Endometriosis | ఎండోమెట్రియోసిస్ అంటే ఏమిటి.. ల‌క్షణాలు ఎలా ఉంటాయి..

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పునరుత్పత్తి వయస్సులో ఉన్న ప్రతి పది మంది మహిళల్లో ఒకరు ఎండోమెట్రియోసిస్‌ అనే దీర్ఘకాలిక వ్యాధితో బాధపడుతున్నట్లు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనా వేస్తోంది. ఈ వ్యాధి ఉన్న మహిళలకు నెలసరి సమయంలో తీవ్రమైన నొప్పి రావడంతోపాటు, గర్భాశయం లోపలి పొరను పోలిన కణజాలం గర్భాశయం వెలుపల పెరుగుతుంది.

Endometriosis | ప్రపంచవ్యాప్తంగా పునరుత్పత్తి వయస్సులో ఉన్న ప్రతి పది మంది మహిళల్లో ఒకరు ఎండోమెట్రియోసిస్‌ అనే దీర్ఘకాలిక వ్యాధితో బాధపడుతున్నట్లు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనా వేస్తోంది. ఈ వ్యాధి ఉన్న మహిళలకు నెలసరి సమయంలో తీవ్రమైన నొప్పి రావడంతోపాటు, గర్భాశయం లోపలి పొరను పోలిన కణజాలం గర్భాశయం వెలుపల పెరుగుతుంది. సాధారణంగా అండాశయాలు, ఫెలోపియన్‌ నాళాలు, కటి ప్రాంతంలో ఈ కణజాలం ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల వాపు, మచ్చ కణజాలం, అవయవాల మధ్య అతుకులు ఏర్పడతాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో పేగులు, మూత్రాశయం, మూత్రపిండాలకు అనుసంధానమైన నాళాలు, నరాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. అరుదైన పరిస్థితుల్లో ఛాతీ, ఊపిరితిత్తుల వరకు వ్యాపిస్తుంది. అయితే ఈ వ్యాధి గురించి అవగాహన తక్కువగా ఉండడం, నెలసరి నొప్పిని సాధారణమైనదిగా భావించడం వల్ల చాలామందికి సరైన సమయంలో వ్యాధి నిర్ధారణ కావడం లేదు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, వ్యాధిని గుర్తించడానికి సగటున నాలుగు నుంచి పన్నెండేళ్ల వరకు పట్టే అవ‌కాశం ఉంది.

ఈ ల‌క్ష‌ణాలు క‌నిపిస్తే..

నెలసరి సమయంలో నొప్పి రావడం సాధారణమే అయినప్పటికీ, ఆ నొప్పి కారణంగా ఉద్యోగానికి వెళ్లలేకపోవడం, చదువుపై దృష్టి పెట్టలేకపోవడం, ప్రయాణాలు చేయలేకపోవడం లేదా రోజువారీ పనులు నిర్వహించలేకపోవడం మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడని విషయం. తీవ్రమైన నెలసరి నొప్పి, దీర్ఘకాలిక కటి ప్రాంతపు నొప్పి, లైంగిక సంబంధాల సమయంలో నొప్పి, మలవిసర్జన లేదా మూత్రవిసర్జనలో ఇబ్బందులు, అధిక రక్తస్రావం, అలసట, కడుపు ఉబ్బరం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్యులను సంప్రదించాలి. ఈ వ్యాధి మహిళల సంతానోత్పత్తి సామర్థ్యంతోపాటు లైంగిక, మానసిక ఆరోగ్యంపైనా ప్రభావం చూపుతుంది. కుటుంబ సభ్యులు కూడా మహిళల నొప్పిని తేలికగా తీసుకోకుండా, వారు చెబుతున్న సమస్యలను నమ్మి, అవసరమైన వైద్య సహాయం పొందేందుకు తోడ్పడాలి. ఎందుకంటే ఎండోమెట్రియోసిస్‌ కేవలం స్త్రీ జననేంద్రియాలకు సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు; ఉద్యోగం, చదువు, కుటుంబ సంబంధాలు, సామాజిక జీవనం, ఆర్థిక పరిస్థితులపైనా ప్రభావం చూపిస్తుంది.

నిర్ల‌క్ష్యం చేస్తే ప్ర‌మాదం..

ఈ వ్యాధి లక్షణాలు ప్రతి మహిళలో ఒకేలా ఉండవు. కొందరిలో వ్యాధి తీవ్రంగా ఉన్నప్పటికీ లక్షణాలు తక్కువగా కనిపిస్తాయి. మరికొందరిలో వ్యాధి విస్తృతి తక్కువగా ఉన్నా తీవ్రమైన నొప్పి ఉంటుంది. జీర్ణవ్యవస్థ, మూత్రవ్యవస్థకు సంబంధించిన ఇతర సమస్యల లక్షణాలతో ఇవి పోలి ఉండడం వల్ల వ్యాధిని గుర్తించడం సంక్లిష్టంగా మారుతుంది. మూత్రపిండాలకు అనుసంధానమైన నాళాలపై ప్రభావం పడితే వాటి పనితీరుకు ముప్పు ఏర్పడుతుంది. నరాలకు సంబంధించిన సమస్యలు తీవ్రమైన నొప్పి, నాడీ సంబంధిత లక్షణాలకు కారణమవుతాయి. చికిత్స మాత్రం మహిళ లక్షణాలు, వ్యాధి తీవ్రత, వ్యక్తిగత అవసరాలు, భవిష్యత్తులో గర్భధారణ కోరుకుంటున్నారా లేదా అనే అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. నొప్పి తగ్గించే మందులు, హార్మోన్‌ చికిత్సలు, అవసరమైన సందర్భాల్లో శస్త్రచికిత్సను వైద్యులు సూచిస్తారు. అల్ట్రాసౌండ్‌ పరీక్షలో సమస్య కనిపించలేదని వ్యాధి లేదని నిర్ధారించలేమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. గర్భధారణ ఎండోమెట్రియోసిస్‌కు పూర్తిస్థాయి చికిత్స కాదు. అలాగే గర్భాశయాన్ని తొలగించే శస్త్రచికిత్స చేసినంత మాత్రాన ఈ వ్యాధి పూర్తిగా నయమవుతుందని హామీ లేదు.

తేదీల‌ను రాసి పెట్టుకోవాలి..

మహిళలు తమ నెలసరి తేదీలను మాత్రమే కాకుండా, నొప్పి తీవ్రత, కడుపు ఉబ్బరం, మూత్రవిసర్జన, మలవిసర్జనలో ఇబ్బందులు, అలసట, మందులు వాడిన తర్వాత కలిగిన మార్పులు, నొప్పి కారణంగా పనులకు దూరమైన రోజులను కూడా నమోదు చేసుకోవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఇలా లక్షణాలను రాసిపెట్టుకోవడం ద్వారా వైద్యులకు సమస్యను స్పష్టంగా వివరించవచ్చు. యోగా, లోతుగా శ్వాస తీసుకునే వ్యాయామాలు మనసుకు, శరీరానికి ఉపశమనం కలిగించడంలో సహాయపడతాయ‌ని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అయితే ఇవి వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కావు. ప్రతి నెలా భరించలేనంత నొప్పిని అనుభవించడం మహిళలు తప్పనిసరిగా సహించాల్సిన పరిస్థితి కాదనే విషయాన్ని కుటుంబాలు, సమాజం గుర్తించాలి. నెలసరి సహజమైన ప్రక్రియే అయినప్పటికీ, దాని కారణంగా సాధారణ జీవితం సాగించలేని స్థాయిలో నొప్పి ఉండడం సహజమని భావించకూడదు. ఎండోమెట్రియోసిస్‌ ఒక దీర్ఘకాలిక వ్యాధి. దీనిపై అవగాహన పెంచడం, లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించడం, సరైన వైద్య సేవలు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, మహిళల సమస్యలను నమ్మి వారికి అండగా నిలవడం అత్యంత అవసరమ‌ని నిపుణులు తెలియ‌జేస్తున్నారు.