Head Injury | త‌ల‌కు బ‌ల‌మైన దెబ్బ త‌గిలినా, ప‌క్ష‌వాతం వ‌చ్చినా ప్ర‌తి నిమిషం చాలా విలువైందే.. ఎందుకంటే..?

గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు వెంటనే ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లాలని చాలామంది కుటుంబాలకు తెలుసు. కానీ అకస్మాత్తుగా మాట తడబడటం, చేయి లేదా కాలు బలహీనపడటం, పడిపోయిన తర్వాత స్పృహ కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు మాత్రం చాలామంది వెంటనే స్పందించరు.

Head Injury | గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు వెంటనే ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లాలని చాలామంది కుటుంబాలకు తెలుసు. కానీ అకస్మాత్తుగా మాట తడబడటం, చేయి లేదా కాలు బలహీనపడటం, పడిపోయిన తర్వాత స్పృహ కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు మాత్రం చాలామంది వెంటనే స్పందించరు. అలసట, మైగ్రేన్‌, నీరసం, రక్తంలో చక్కెర తగ్గడం వంటి కారణాలుగా భావించి కొంతసేపు వేచి చూస్తారు. కొందరు ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఆసుపత్రులు లేదా వైద్యులను సంప్రదించిన తర్వాతే నిపుణుల వద్దకు వెళ్తారు. అయితే పక్షవాతం, మెదడులో రక్తస్రావం, తలకు తీవ్రమైన గాయం, వెన్నుపాము గాయం, తీవ్రమైన నాడీ సంబంధిత పరిస్థితులతో వచ్చే మూర్ఛ వంటి మెదడు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ప్రతి నిమిషం ఎంతో కీలకం. మెదడుకు రక్తప్రసరణ ఆగినా, మెదడులో రక్తస్రావం జరిగినా కణజాలం వెంటనే దెబ్బతినడం ప్రారంభమవుతుంది. అందుకే లక్షణాలను తొందరగా గుర్తించి సరైన ఆసుపత్రికి చేరుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం.

ప‌క్ష‌వాతం వ‌స్తే..

పక్షవాతం వచ్చినప్పుడు మెదడులోని కొంత భాగానికి రక్తప్రసరణ ఆగిపోతుంది, లేదా రక్తనాళం పగిలి మెదడులో రక్తస్రావం జరుగుతుంది. చికిత్స ఆలస్యం అయ్యే కొద్దీ శాశ్వతంగా దెబ్బతినే మెదడు కణజాలం పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అకస్మాత్తుగా ముఖం ఒక వైపు వాలిపోవడం, ఒక చేయి లేదా కాలు బలహీనపడడం లేదా తిమ్మిరి రావడం, మాట స్పష్టంగా రాకపోవడం, మాటలు అర్థం చేసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఒక్కసారిగా తీవ్రమైన తలనొప్పి, గందరగోళం లేదా స్పృహ కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలను ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా ఎప్పుడూ లేని విధంగా ఒక్కసారిగా తీవ్రమైన తలనొప్పి రావడం మెదడులో రక్తస్రావానికి సంకేతం అయ్యే అవ‌కాశం ఉంది. మెదడులో రక్తస్రావం ఉన్నప్పుడు తలనొప్పితోపాటు వాంతులు, మగత, గందరగోళం, మూర్ఛ, స్పృహ కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపిస్తాయి. మైగ్రేన్‌ లేదా ఇతర సాధారణ సమస్యలుగా భావించి ఆలస్యం చేయకుండా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. అవసరమైన సందర్భాల్లో సీటీ స్కాన్‌ ద్వారా సమస్యను గుర్తించడం కీలకంగా మారుతుంది.

త‌ల‌కు గాయం అయితే..

తలకు గాయమైనప్పుడు కూడా బయటకు కనిపించే పరిస్థితిని బట్టి ప్రమాదం తక్కువగా ఉందని భావించకూడదు. ప్రమాదం తర్వాత బాధితుడు మేల్కొని సాధారణంగా మాట్లాడినా, నడిచినా, తాను బాగానే ఉన్నానని చెప్పినా కొన్నిసార్లు కొన్ని గంటల తర్వాత పరిస్థితి తీవ్రమవుతుంది. మెదడు చుట్టూ రక్తం పేరుకుపోవడం వల్ల ఆలస్యంగా స్పృహ కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందువల్ల తలకు గాయం అయిన తర్వాత నిరంతర తలనొప్పి, వాంతులు, మగత పెరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. ద్విచక్ర వాహనాలపై హెల్మెట్‌ ధరించడం, వాహనాల్లో సీటు బెల్టు పెట్టుకోవడం, వృద్ధులు, పిల్లలు పడిపోకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా తీవ్రమైన మెదడు గాయాలను కొంతవరకు నివారించవచ్చు. చిన్న నగరాలు, జిల్లాల్లో అత్యవసర నాడీ వైద్య సేవలు అందుబాటులో లేకపోయినా దూర వైద్య విధానాల ద్వారా సీటీ స్కాన్‌ చిత్రాలను నిపుణులు పరిశీలించి త్వరగా చికిత్స నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో కృత్రిమ మేధ ఆధారిత చిత్ర విశ్లేషణ కూడా అనుమానిత పక్షవాతం లేదా మెదడు రక్తస్రావాన్ని త్వరగా గుర్తించడంలో వైద్యులకు సహాయపడుతుంది. అయితే ఇది వైద్యుల నిర్ణయానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు.

ముంద‌స్తు జాగ్ర‌త్త‌లు ముఖ్యం..

మెదడు అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడంలో అవగాహనతోపాటు ముందస్తు జాగ్రత్తలు కూడా ముఖ్యమే. రక్తపోటు, మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్‌ను నియంత్రణలో ఉంచడం, పొగాకు వినియోగాన్ని మానేయడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, ఆరోగ్యకరమైన బరువును కొనసాగించడం వంటి చర్యలు మెదడు ఆరోగ్యానికి ఉపయోగపడతాయి. పక్షవాతం లక్షణాలను గుర్తించేందుకు ప్రతి కుటుంబం ఫాస్ట్‌ అనే విధానాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. ముఖం ఒక వైపు వాలిందా, చేయి బలహీనంగా ఉందా, మాట తడబడుతోందా అని గమనించి, అలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే సమయం వృథా చేయకుండా వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి. సరైన సమయంలో చికిత్స అందితే మాట, కదలిక, జ్ఞాపకశక్తి వంటి ముఖ్యమైన సామర్థ్యాలను కాపాడుకునే అవకాశం ఉంటుంది. మెదడు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో తొలి కొన్ని నిమిషాల్లో తీసుకునే నిర్ణయం ఒక వ్యక్తి భవిష్యత్తుపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉన్నందున, లక్షణాలను గుర్తించడం, ఆలస్యం చేయకుండా ఆసుపత్రికి చేరుకోవడం ప్రతి కుటుంబం తెలుసుకోవాల్సిన విషయం.