ApoB Test | గుండె ఆరోగ్యం గురించి తెలుసుకోవాలంటే సాధారణంగా కొలెస్ట్రాల్ పరీక్షలు చేయించుకోవడం తెలిసిందే. ముఖ్యంగా ఎల్డీఎల్ (చెడు కొలెస్ట్రాల్), హెచ్డీఎల్ (మంచి కొలెస్ట్రాల్), ట్రైగ్లిజరైడ్స్, మొత్తం కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను పరిశీలిస్తారు. అయితే కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలు సాధారణంగా ఉన్నప్పటికీ కొందరిలో గుండె జబ్బుల ముప్పు ఉంటుంది. ఇలాంటి సందర్భాల్లో రక్తంలోని కొలెస్ట్రాల్ను మోసుకెళ్లే హానికరమైన కణాల సంఖ్యను అంచనా వేసే అపోబీ (ApoB) పరీక్ష మరింత సమాచారం అందిస్తుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. అపోబీ అంటే అపోలిపోప్రొటీన్ బీ. రక్తంలో ఉండే ధమనులను అడ్డుకునే అవకాశం ఉన్న కొలెస్ట్రాల్ మోసే కణాలను ఈ పరీక్ష అంచనా వేస్తుంది. చెడు కొలెస్ట్రాల్తో పాటు ఇతర ధమనుల్లో ఫలకం (ప్లాక్) ఏర్పడటానికి కారణమయ్యే లిపోప్రొటీన్ కణాల్లో ఒక్కో కణానికి ఒక అపోబీ ప్రొటీన్ ఉంటుంది. అందువల్ల రక్తంలో ఇలాంటి కణాలు ఎన్ని ఉన్నాయో తెలుసుకోవడానికి అపోబీ పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది.
సాధారణ లిపిడ్ ప్రొఫైల్లో మొత్తం కొలెస్ట్రాల్, ఎల్డీఎల్ (చెడు కొలెస్ట్రాల్), హెచ్డీఎల్ (మంచి కొలెస్ట్రాల్), ట్రైగ్లిజరైడ్స్ వంటి అంశాలను కొలుస్తారు. దీని ద్వారా రక్తంలో ఎంత కొలెస్ట్రాల్ ఉందో తెలుసుకునే వీలు ఉంటుంది. అయితే అపోబీ పరీక్ష మాత్రం ఆ కొలెస్ట్రాల్ను మోసుకెళ్తున్న కణాల సంఖ్యపై దృష్టి పెడుతుంది. అందువల్ల సాధారణ కొలెస్ట్రాల్ పరీక్ష కంటే గుండెకు సంబంధించిన ప్రమాదాన్ని మరో కోణంలో అంచనా వేయడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో ఎల్డీఎల్ స్థాయి సాధారణంగా ఉన్నప్పటికీ అపోబీ స్థాయి ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అంటే రక్తంలో కొలెస్ట్రాల్ పరిమాణం సాధారణంగా కనిపించినా, ధమనుల్లో ఫలకం ఏర్పడటానికి కారణమయ్యే కణాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో అపోబీ పరీక్ష గుండె జబ్బుల ముప్పును గుర్తించడంలో ఉపయోగకరంగా ఉంటుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. మధుమేహం, మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్, ఊబకాయం, అధిక ట్రైగ్లిజరైడ్స్ వంటి సమస్యలు ఉన్నవారిలో అపోబీ పరీక్ష ద్వారా అదనపు సమాచారాన్ని పొందవచ్చు. అలాగే చిన్న వయసులోనే కుటుంబంలో గుండె జబ్బులు వచ్చిన చరిత్ర ఉన్నవారికి కూడా ఈ పరీక్ష ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి కొలెస్ట్రాల్ రిపోర్ట్ సాధారణంగా ఉందని మాత్రమే గుండె జబ్బుల ముప్పు పూర్తిగా లేదని భావించకూడదు.
మధుమేహం ఉన్నవారు, ఊబకాయం ఉన్నవారు, మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్ ఉన్నవారు, ట్రైగ్లిజరైడ్స్ ఎక్కువగా ఉన్నవారు, కుటుంబంలో ముందుగానే గుండె జబ్బులు వచ్చిన చరిత్ర ఉన్నవారు, ఇప్పటికే స్టాటిన్స్ వంటి కొలెస్ట్రాల్ తగ్గించే మందులు తీసుకుంటున్నవారు అపోబీ పరీక్ష గురించి వైద్యుడిని సంప్రదించవచ్చు. లిపోప్రొటీన్ (ఎ) స్థాయిలు పెరిగినవారికి కూడా ఈ పరీక్షను పరిగణనలోకి తీసుకోవచ్చు. అపోబీ స్థాయిని సాధారణంగా మిల్లీగ్రాములు ప్రతి డెసిలీటర్ (mg/dL)లో కొలుస్తారు. చాలా మంది పెద్దలకు 90 mg/dL కంటే తక్కువ స్థాయిని కోరదగినదిగా పరిగణిస్తారు. గుండె జబ్బుల ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్నవారిలో 80 mg/dL కంటే తక్కువ స్థాయిని లక్ష్యంగా పెట్టుకోవచ్చు. ఇప్పటికే గుండె జబ్బులకు చాలా ఎక్కువ ముప్పు ఉన్నవారిలో 65 mg/dL కంటే తక్కువ స్థాయిని లక్ష్యంగా చేసుకునే సందర్భాలు ఉన్నాయి. 90 నుంచి 119 mg/dL మధ్య స్థాయిలను పెరిగినవిగా, 120 mg/dL లేదా అంతకంటే ఎక్కువ స్థాయిని అధికంగా పరిగణించవచ్చు. అయితే వ్యక్తి వయసు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు, మొత్తం గుండె జబ్బుల ముప్పును బట్టి లక్ష్య స్థాయిలు మారుతాయి.
అపోబీ స్థాయిలను నియంత్రించేందుకు జీవనశైలిలో కొన్ని మార్పులు సహాయపడతాయి. మెడిటరేనియన్ తరహా ఆహారం తీసుకోవడం, పీచుపదార్థాలు అధికంగా ఉండే ఆహారాన్ని తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా శారీరక వ్యాయామం చేయడం, బరువును నియంత్రణలో ఉంచుకోవడం, ధూమపానాన్ని మానేయడం, మధుమేహాన్ని మెరుగ్గా నియంత్రించడం వంటివి అందులో ఉన్నాయి. అవసరాన్ని బట్టి వైద్యులు కొలెస్ట్రాల్ నియంత్రణ కోసం స్టాటిన్స్, ఎజెటిమైబ్, తగిన సందర్భాల్లో పీసీఎస్కే9 ఇన్హిబిటర్స్ వంటి మందులను సూచిస్తారు. అయితే ఏ మందు అవసరమో అపోబీ విలువ ఒక్కదాన్నే ఆధారంగా చేసుకుని నిర్ణయించకూడదు. భారత్ లోని పలు ప్రధాన డయాగ్నస్టిక్ ల్యాబొరేటరీల్లో అపోబీ పరీక్ష అందుబాటులో ఉంది. గుండె జబ్బుల ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్నవారికి లేదా కొలెస్ట్రాల్ రిపోర్ట్ ద్వారా స్పష్టమైన అంచనా రాని సందర్భాల్లో వైద్యులు ఈ పరీక్షను సూచించే అవకాశం ఉంది. ఎల్డీఎల్, అపోబీ రెండూ గుండె ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన సూచికలే అయినప్పటికీ, అపోబీ రక్తంలో ధమనులను ప్రభావితం చేయగలిగే కొలెస్ట్రాల్ మోసే కణాల సంఖ్యను నేరుగా అంచనా వేయడం ద్వారా అదనపు సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. అందుకే కొన్ని క్లినికల్ అధ్యయనాలు ఎల్డీఎల్ కంటే అపోబీ గుండె సంబంధిత ప్రమాదాన్ని అంచనా వేయడంలో మరింత బలమైన సూచికగా ఉంటుందని సూచిస్తున్నాయి. అయితే అపోబీ పరీక్షను ఎల్డీఎల్కు పూర్తిగా ప్రత్యామ్నాయంగా కాకుండా, వ్యక్తిగత గుండె జబ్బుల ముప్పును బట్టి వైద్యుల సలహాతో ఉపయోగించుకోవడం మంచిది.