నిజం ఏఐకెరుక!

అక్టోబర్‌లో ప్రపంచం మొత్తం ‘టోరెన్జా ఉమెన్‌" ఇష్యూ గురించి ఆసక్తిగా మాట్లాడింది. ఎవరామె? ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఆమె చెబుతున్న దేశం ఉనికిలో ఉందా? ఉంటే ఆ దేశానికి పాస్‌పోర్ట్‌ ఉందా? వీటికి సమాధానం వెతికే క్రమంలో యావత్‌ సైబర్‌ ప్రపంచం ఉలిక్కిపడింది.

ఎక్కడైనా ఏదైనా చూస్తే.. అది నిజమా కాదా? అని తెలిసిన వాళ్లని అడిగే వాళ్లం. మరీ ఇంపార్టెంట్‌ అయితే, నిపుణులను సంప్రదిస్తాం. కానీ, ఇప్పుడు పరిస్థితి అలా లేదు. ఎవరైతే ఎక్స్‌పర్ట్‌లు అనుకుంటున్నామో వాళ్లకే అంతుచిక్కని నకిలీలను ‘ఏఐ’ క్రియేట్‌ చేస్తున్నది. వాటిని కనిపెట్టడానికి తలలు పట్టుకుంటున్నారు. కళ్ల ముందు కనిపించే నిజం కూడా అబద్ధం అవుతున్నది. ఎంతలా అంటే.. అసలు లేని మహిళ గురించి ప్రపంచం మొత్తం నిజమని నమ్మేసింది. దునియా మొత్తం మాట్లాడుకుంది. ఎవరామె? ఎక్కడామె? ఇదే ముచ్చట!

అక్టోబర్‌లో ప్రపంచం మొత్తం ‘టోరెన్జా ఉమెన్‌” ఇష్యూ గురించి ఆసక్తిగా మాట్లాడింది. ఎవరామె? ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఆమె చెబుతున్న దేశం ఉనికిలో ఉందా? ఉంటే ఆ దేశానికి పాస్‌పోర్ట్‌ ఉందా? వీటికి సమాధానం వెతికే క్రమంలో యావత్‌ సైబర్‌ ప్రపంచం ఉలిక్కిపడింది. విషయం ఏంటంటే.. ఓ విదేశీ మహిళ ప్రయాణికురాలు న్యూయార్క్‌లోని జాన్‌ ఎఫ్‌ కెన్నడీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలో దిగింది. ఆమె దగ్గర అసలు లేని దేశపు పాస్‌పోర్ట్‌ ఉంది. ఈ వార్త బయటకు రాగానే #TorenzaWoman, #ParallelUniverse అనే హ్యాష్‌ట్యాగ్‌లు ట్రెండ్‌ అయ్యాయి. ఆ మహిళ జార్జియా, అజర్‌బైజాన్‌ మధ్య ఉన్న ‘టోరెన్జా‘ దేశం నుంచి వచ్చానని చెప్పింది. కొందరు ఆమె కస్టడీ నుంచి మాయమైపోయిందంటే, మరికొందరు ఆమె పాస్‌పోర్ట్‌పై సాధ్యం కాని వీసా స్టాంపులు ఉన్నాయని అన్నారు. ఇదంతా నిజమని అనిపించింది, నిజంలాగే కనిపించింది, కానీ అంతా కట్టుకథ!

అంతా AI మాయాజాలం
వైరల్‌ అయిన ఆ వీడియో 2025 నాటిది కాదు.. అది జాన్‌ ఎఫ్‌ కెన్నడీ ఎయిర్‌పోర్ట్‌లో తీసిందీ కాదు. ఈ కథ మొత్తం 2004 నాటి ‘ఎయిర్‌లైన్‌’ అనే అమెరికన్‌ రియాలిటీ టీవీ సిరీస్‌ నుంచి తీసుకున్నారు. దాన్ని AI టూల్‌ని వాడి పూర్తిగా మార్చారు. పాత లాస్‌ఏంజిల్స్‌ ఎయిర్‌పోర్ట్‌ వీడియోకు హాలీవుడ్‌ మూవీ ఎఫెక్ట్‌లు వాడారు. నకిలీ సబ్‌టైటిల్స్‌, AIతో జనరేట్‌ చేసిన డైలాగ్స్‌ జోడించారు. దానివల్ల ఆమె ఒక సినిమా క్యారెక్టర్‌లా అనిపించింది. అందరూ నమ్మేసినా.. కొన్ని ప్రముఖ మీడియా సంస్థలు అది నకిలీ వార్త అని ధ్రువీకరించే సమయానికి, కోట్లాది మంది ఆ కట్టుకథను నమ్మేశారు. నేటి అల్గారిథమ్‌ యుగంలో, నిజం కంటే అబద్ధమే వేగంగా ప్రయాణం చేస్తున్నది. అంతెందుకు ఇటీవల ఓ పులి అమాంతం ఉరుకొచ్చి.. ఫారెస్ట్‌ గార్డ్‌ను లాక్కుపోయిన వీడియో తెగ వైరల్‌ అయింది. దీనిపై ఓ టీవీలో అయితే చర్చోపచర్చలే జరిగాయి. కానీ, అదీ ఫేక్‌ వీడియో అని ఆనక తెలిసింది.

Falso Amor (స్పెయిన్‌ రియాలిటీ షో)లో, డీప్‌ఫేక్‌ వీడియోలు వాడి జంటల విశ్వాసాన్ని పరీక్షిస్తారు. ఈ షోలో AI డీప్‌ఫేక్‌ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి, భాగస్వాములు మోసం చేస్తున్నట్టు వీడియోలు సృష్టించి, అవి నిజమా కాదా అని అంచనా వేయమని పోటీదారులను అడుగుతారు. పోటీదారులకు ఇది డీప్‌ఫేక్‌ వీడియో అని తెలియకపోవడం సమస్య. ఈ టెక్నాలజీని అనుమతి లేకుండా వాడుతున్న తీరుపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇలాంటి నకిలీ దృశ్యాలు చూసినప్పుడు వారి మానసిక ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతోందట. ఇప్పుడు ‘టోరెన్జా ఉమెన్‌’ ఉదంతం కూడా ప్రపంచ వార్తల్ని కూడా ఓ వర్చువల్‌ ఆటగా మార్చేసింది.

ఈ తరహా ఫేక్స్‌ దేనికి?
షాకింగ్‌గా, సీక్రెట్‌లుగా అనిపించే వాటిపైనే వేగంగా ప్రజలు స్పందిస్తారు. వాస్తవాలు, విలువలు పెద్దగా ఆకట్టుకోవు. సో.. ఇదే సైకాలజీని ఆసరాగా చేసుకుని అత్యాధునిక సాంకేతికతతో వర్చువల్‌ వరల్డ్‌లో ఫేక్‌లు పెచ్చిరిల్లిపోతున్నాయి. స్మార్ట్‌ఫోన్‌, AI టూల్‌ ఉంటే చాలు ఎవరైనా నిజం అనిపించే ఏఐ సన్నివేశాల్ని తయారుచేయవచ్చు. దీనివల్ల Post-Truth Playground అనే వర్చువల్‌ ప్రపంచం ఏర్పడుతున్నది. ఇక్కడ అబద్ధాలు సులభంగా నిజాలుగా మారిపోతాయి. దీంతో నిజాలు ఈజీగా ఓడిపోతుంటాయి. ఈ తరహా ఏఐ వాడకాన్ని అడ్డుకోవడం అత్యంత అవసరంగా టెక్నాలజీ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. టోరెన్జా ఉమెన్‌ కథనం సింథటిక్‌ మీడియా రెగ్యులేషన్‌ బిల్లును తక్షణమే తీసుకురావాల్సిన అవసరాన్ని సూచిస్తుంది. AIలో జవాబుదారీతనం, పారదర్శకత ను పెంచేలా మనం చట్టాలు తీసుకురావాలి.

అవి ఎలా ఉండాలి?

• AI ద్వారా తయారుచేసిన విజువల్స్‌, ఆడియో, కంటెంట్‌కు లేబుల్స్‌ గానీ, వాటర్‌ మార్క్స్‌గానీ తప్పనిసరి చేయాలి.
• నకిలీ కంటెంట్‌ వేగంగా వ్యాప్తి చెందకముందే, ప్లాట్‌ఫామ్‌లు మార్పు చేసిన మీడియాను గుర్తించాలి.
• దేశ భద్రతకు, వ్యక్తిగత ప్రతిష్ఠకు హాని కలిగించే డీప్‌ఫేక్‌లను వ్యాప్తి చేస్తే శిక్ష విధించాలి.
• సృజనాత్మకతను ప్రోత్సహిస్తూనే, దుర్వినియోగం, తప్పుడు సమాచారాన్ని నిరోధించాలి. ఈ తరహా నియమాలు లేకపోతే త్వరలోనే నిజం కూడా నకిలీ అవుతుంది.

ఫేక్స్‌ని గుర్తించొచ్చు..

• కళ్లు: జీవం లేకుండా, సరిపోలని విధంగా ఉంటాయి. అంతేకాదు.. ఆ కనుగుడ్లలో ఎలాంటి ప్రతిబింబాలూ సరిగా కనిపించవు.
• బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌: బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో ఉన్న వస్తువులు, అక్షరాలు వక్రీభవనం చెందినట్లు, కరిగిపోయినట్లు కనిపిస్తాయి.
• చేతులు, వేళ్లు: వేళ్లు అవసరమైన దానికంటే ఎక్కువ ఉండటం లేదా వింత ఆకారంలో ఉండటం గమనించవచ్చు.
• సమానత్వం లేకపోవడం: నిశితంగా పరిశీలిస్తే చెవి పోగులు, కాలర్‌, హెయిర్‌లైన్‌లో వ్యత్యాసాలు ఉంటాయి.
• టెక్స్‌చర్‌, లైటింగ్‌: చర్మం అతి మృదువుగా కనిపించడం, దంతాలు వింతగా ఉండటం, లేదా నీడలు సమానంగా లేకపోవడం ఇలాంటివి గమనించవచ్చు.
• జూమ్‌ చేసి చూడండి: జుట్టు పోగులు, బట్టల నాణ్యత లాంటి చిన్న వివరాలను AI సరిగా
  చూపలేదు.
• రివర్స్‌ ఇమేజ్‌ సెర్చ్‌: ఈ పద్ధతి ద్వారా ఈ ఇమేజ్‌ అంతకుముందు ఉందో లేదో తెలుసుకోవచ్చు.
• ఆన్‌లైన్‌లో కనిపించేవన్నీ నిజాలే అని గుడ్డిగా నమ్మొద్దు.
• పాఠశాలలు, కార్యాలయాల్లో డిజిటల్‌ అక్షరాస్యత, Fact-checking నేర్పించాలి.
• చట్టసభ సభ్యులు సింథటిక్‌ మీడియా దుర్వినియోగాన్ని కేవలం సాంకేతిక విషయంగా కాకుండా, ప్రజా సమస్యగా పరిగణించాలి.

-అనిల్‌ రాచమల్ల వ్యవస్థాపకులు
ఎండ్‌నౌ ఫౌండేషన్‌