Mutton | మన దేశంలో మటన్ అంటే మేక మాంసమే అని చాలామంది భావిస్తారు. హోటల్లో మటన్ బిర్యానీ, మటన్ కర్రీ లేదా మటన్ కబాబ్ ఆర్డర్ చేస్తే సాధారణంగా మేక మాంసంతో చేసిన వంటకాలే వడ్డిస్తారు. అయితే ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల్లో మటన్ అనే పదానికి పూర్తిగా భిన్నమైన అర్థం ఉంది. ఈ తేడా భాష, చరిత్ర, వలస పాలన, స్థానిక ఆహార సంస్కృతి ప్రభావంతో ఏర్పడిందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. భారత్లో మటన్ అనే పదాన్ని ఎక్కువగా మేక మాంసానికి ఉపయోగిస్తారు. కానీ యునైటెడ్ కింగ్డమ్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ వంటి దేశాల్లో మటన్ అంటే వయసు వచ్చిన గొర్రె మాంసం. ఒక సంవత్సరం లోపు వయసున్న గొర్రె మాంసాన్ని ల్యాంబ్ అని, మేక మాంసాన్ని గోట్ మీట్ అని ప్రత్యేకంగా పిలుస్తారు. అందుకే విదేశాలకు వెళ్లిన భారతీయులు మటన్ ఆర్డర్ చేసినప్పుడు గొర్రె మాంసం రావడం చూసి ఆశ్చర్యపోతుంటారు. దక్షిణాసియాలో కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థానిక ఆహారపు అలవాట్లను బట్టి మటన్ అనే పదాన్ని గొర్రె మాంసానికి లేదా మేక మాంసానికి ఉపయోగించే సందర్భాలు ఉన్నాయి.
మటన్ అనే పదానికి మూలం పురాతన ఫ్రెంచ్ భాషలోని మౌటోన్ (Mouton) అనే పదం. దీని అర్థం గొర్రె. క్రీస్తుశకం 1066లో నార్మన్లు ఇంగ్లండ్ను ఆక్రమించిన తర్వాత ఫ్రెంచ్ భాష ప్రభావంతో ఈ పదం ఆంగ్ల భాషలోకి వచ్చింది. ఇదే కారణంగా ఆంగ్లంలో జంతువుల పేర్లు, వాటి మాంసం పేర్లు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు ఆవు మాంసాన్ని బీఫ్, దూడ మాంసాన్ని వీల్, పంది మాంసాన్ని పోర్క్ అని పిలుస్తారు. అలాగే మటన్ అనే పదాన్ని కూడా మొదట గొర్రె మాంసానికే ఉపయోగించారు. అంతర్జాతీయంగా ల్యాంబ్, మటన్, గోట్ అనే పదాలకు స్పష్టమైన నిర్వచనాలు ఉన్నాయి. ఒక సంవత్సరం లోపు వయసున్న గొర్రె మాంసాన్ని ల్యాంబ్ అంటారు. వయసు వచ్చిన గొర్రె మాంసాన్ని మటన్ అంటారు. మేక మాంసాన్ని మాత్రం గోట్ మీట్గా గుర్తిస్తారు. పాశ్చాత్య దేశాల వంటకాలలో ఈ విభజనను ఇప్పటికీ కచ్చితంగా పాటిస్తారు.
అయితే భారత్లో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. దేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో మేక మాంసం ఎక్కువగా వినియోగిస్తారు. గొడ్డు మాంసం లేదా పంది మాంసంతో పోలిస్తే మేక మాంసాన్ని వివిధ మతాలకు చెందిన ప్రజలు ఎక్కువగా స్వీకరిస్తారు. అంతేకాకుండా మేకలను పెంచడం సులభం. తక్కువ స్థలం సరిపోవడం, భిన్న వాతావరణ పరిస్థితుల్లో కూడా పెంచగలగడం వల్ల చిన్న రైతులకు మేకల పెంపకం అనుకూలంగా మారింది. దీంతో తరతరాలుగా మేక మాంసమే ప్రధాన మాంసాహారంగా కొనసాగింది. బ్రిటిష్ పాలన కాలంలో ఆంగ్ల ఆహార పదాలు భారతీయ మార్కెట్లు, వంటశాలల్లోకి వచ్చాయి. ఆ సమయంలో గొర్రె మాంసానికి ఉపయోగించే మటన్ అనే పదాన్ని, దేశంలో ఎక్కువగా లభించే మేక మాంసానికి కూడా వాడటం ప్రారంభమైంది. క్రమంగా కసాయిదుకాణాలు, హోటళ్లు, ఇళ్లలో ఇదే వాడుక స్థిరపడిపోయింది. అందుకే భారత్లో మటన్ కర్రీ, మటన్ బిర్యానీ లేదా మటన్ రోగన్ జోష్ వంటి వంటకాలు సాధారణంగా మేక మాంసంతోనే తయారవుతాయి. ప్రత్యేకంగా పేర్కొంటే మాత్రమే గొర్రె మాంసాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
మేక మాంసానికి ప్రత్యేకంగా షెవాన్ (Chevon) అనే పేరు కూడా ఉంది. ఇది కూడా ఫ్రెంచ్ భాష నుంచే వచ్చింది. చిన్న వయసు మేక మాంసాన్ని కొన్నిచోట్ల కాబ్రిటో (Cabrito) అని పిలుస్తారు. అయితే ఈ పదాలు సాధారణ ప్రజల్లో అంతగా ప్రాచుర్యం పొందలేదు. చాలా దేశాల్లో ఇప్పటికీ గోట్ మీట్ అనే పేరే ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. అందువల్ల మటన్ అంటే గొర్రె మాంసమే అని చెప్పేవారూ తప్పు కాదు. అలాగే భారతీయులు మటన్ అంటే మేక మాంసమే అని భావించడమూ తప్పు కాదు. ప్రాంతాన్ని బట్టి, అక్కడి ఆహార సంస్కృతి, చారిత్రక పరిణామాలు, భాషా మార్పుల ప్రభావంతో ఒకే పదానికి వేర్వేరు అర్థాలు ఏర్పడ్డాయి. ఇది ఆహార సంస్కృతి కాలక్రమేణా ఎలా మారుతుందో చెప్పే ఆసక్తికరమైన ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది.