్కరణ సాధ్యమని విశ్వసించిన ఆయన ముద్దెనహళ్లిలోనూ విద్యాసంస్థను నెలకొల్పాలని సంకల్పించారు.
1971లో భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి బాబా సూచనలతో ముద్దెనహళ్లిలో విద్యాసంస్థ ఏర్పాటుకు చర్యలు వేగం పుంజుకున్నాయి. 1973లో బాబా స్వయంగా ఈ ప్రాంగణానికి ‘సత్యసాయి గ్రామం’ అని నామకరణం చేశారు. 1976లో నారాయణ భట్ సంస్థలను బాబాకు సమర్పించారు. అనంతరం బాబా మార్గదర్శకత్వంలో విద్యా కార్యక్రమాలు మరింత విస్తరించాయి. 1973లో ప్రారంభమైన వసతి పాఠశాల తొలి బ్యాచ్ 1976లో 100 శాతం ఎస్ఎస్ఎల్సీ ఫలితాలు సాధించి అప్పటి అవిభజిత కోలార్ జిల్లాలో కొత్త రికార్డు సృష్టించింది. ఉచిత, విలువలతో కూడిన విద్యకు ఈ సంస్థ ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.
నేడు సద్గురు శ్రీ మధుసూదన సాయి నాయకత్వంలో సత్యసాయి గ్రామం మరింత విస్తరించింది. ‘వన్ వరల్డ్ వన్ ఫ్యామిలీ మిషన్’కు కేంద్రంగా నిలిచి విద్య, ఆరోగ్యం, పోషకాహార సేవలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తోంది. ఒకప్పుడు చిన్న పాఠశాలగా ప్రారంభమైన ఈ ప్రదేశం నేడు వేలాది మంది విద్యార్థులు, రోగులు, ఆధ్యాత్మిక సాధకులకు సేవలందించే విశాల సేవా కేంద్రంగా రూపుదిద్దుకుంది. శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్ ప్రారంభించిన సేవా సంకల్పం ఐదు దశాబ్దాల అనంతరం మహత్తర మానవతా ఉద్యమంగా వికసించింది.
ప్రఖ్యాత ఇంజనీర్, భారతరత్న సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య జన్మస్థలమైన చిక్కబళ్లాపూర్ తాలూకా ముద్దేనహళ్లిలో పూజ్య శ్రీ మడియాల నారాయణ భట్ 1971లో ఈ విద్యాసంస్థను స్థాపించారు. 1973లో భగవాన్ సత్యసాయి బాబా ఈ విద్యాసంస్థ ప్రాంగణానికి ‘సత్యసాయి గ్రామం’ అని నామకరణం చేశారు. తన ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటైన ‘లోక సేవా వృంద’ సంస్థను, విద్యాసంస్థలను మడియాల నారాయణ భట్ 1976 జనవరి 6న బాబాకు సమర్పించారు.
బాబా దేహవియోగం అనంతరం ఆయన సూచన మేరకు ముద్దేనహళ్లికి వచ్చిన సద్గురు శ్రీ మధుసూదన్ సాయి.. సత్యసాయి గ్రామాన్ని ‘వన్ వరల్డ్ వన్ ఫ్యామిలీ మిషన్’కు ప్రపంచ కేంద్రంగా (గ్లోబల్ హెడ్క్వార్టర్స్గా) తీర్చిదిద్ది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 100 దేశాల్లో సేవా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు. సత్యసాయి గ్రామం ఏర్పాటై 50 ఏళ్లు పూర్తయిన నేపథ్యంలో వివిధ నగరాల్లో “కంపాషనేట్ ఇన్ యాక్షన్” కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు.