ఈశాన్య రుతుపవన కాలం

ఈశాన్య రుతుపవన కాలాన్ని తిరోగమన రుతుపవన కాలం అని కూడా అంటారు. అక్టోబరులో హిందూ మహాసముద్రం మీద అల్పపీడనం, ఆసియా ఖండంపై(సైబీరియా) అధిక పీడనం కేంద్రీకృతమవుతాయి.

• ఈశాన్య రుతుపవన కాలాన్ని తిరోగమన రుతుపవన కాలం అని కూడా అంటారు.
• అక్టోబరులో హిందూ మహాసముద్రం మీద అల్పపీడనం, ఆసియా ఖండంపై(సైబీరియా) అధిక పీడనం కేంద్రీకృతమవుతాయి.
• అందువల్ల ఈశాన్య వ్యాపార పవనాలు ఈశాన్య రుతుపవనాలుగా మారి, సైబీరియా నుంచి హిందూ మహాసముద్రం మీదకు వీస్తుంటాయి. వీటిని ఈశాన్య రుతుపవనాలు అంటారు.
• ఈ పవనాలు అధిక పీడన ప్రాంతం నుంచి అల్పపీడన ప్రాంతం వైపు వీయడం వల్ల ఆ ప్రాంతం వాయుగుండంగా మారుతుంది.
• ఈ వాయుగుండం చక్రవాత లక్షణాలు కలిగి భారత తీర ప్రాంతాన్ని తుఫానులకు గురిచేస్తుంది.
• ఈశాన్య గాలులను తమిళనాడులో అడ్డగించే కొండలు షెవరాయ్‌ కొండలు.
• ఈశాన్య రుతుపవనాల వల్ల తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని దక్షిణ కోస్తా జిల్లాలు అధిక వర్షపాతాన్ని పొందుతాయి.

లా నినా

• దక్షిణ అమెరికా ఖండంలోని పెరూ తీరం గల పసిఫిక్‌ మహాసముద్రం చల్లబడటాన్ని ‘లా నినా’ అని అంటారు.
• లా నినా సంభవించినప్పుడు భారత్‌లో రుతుపవనాలు చురుగ్గా కదిలి అధిక వర్షపాతం నమోదవుతుంది.
• ప్రపంచంలో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత ప్రాంతం-అజీజియా (58 డిగ్రీల సెల్సియస్‌-లిబియాదేశం)
• ప్రపంచంలో అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత ప్రాంతం-వోస్టాక్‌ (88.3 డిగ్రీల సెల్సియస్‌-అంటార్కిటికా ఖండం)
• భారతదేశం అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత ప్రాంతం- బ్రియావ్యాలీ (56 డిగ్రీల సెల్సియస్‌-రాజస్థాన్‌)
• భారతదేశంలో అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత ప్రాంతం -ద్రాస్‌ సెక్టార్‌(-45 డిగ్రీల సెల్సియస్‌)
• ప్రపంచంలో అత్యధిక వర్షపాతం -వయలిలి (1234.4 సెం.మీహవాయ్‌ దీవులు)
• భారతదేశంలో అత్యల్ప వర్షపాతం
  1. లేహ్‌(జమ్మూకశ్మీర్‌)
  2. జైసల్మేర్‌ (రాజస్థాన్‌)
• భారతదేశంలో అత్యధిక వర్షపాతం
  1. మాసిన్‌రామ్‌ – మేఘాలయ -1187 సెం.మీ
  2. చిరపుంజి – మేఘాలయ -1141 సెం.మీ
  నైరుతి రుతుపవనాల
  ప్రవేశ కాలం – వర్షపాతం పొందే ప్రాంతాలు
  జూన్‌ 1 – కేరళ తీరం
  జూన్‌ 5 – కర్ణాటక
  జూన్‌ 10 – ముంబయి
  జూన్‌ 15 – గుజరాత్‌, ఉత్తరప్రదేశ్‌
  జూలై 1 – ఢిల్లీ, పంజాబ్‌
  జూలై 15 – భారతదేశమంతా వ్యాప్తి

1. కింది వాటిని జతపరచండి.
రాష్ట్రం వర్షపాతం వివిధ పేర్లు
1. ఉత్తరప్రదేశ్‌ ఎ. అంధీలు
2. పశ్చిమ బెంగాల్‌ బి. కాలాభైశాఖీలు
3. అసోం సి. నార్వెస్టర్స్‌
4. కర్ణాటక డి. చెర్రీ బ్లాసమ్స్‌
1) ఎ-2, బి-1, సి-3, డి-4
2) ఎ-1, బి-4, సి-3, డి-2
3) ఎ-4, బి-3, సి-2, డి-1
4) ఎ-1, బి-2, సి-3, డి-4

2. భారతదేశ శీతోష్ణస్థితిని మౌలికంగా ఎలా చెప్పవచ్చు?
1) అయన రేఖా శీతోష్ణస్థితి
2) ఉప అయన ఉష్ణమండల శీతోష్ణస్థితి
3) ఉష్ణమండల రుతుపవన శీతోష్ణస్థితి
4) సమశీతల శీతోష్ణస్థితి

3. నైరుతి రుతు పవనాలు మొట్టమొదట ప్రవేశించే ప్రాంతం?
1) మలబార్‌ తీరం 2) కొంకన్‌ తీరం
3) కోరమండల్‌ తీరం 4) సర్కార్‌ తీరం

4. నైరుతి రుతుపవనాల సమయంలో వర్షం పొందని ప్రాంతం ఏది?
1) జైపూర్‌ 2) తంజావూర్‌
3) జబల్‌పూర్‌ 4) కొచ్చిన్‌

5. భారతదేశంలో రుతుపవనాలు రావడానికి అతి ముఖ్యమైన కారణం ఏమిటి?
1) ఉత్తర భారతదేశం, దక్షిణ
భారతదేశం మధ్య ఉష్ణోగ్రతా వైవిధ్యం
2) భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా ఉన్నందువల్ల
3) భారతదేశం, హిందూ మహాసముద్రం మధ్య ఉష్ణోగ్రతా వైవిధ్యం
4) వేసవి శీతాకాలాల ఉష్ణోగ్రతల మధ్య భేదం

6. కింది వాటిని జతపరచండి.
ఎ. అజ్మీర్‌ 1. 100-200
సెం.మీ వర్షపాతం
బి. భోపాల్‌ 2. 200 సెం.మీ
కంటే ఎక్కువ
వర్షపాతం
సి. మంగుళూరు 3. 50-100 సెం.మీ
వర్షపాతం
డి. బుర్ద్వాన్‌ 4. 50 సెం.మీ కంటే తక్కువ వర్షపాతం
1) 1-డి, 2-సి, 3-బి, 4-ఎ
2) 1-ఎ, 2-సి, 3-బి, 4-డి
3) 1-బి, 2-సి, 3-ఎ, 4-డి
4) 1-ఎ, 2-బి, 3-సి, 4-డి

7. శీతాకాలంలో భారతదేశంలో వచ్చే వర్షాలకు కారణం?
1) చక్రవాతాలు
2) పశ్చిమ విక్షోభాలు
3) సంవహనాలు
4) కుంభవృష్టి వర్షాలు

8. భారతదేశంలో పశ్చిమ అలజడుల వల్ల ఎక్కువగా వర్షపాతం పొందే ప్రాంతం ఏది?
1) సట్లెజ్‌- యమునా మైదానం
2) చంబల్‌ -యమునా మైదానం
3) పశ్చిమ రాజస్థాన్‌ 4) కశ్మీర్‌ లోయ

9. ‘అక్టోబర్‌ హీట్‌’కు కారణం ఏమిటి?
1) బెంగాల్‌ మైదాన ప్రాంతంలో
అక్టోబర్‌లో వాతావరణంలో ఆర్ధ్రత
పరిమాణం అధికంగా ఉండటం
2) పొడి, వేడి వాతావరణం
3) పవనాల వేగం తక్కువగా ఉండటం
4) గంగా మైదానంలో ఏర్పడే అల్పపీడన ద్రోణి

10. మేఘాలయాలో అత్యధిక వర్షపాతం సంభవించే మాసిన్‌రామ్‌ ఏ కొండల్లో ఉంది?
1) నాగా కొండలు 2) మిష్మీ కొండలు
3) ఖాసీ కొండలు 4) సాత్పురా కొండలు

11. దేశంలో సంవత్సరాన్ని ఎన్ని కాలాలుగా వాతావరణ శాఖ విభజించింది?
1) 3 2) 4 3) 5 4) 6

12. భారతదేశంలో నైరుతి రుతుపవన కాలం ఎప్పుడు వస్తుంది?
1) మార్చి – జూన్‌ మధ్య
2) జూన్‌ మధ్య నుంచి సెప్టెంబర్‌ వరకు
3) అక్టోబర్‌ నుంచి డిసెంబర్‌ వరకు
4) మే నుంచి అక్టోబర్‌ వరకు

13. వేసవికాలంలో ఉత్తర భారతదేశం నుంచి దక్షిణ భారతదేశానికి వెళ్తున్న కొద్దీ ఉష్ణోగ్రతలు?
1) తగ్గుతాయి 2) పెరుగుతాయి
3) మార్పు ఉండదు
4) పెరిగి, తగ్గుతాయి