Vitamin A | చిలగడదుంపను సాధారణంగా రుచికరమైన దుంపగా మాత్రమే చూస్తారు. కానీ ఇందులో విటమిన్ ఎ, బీటా కెరోటిన్, ఫైబర్, పొటాషియం, విటమిన్ సి వంటి పలు పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా నారింజ రంగులో ఉండే చిలగడదుంపల్లో బీటా కెరోటిన్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇది శరీరానికి అవసరమైనప్పుడు విటమిన్ ఎ గా మారుతుంది. అందుకే చిలగడదుంపను ఆహారంలో భాగంగా చేర్చుకోవడం వల్ల కంటి ఆరోగ్యం, రోగనిరోధక శక్తి, చర్మ ఆరోగ్యానికి ప్రయోజనం కలుగుతుంది. చిలగడదుంపలో ఉండే బీటా కెరోటిన్నే దాని అధిక విటమిన్ ఎ స్థాయికి ప్రధాన కారణంగా చెప్పవచ్చు. మధ్యస్థ పరిమాణంలో ఉండే ఒక చిలగడదుంపలో సుమారు 961 మైక్రోగ్రాముల ఆర్ఏఈ విటమిన్ ఎ లభిస్తుంది. ఇది చాలా మంది పెద్దలకు రోజువారీగా అవసరమైన మొత్తాన్ని మించిపోయే స్థాయి. అయితే చిలగడదుంపలోని విటమిన్ ఎ నేరుగా లభించదు. ఇందులోని బీటా కెరోటిన్ శరీర అవసరాన్ని బట్టి విటమిన్ ఎగా మారుతుంది.
చిలగడదుంపల్లో ఉండే విటమిన్ ఎ పరిమాణం వాటి రకాన్ని బట్టి మారుతుంది. నారింజ రంగు చిలగడదుంపల్లో విటమిన్ ఎ అధికంగా ఉంటుంది. ఊదా రంగు చిలగడదుంపల్లో ఆంథోసయానిన్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి కానీ విటమిన్ ఎ పరిమాణం నారింజ రకంతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంటుంది. తెలుపు రంగు చిలగడదుంపల్లో కెరోటినాయిడ్ పిగ్మెంట్లు చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల విటమిన్ ఎ కూడా తక్కువగా ఉంటుంది. చిలగడదుంపల్లోని విటమిన్ ఎ కంటి ఆరోగ్యానికి ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. సాధారణ చూపుతోపాటు రాత్రి సమయంలో చూపు సరిగా ఉండేందుకు విటమిన్ ఎ అవసరం. కంటి ముందు భాగాన్ని రక్షించే కార్నియాను ఆరోగ్యంగా ఉంచడంలో కూడా ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. రెటీనాలో కాంతిని గుర్తించడంలో సహాయపడే రోడోప్సిన్ అనే పదార్థం ఏర్పడటానికి విటమిన్ ఎ అవసరం. విటమిన్ ఎ లోపిస్తే రాత్రి చూపు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. రోగనిరోధక వ్యవస్థ సక్రమంగా పనిచేయడానికి కూడా విటమిన్ ఎ అవసరం. ఇది సహజ, అనుకూల రోగనిరోధక వ్యవస్థల పనితీరులో కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. విటమిన్ ఎ లోపం ఉంటే శ్వాసకోశ, జీర్ణవ్యవస్థకు సంబంధించిన ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రమాదం పెరుగుతుంది. అందువల్ల పోషకాహారంలో భాగంగా చిలగడదుంపను కూడా అప్పుడప్పుడు చేర్చుకోవచ్చు.
చర్మ ఆరోగ్యానికి కూడా చిలగడదుంపలోని విటమిన్ ఎ ఉపయోగపడుతుంది. చర్మ కణాల పెరుగుదల, మరమ్మత్తు ప్రక్రియల్లో విటమిన్ ఎ పాత్ర ఉంటుంది. విటమిన్ ఎ నుంచి ఏర్పడే రెటినాయిడ్లు చర్మ కణాల పెరుగుదలను నియంత్రించడంలో, చర్మ రక్షణ పొరను ఆరోగ్యంగా ఉంచడంలో సహాయపడతాయి. విటమిన్ ఎ శరీరంలో రెటినోయిక్ యాసిడ్గా మారుతుంది. ఇది కణజాల అభివృద్ధి, అండాశయాల పనితీరుకు సంబంధించిన కొన్ని ప్రక్రియల్లో కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. చిలగడదుంపలోని బీటా కెరోటిన్తోపాటు ఇతర యాంటీఆక్సిడెంట్ సమ్మేళనాలు శరీరంలో ఆక్సిడేటివ్ స్ట్రెస్ను ఎదుర్కోవడంలో సహాయపడతాయి. కాలుష్యం, పర్యావరణ ప్రభావాలు వంటి కారణాలతో శరీరంలో ఆక్సిడేటివ్ స్ట్రెస్ పెరిగే పరిస్థితుల్లో పోషకాలు అధికంగా ఉన్న కూరగాయలను ఆహారంలో చేర్చుకోవడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. చిలగడదుంపలో బీటా కెరోటిన్ రూపంలో విటమిన్ ఎ ఉండటం వల్ల దీన్ని ఎక్కువగా తిన్నా విటమిన్ ఎ విషపూరితం కావడం చాలా అరుదుగా ఉంటుంది. శరీరం తన అవసరానికి అనుగుణంగా బీటా కెరోటిన్ను విటమిన్ ఎ గా మార్చుకుంటుంది. అయితే చిలగడదుంపను అధికంగా తీసుకుంటే ఇందులోని ఫైబర్ కారణంగా కొందరికి కడుపులో అసౌకర్యం లేదా జీర్ణ సమస్యలు వస్తాయి.
చిలగడదుంపలోని పోషకాలను కాపాడుకోవాలంటే వండే విధానం కూడా ముఖ్యం. ఉడికించడం, ఆవిరిపై ఉడికించడం, కాల్చడం వంటి పద్ధతులను ఉపయోగించవచ్చు. బీటా కెరోటిన్ శరీరంలో బాగా శోషణకు గురయ్యేందుకు చిలగడదుంపను కొద్దిగా ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు ఉన్న ఆహారంతో కలిపి తీసుకోవడం కూడా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పిల్లలు, వృద్ధులు, శాకాహారులు, కూరగాయలను తక్కువగా తీసుకునేవారు తమ ఆహారంలో చిలగడదుంపను చేర్చుకోవచ్చు. ఉడికించిన చిలగడదుంప ఆరోగ్యకరమైన ఎంపికగా ఉంటుందని పోషకాహార నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఎక్కువసేపు ఉడికించడం వల్ల దాని గ్లైసెమిక్ ఇండెక్స్ తగ్గే అవకాశం ఉండటంతోపాటు రెసిస్టెంట్ స్టార్చ్ పెరుగుతుంది.. ఇది పేగుల్లోని ప్రయోజనకరమైన బ్యాక్టీరియాకు మద్దతు ఇచ్చే ఒక రకమైన ఫైబర్గా పనిచేస్తుంది. చిలగడదుంపలో విటమిన్ ఎ అధికంగా ఉన్నప్పటికీ, దాన్ని సమతుల్య ఆహారంలో భాగంగా తీసుకోవడం ముఖ్యం. ముఖ్యంగా నారింజ రంగు చిలగడదుంపల్లో బీటా కెరోటిన్ అధికంగా ఉండటంతో విటమిన్ ఎ ప్రయోజనాలు ఎక్కువగా లభిస్తాయి. అయితే ఒక్క ఆహార పదార్థంపైనే ఆధారపడకుండా వివిధ రకాల కూరగాయలు, పండ్లు, ప్రొటీన్ ఆహారాలు, ఇతర పోషకాలను కూడా ఆహారంలో భాగం చేసుకోవడం ఆరోగ్యానికి మంచిదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.